“Buddha Nature is NOT ‘I Am’” (ဗုဒ္ဓသဘာဝသည် “I AM” မဟုတ်ပါ) ၏ ရရှိနိုင်သော ဘာသာပြန်ဗားရှင်းများ
ဤဆောင်းပါးသည် မြန်မာဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ အခြားဘာသာဗားရှင်းကို ဤနေရာတွင် ရွေးနိုင်သည်။
- 简体中文版 (ရိုးရှင်းတရုတ်ဘာသာ)
- 繁體中文版 (ရိုးရာတရုတ်ဘာသာ)
- བོད་ཡིག (တိဘက်ဘာသာ)
- नेपाली संस्करण (နီပေါဘာသာ)
- বাংলা (ဘင်္ဂလီဘာသာ)
- စပိန်ဘာသာ
- ဂျာမန်ဘာသာ
- हिंदी (ဟိန္ဒီဘာသာ)
- தமிழ் (တာမီးလ်ဘာသာ)
- ပေါ်တူဂီ (ဘရာဇီး)
- 日本語 (ဂျပန်ဘာသာ)
- ไทย (ထိုင်းဘာသာ)
- ပိုလန်ဘာသာ
- ဒိန်းမတ်ဘာသာ
- ဗီယက်နမ်ဘာသာ
- မြန်မာ (Myanmar)
- ပြင်သစ်ဘာသာ
- အင်ဒိုနီးရှားဘာသာ
- ကိုရီးယားဘာသာ
- ပေါ်တူဂီ (ပေါ်တူဂီ)
- အာရဗီဘာသာ
- ရုရှားဘာသာ
- အီတလီဘာသာ
- ဆားဘီးယားဘာသာ
- Bahasa Malaysia / Bahasa Melayu
- සිංහල (Sinhala / Sinhalese)
- Українська (Ukrainian)
- Ελληνικά (Greek)
အသစ်ထည့်သွင်းချက် — ဤဆောင်းပါး၏ အသံဖတ်ဗားရှင်းကို SoundCloud တွင် ယခု ရရှိနိုင်ပါပြီ!https://soundcloud.com/soh-wei-yu/sets/awakening-to-reality-blog
ထပ်မံကြည့်ရှုရန်: Thusness/PasserBy's Seven Stages of Enlightenment (Thusness/PasserBy ၏ ဉာဏ်အလင်းရရှိမှု အဆင့်ခုနစ်ဆင့်)
Wrong Interpretation of I AM as Background (I AM ကို နောက်ခံအဖြစ် မှားယွင်းနားလည်ခြင်း)
မှတ်ချက်: အောက်ဖော်ပြပါ အကြောင်းအရာအများစုမှာ Thusness (PasserBy သို့မဟုတ် John Tan ဟုလည်း ခေါ်သည်) ၏ အရင်းအမြစ်မျိုးစုံမှ စာများကို အနည်းငယ်သာ တည်းဖြတ်ပေါင်းစည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ Soh ဟု ရှင်းလင်းစွာ အညွှန်းမတပ်ထားသမျှ အောက်ပါစာသားများအားလုံးကို Thusness/John Tan ၏ စာဟု မှတ်ယူပါ။
မြစ်တစ်စင်း ပင်လယ်ထဲ စီးဝင်သကဲ့သို့ “အတ္တ” သည် ဘာမှမရှိသကဲ့သို့သော အနေသို့ ပျော်ဝင်သွားသည်။ လေ့ကျင့်သူတစ်ဦးက တစ်ဦးချင်း “ငါ” ဖြစ်မှု၏ မာယာသဘောကို အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းသိမြင်လာသောအခါ သိသူ-သိခံ အကွဲကွဲအပြားပြား မရှိတော့ပေ။ “AMness” ကို တွေ့ကြုံနေသူတစ်ဦးသည် “အရာအားလုံးထဲ၌ “AMness” ကို တွေ့ရမည်။ ၎င်းသည် မည်သို့သော အတွေ့အကြုံနည်း?
တစ်ဦးချင်းဆန်မှုမှ လွတ်မြောက်သွားသောအခါ — လာခြင်း၊ သွားခြင်း၊ ဘဝ၊ သေခြင်း — ဖြစ်ပျက်သမျှ အရာအားလုံးသည် “AMness” ၏ နောက်ခံမှ ပေါ်လာပြီး ပြန်လည် ပျောက်ကွယ်သွားသကဲ့သို့သာ ဖြစ်သည်။ “AMness” ကို အတွင်းမှာဖြစ်စေ အပြင်မှာဖြစ်စေ တစ်နေရာရာ၌ တည်ရှိနေသော “အရာဝတ္ထုတစ်ခု” အဖြစ် မတွေ့ကြုံရပေ။ ထိုအစား၊ ဖြစ်ပျက်သမျှ အရာအားလုံး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ရန် အခြေခံအဖြစ်သော အမှန်တရားအဖြစ် တွေ့ကြုံရသည်။ ပျော်လျော့သွားသည့် အခိုက်အတန့် (သေခြင်း) တွင်တောင် ယောဂီသည် ထိုအမှန်တရားနှင့် အပြည့်အဝ တိုက်ရိုက်အတည်ပြုခံထားရပြီး “အမှန်” ကို အလွန်ကြည်လင်စွာ တွေ့ကြုံနေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထို “AMness” ကို မပျောက်နိုင်ပါ။ ထိုအစား အရာအားလုံးသည် ထိုမှ ပျော်ဝင်သွားနိုင်ပြီး ထိုမှသာ ပြန်လည် ပေါ်ထွက်လာနိုင်သည်။ “AMness” သည် မရွေ့ခဲ့ဘူး။ လာခြင်းလည်း မရှိ၊ သွားခြင်းလည်း မရှိ။ ဤ “AMness” ကို ဘုရားသခင်ဟု ခေါ်ထားသည်။
လေ့ကျင့်သူများသည် ဤအရာကို စစ်မှန်သော ဗုဒ္ဓစိတ် (Buddha Mind) ဟု မမှတ်ယူသင့်ပါ!
“I AMness” သည် ပကတိသိမြင်မှုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်ပင် အလွန်လှုပ်ရှားလွှမ်းမိုးစေသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ သုညတသဘာဝအပေါ် “ထိုးထွင်းသိမြင်မှု” မရှိသေးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဘာတစ်ခုမှ မတည်မြဲ၊ ကိုင်စွဲထားရမည့် အရာလည်း မရှိ။ အမှန်တကယ်ဖြစ်သည့်အရာမှာ သန့်ရှင်းပြီး စီးဆင်းနေသည်။ တည်ငြိမ်နေသကဲ့သို့ ထင်ရသည့်အရာမှာ မာယာသာ ဖြစ်သည်။ နောက်ခံ သို့မဟုတ် ရင်းမြစ် တစ်ခုသို့ ပြန်လည် နစ်ဝင်လိုခြင်းသည် “အတ္တ” အပေါ် ထူထဲသော ကမ္မအလေ့အထများကြောင့် မျက်စိဖုံးကွယ်ခံထားရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်စုံတစ်ခုကို ကျွန်ုပ်တို့ “မမြင်နိုင်” အောင် တားဆီးထားသော “ချည်နှောင်မှု” အလွှာတစ်ခုဖြစ်သည်… အလွန်သိမ်မွေ့သည်၊ အလွန်ပါးသည်၊ အလွန်နူးညံ့သည်… လုံးဝနီးပါး မသိမသာ ကျန်နေတတ်သည်။ ဤ “ချည်နှောင်မှု” က လုပ်ဆောင်နေသည့်အရာမှာ “သက်သေခံသူ” ဟူသည် အမှန်တကယ် ဘာလဲဆိုတာကို မမြင်နိုင်အောင် တားဆီးပြီး ကျွန်ုပ်တို့ကို သက်သေခံသူ သို့၊ ရင်းမြစ် သို့၊ ဗဟို သို့ အမြဲတမ်း ပြန်လည် ကျရောက်စေခြင်း ဖြစ်သည်။ အချိန်တိုင်းမှာ သက်သေခံသူ သို့၊ ဗဟို သို့၊ ဤ ဖြစ်တည်မှု (Beingness) သို့ ပြန်နစ်ဝင်ချင်နေခြင်းသည် မာယာပဲဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ အလေ့အထဆန်ပြီး မိန်းမောဖွယ်ရာနီးပါး ဖြစ်သည်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ ပြောနေသော “သက်သေခံသူ” ဆိုတာ အတိအကျ ဘာလဲ? ၎င်းမှာ ပေါ်ထွန်းလာမှု ကိုယ်တိုင်ပဲ! ၎င်းမှာ ထင်ရှားပေါ်လာမှု ကိုယ်တိုင်ပဲ! ပြန်သွားနေရမည့် ရင်းမြစ် တစ်ခု မရှိပါ။ ပေါ်ထွန်းလာမှုကိုယ်တိုင်က ရင်းမြစ် ဖြစ်သည်! အတွေးများ၏ အချိန်တိုင်း ပေါ်လာမှုကိုပါ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။ ပြဿနာက ကျွန်ုပ်တို့က ရွေးချယ်သည်ဟု ထင်နေတာပဲဖြစ်ပြီး အမှန်မှာ အားလုံးက ထိုတစ်ခုတည်းပဲ ဖြစ်သည်။ ရွေးချယ်ရန် ဘာမှ မရှိ။
ထင်ဟပ်နေသော မှန် မရှိ
အစဉ်တစိုက် ပေါ်ထွန်းလာမှုတစ်ခုတည်းသာ ရှိသည်။
လက်တစ်ဖက်တည်းက လက်ခုပ်တီးသည်။
အရာအားလုံးသည် ထင်ရှားစွာ ဖြစ်နေသည်!
“I AMness” နှင့် “ထင်ဟပ်နေသော မှန် မရှိခြင်း” ကြားတွင် နောက်ထပ် ထင်ရှားသော အဆင့်တစ်ခု ရှိပြီး ကျွန်ုပ်က ၎င်းကို “မှန်ကဲ့သို့ တောက်ပကြည်လင်ပြတ်သားမှု” ဟု ခေါ်မည်။ ထာဝရ သက်သေခံသူ ကို ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပြန်လည်ထင်ဟပ်နေသော ပုံသဏ္ဍာန်မဲ့၊ ကြည်လင်ပြတ်သားသည့် မှန်အဖြစ် တွေ့ကြုံရသည်။ “အတ္တ” မရှိကြောင်း ရှင်းလင်းသိနေသော်လည်း “အတ္တ” ဆိုင်ရာ ကမ္မအလေ့အထ၏ နောက်ဆုံး အစွန်းအထင်းတစ်စွန်းတစ်စ တိုင် မဖယ်ရှားနိုင်သေးပါ။ ၎င်းသည် အလွန်သိမ်မွေ့သော အဆင့်တစ်ခုတွင် ကျန်ရှိနေသည်။ “ထင်ဟပ်နေသော မှန် မရှိခြင်း” တွင် “အတ္တ” ဆိုင်ရာ ကမ္မအလေ့အထသည် အလွန်ပမာဏကြီးစွာ လျော့ပါးသွားပြီး သက်သေခံသူ ၏ စစ်မှန်သော သဘောသဘာဝကို မြင်လာသည်။ အစဉ်တစိုက် သက်သေခံသူ တစ်ခုက တစ်စုံတစ်ရာကို သက်သေခံနေခြင်း မရှိခဲ့ပါ၊ ပေါ်ထွန်းလာမှုတစ်ခုတည်းသာ ရှိနေခဲ့သည်။ တစ်ခုတည်းသာ ရှိသည်။ ဒုတိယလက် မရှိပါ…
ဘယ်နေရာမှာမှ မမြင်နိုင်သော သက်သေခံသူ တစ်ခု ပုန်းကွယ်မနေပါ။ ကျွန်ုပ်တို့က မမြင်ရသော ပွင့်လင်းမြင်သာသော ပုံရိပ်တစ်ခုထံ ပြန်ကျချင်တိုင်း ထိုအရာသည် ထပ်မံ၍ အတွေး၏ ဉာဏ်ကစားပဲ ဖြစ်သည်။ “ချည်နှောင်မှု” က အလုပ်လုပ်နေခြင်းပဲ ဖြစ်သည်။ (ကြည့်ရန် “Thusness/PasserBy’s Seven Stages of Enlightenment” (Thusness/PasserBy ၏ ဉာဏ်အလင်းရရှိမှု အဆင့်ခုနစ်ဆင့်))
လောကုတ္တရာဆန်သော အလှမ်းမြင်မှုများသည် ကျွန်ုပ်တို့စိတ်၏ သိမြင်မှုဆိုင်ရာ အာရုံကိရိယာကြောင့် လမ်းလွဲသွားတတ်သည်။ ထိုသိမြင်မှုမုဒ်သည် နှစ်ဖက်ခွဲသဘော ဖြစ်သည်။ အရာအားလုံးက စိတ် ဖြစ်သော်လည်း ဤ စိတ် ကို “အတ္တ” ဟု မယူသင့်ပါ။ “I AM”၊ ထာဝရ သက်သေခံသူ တို့အားလုံးသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ သိမြင်မှုက ထုတ်လုပ်ထားသည့် ပစ္စည်းများသာ ဖြစ်ပြီး စစ်မှန်စွာ မြင်နိုင်ခြင်းကို တားဆီးနေသည့် အရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်။
အသိစိတ်သည် “I AM” ၏ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာကို တွေ့ကြုံသောအခါ၊ ဖြစ်တည်မှု (Beingness) ၏ လောကုတ္တရာဆန်သော အတွေးကင်းသည့် အခိုက်အတန့်ကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရကာ ထိုအတွေ့အကြုံကို မိမိ၏ အသန့်ရှင်းဆုံး အတ္တ-အမှတ်သညာအဖြစ် ကပ်တွယ်လိုက်သည်။ ထိုသို့လုပ်လိုက်ခြင်းကြောင့် ၎င်းသည် အလွန်သိမ်မွေ့စွာ “သက်သေခံသူ” တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်ပြီး “သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ (Pure Sense of Existence)” သည် အတွေးနယ်ပယ်နှင့် ဆက်နွယ်နေသော သန့်ရှင်းအသိစိတ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်းကို မမြင်နိုင်တော့ပေ။ ထိုအရာက အခြား အာရုံ-အရာဝတ္ထု များမှ ပေါ်လာသည့် သန့်ရှင်းအသိစိတ်ကို တွေ့ကြုံနိုင်ခြင်းကို တားဆီးနေသည့် ကမ္မအခြေအနေတစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည် လုပ်ဆောင်သည်။ အခြားအာရုံများသို့ တိုးချဲ့လိုက်လျှင် ကြားသူ မရှိဘဲ ကြားခြင်းရှိပြီး မြင်သူ မရှိဘဲ မြင်ခြင်းရှိသည် — သန့်ရှင်းသော အသံ-အသိစိတ် (Pure Sound-Consciousness) ၏ အတွေ့အကြုံသည် သန့်ရှင်းသော မြင်မှု-အသိစိတ် (Pure Sight-Consciousness) နှင့် အလွန်ကွာခြားသည်။ တကယ်စိတ်ရင်းဖြင့် ပြောရလျှင် ကျွန်ုပ်တို့ “ငါ” ကို စွန့်လွှတ်ပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် “သုညတ သဘာဝ” ကို ထားနိုင်ပါက အသိစိတ်ကို နေရာတစ်ခုတွင် ကန့်သတ်မထားသော နေရာကန့်သတ်မဲ့ အဖြစ် တွေ့ကြုံရသည်။ အခြေအနေတစ်ခုက နောက်တစ်ခုထက် ပိုသန့်သည်ဟူ၍ မရှိပါ။ အားလုံးသည် အရသာတစ်မျိုးတည်း (One Taste) — တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ၏ မျိုးစုံပေါင်းစည်းမှု — သာ ဖြစ်သည်။
“ဘယ်သူ”၊ “ဘယ်နေရာ”၊ “ဘယ်အချိန်”၊ “ငါ”၊ “ဒီမှာ”၊ “ယခု” တို့သည် နောက်ဆုံးတွင် အပြည့်အဝ ပွင့်လင်းသွားမှုအတွေ့အကြုံရှေ့တွင် နေရာပေးရမည်။ ရင်းမြစ် တစ်ခုသို့ ပြန်မကျပါနှင့်၊ ပေါ်ထွန်းလာမှုတစ်ခုတည်းက လုံလောက်သည်။ ဤအရာသည် အလွန်ရှင်းလင်းလာသဖြင့် အပြည့်အဝ ပွင့်လင်းသွားမှုကို တွေ့ကြုံရမည်။ ထိုအပြည့်အဝ ပွင့်လင်းသွားမှု တည်ငြိမ်လာသောအခါ လောကုတ္တရာကိုယ် (transcendental body) ကို တွေ့ကြုံရပြီး ဓမ္မကာယ ကို နေရာတိုင်းတွင် မြင်ရသည်။ ဤသည်မှာ ဗောဓိသတ္တ ၏ သမာဓိပီတိဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ လေ့ကျင့်မှု၏ အကျိုးရလဒ် ဖြစ်သည်။
ထင်ရှားပေါ်လာမှုအားလုံးကို အပြည့်အဝ အသက်ဝင်မှု၊ ပြတ်သားမှု၊ ကြည်လင်မှုတို့ဖြင့် တွေ့ကြုံပါ။ ၎င်းတို့သည် အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်တို့၏ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရားကိုယ်တိုင်ပဲ — အခိုက်အတန့်တိုင်း၊ နေရာတိုင်း၊ ၎င်း၏ မျိုးစုံပုံစံနှင့် ကွဲပြားမှုအားလုံးတွင် ဖြစ်သည်။ အကြောင်းအရင်းနှင့် အခြေအနေများ ရှိသောအခါ ပေါ်ထွန်းလာမှုရှိသည်၊ ပေါ်ထွန်းလာမှုရှိသောအခါ အသိတရား ရှိသည်။ အားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော အမှန်တရားဖြစ်သည်။
ကြည့်ပါ! မိုးတိမ်ဖွဲ့စည်းလာခြင်း၊ မိုးရွာခြင်း၊ ကောင်းကင်အရောင်၊ မိုးကြိုးသံ — ယခု ဖြစ်ပျက်နေသမျှ ဤအလုံးစုံဟူသည် ဘာလဲ? ၎င်းသည် မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား ပဲ။ ဘာတစ်ခုနှင့်မှ အတ္တအဖြစ် မမှတ်ယူထားခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းမှာ မကန့်သတ်ထားခြင်း၊ သတ်မှတ်ချက်မဲ့ခြင်းဖြင့် ၎င်းဟူသည် ဘာလဲကို တိုက်ရိုက် တွေ့ကြုံပါ။ ၎င်းသည် သုညတသဘာဝနှင့်အတူ ဖြစ်ပျက်နေသော ကျွန်ုပ်တို့၏ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား ၏ အပြည့်အဝ ကွင်းပြင်ပဲ ဖြစ်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့သည် “အတ္တ” သို့ ပြန်ကျလျှင် အတွင်းမှာပိတ်လှောင်သွားသည်။ အရင်ဆုံး သင်္ကေတများကို ကျော်လွန်ပြီး ဖြစ်ပျက်နေသော အနှစ်ဓာတ် ၏ နောက်ကွယ်ကို မြင်ရမည်။ ဤအနုပညာကို ကျွမ်းကျင်စေရန် လေ့ကျင့်ပါ — ထိုမှသာ ဗောဓိသိမြင်မှု ၏ အချက်များ ပေါ်လာကာ တည်ငြိမ်လာမည်၊ “အတ္တ” လျော့ပါးသွားမည်၊ အနှစ်မရှိသော အခြေခံအမှန်ကို နားလည်လာမည်။
အများအားဖြင့် ဖြစ်တည်မှု သည် “I AM” အတွေ့အကြုံထဲတွင်သာ ရှိသည်ဟု နားလည်ထားကြသည်။ “I AM” ဟူသော စကားလုံးနှင့် တံဆိပ်မပါလျှင်တောင် “သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ”၊ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု သည် ရှိနေဆဲဟု ထင်ကြသည်။ ၎င်းသည် ဖြစ်တည်မှု (Beingness) ထဲ၌ နားခိုနေသော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အရာအားလုံးကို၊ အခိုက်အတန့်တိုင်းကို မပေါ်ထွန်းသောအရာ (unmanifested) အဖြစ်လည်း တွေ့ကြုံနိုင်သည်။
သော့ချက်သည် “သင်” ထဲမှာလည်း ရှိသည်၊ သို့သော် မြင်ရမည့်အရာမှာ “သင်” တစ်ခု မရှိကြောင်းကိုပင် ဖြစ်သည်။ ဖြစ်ပျက်နေသည့် ဖြစ်စဉ်များအလယ်၌ လုပ်ဆောင်သူတစ်ဦး မည်သည့်အခါမှ မရပ်တည်ခဲ့ကြောင်းကို “မြင်” ရမည်။ သုညတသဘာဝကြောင့် ရိုးရိုးသာ ဖြစ်ပျက်နေခြင်းသာ ရှိသည်၊ “ငါ” တစ်ခုက ဘာမှ မလုပ်နေပါ။ “ငါ” လျော့ပါးသွားသောအခါ သင်္ကေတများ၊ အညွှန်းများနှင့် စိတ်ကူးယဉ်နယ်ပယ်၏ အလွှာအားလုံးသည် ၎င်းနှင့်အတူ ကွယ်သွားသည်။ လုပ်ဆောင်သူမရှိဘဲ ကျန်နေသည့်အရာမှာ ရိုးရိုးဖြစ်ပျက်နေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
မြင်ခြင်း၊ ကြားခြင်း၊ ထိတွေ့ခံစားခြင်း၊ အရသာခံခြင်း၊ အနံ့ခံခြင်း — ထိုမျှသာမက အရာအားလုံးသည် သန့်ရှင်းစွာ အလိုအလျောက် ပေါ်ထွန်းလာမှုအဖြစ် ပေါ်နေသည်။ မျိုးစုံပေါင်းစုံ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု အပြည့်အစုံတစ်ခု ဖြစ်သည်။ မဒွိတ (Non Dual) ကို ထိုးထွင်းမြင်ပြီးနောက် အချို့အဆင့်တစ်ခုတွင် အတားအဆီးတစ်ခု ရှိတတ်သည်။ လေ့ကျင့်သူသည် မဒွိတ (Non Dual) ၏ အလိုအလျောက်မှုကို အမှန်တကယ် “ဖောက်ထွင်းသိမြင်မှု” မလုပ်နိုင်သေးပါ။ အကြောင်းမှာ အတွင်းဝှက်နက်ရှိုင်းနေသော “အမြင်” သည် မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ နှင့် မကိုက်ညီသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သုညတ၏ အမြင်မဲ့သော အမြင် (Viewless View of Emptiness) အပေါ် သိမြင်အောင်မြင်မှုနှင့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သည် လိုအပ်သည်။ (သုညတ အကြောင်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ဆက်ပြောမည်။) နှစ်များတစ်လျှောက် ကျွန်ုပ်သည် “သဘာဝကျမှု” ဟူသော စကားကို “အခြေအနေများကြောင့် အလိုအလျောက် ပေါ်ထွက်လာခြင်း” ဟု ပိုမိုရှင်းလင်းစေခဲ့သည်။ အခြေအနေ ရှိလျှင် တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ရှိသည်။ ၎င်းကို အာကာသ-အချိန် စဉ်ဆက်အတွင်း မကန့်သတ်နိုင်ပါ။ ၎င်းသည် ဗဟို-စွဲကို လျော့ပျော်စေရာတွင် ကူညီသည်။
ဤအချက်နှင့်ပတ်သက်သော John Tan မီဒီယာစုစည်းမှု: YouTube Videos and Audios by John Tan: Union of Dependent Arising and Emptiness (John Tan ၏ YouTube ဗီဒီယိုများနှင့် အသံများ — အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် သုညတ၏ ပေါင်းစည်းမှု)။
ပေါ်ထွန်းလာမှု သည် ရှိသမျှ အားလုံးပဲ ဖြစ်ပြီး ပေါ်ထွန်းလာမှုကိုယ်တိုင်က ရင်းမြစ် ပဲ ဖြစ်လျှင် ထင်ရှားပေါ်လာမှုများ၏ မျိုးစုံကွဲပြားမှုကို ဘာက ပေါ်ပေါက်စေသနည်း? သကြား၏ “ချိုမြိန်မှု” သည် ကောင်းကင်၏ “အပြာရောင်” မဟုတ်သကဲ့သို့ပင်။ “AMness” အပေါ်တွင်လည်း အတူတူပင် — အားလုံးသည် တန်းတူစွာ သန့်ရှင်းပြီး အခြေအနေတစ်ခုက နောက်တစ်ခုထက် ပိုသန့်သည်ဟူ၍ မရှိ၊ ကွာခြားသည်မှာ အခြေအနေ သာ ဖြစ်သည်။ အခြေအနေများက ထင်ရှားပေါ်လာမှုများကို ၎င်းတို့၏ “ပုံသဏ္ဍာန်” ကို ပေးသည့် အချက်များဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ၌ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား နှင့် အခြေအနေများကို ခွဲထုတ်၍ မရနိုင်ပါ။
“သက်သေခံသူ” မှ “သက်သေခံသူမရှိခြင်း” သို့ ကူးပြောင်းသည့် လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အချို့က ပေါ်ထွန်းလာမှုကို ဉာဏ်ကိုယ်တိုင်ဟု တွေ့ကြုံကြသည်၊ အချို့က အလွန်ကြီးမားသည့် အသက်ဝင်မှုအဖြစ် တွေ့ကြုံကြသည်၊ အချို့က အံ့မခန်း ကြည်လင်မှုအဖြစ် တွေ့ကြုံကြပြီး အချို့အတွက်တော့ ဤအရည်အသွေး ၃ မျိုးလုံးသည် အခိုက်အတန့်တစ်ခုထဲ၌ ပေါက်ကွဲထွက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်မှာတောင် “ချည်နှောင်မှု” ကို လုံးဝဖယ်ရှားပြီးပြီ မဟုတ်သေးပါ — ၎င်းက ဘယ်လောက်သိမ်မွေ့နိုင်သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိကြပါတယ် ;)။ နောင်တွင် ပြဿနာကြုံခဲ့လျှင် အခြေအနေ မူကို နားလည်ထားခြင်းက ကူညီနိုင်သည် (မဒွိတ (Non Dual) ကို တွေ့ပြီးနောက် လူတစ်ယောက် ဘယ်လိုခံစားရတတ်သလဲ ကျွန်ုပ်သိတယ် — သူတို့က ‘ဘာသာရေး’ ကို မကြိုက်ကြဘူး… :) စာကြောင်း ၄ ကြောင်းသာ ဖြစ်သည်။)
ဤအရာရှိလျှင် ထိုအရာရှိသည်။
ဤအရာ ပေါ်လာလျှင် ထိုအရာ ပေါ်လာသည်။
ဤအရာ မရှိလျှင် ထိုအရာလည်း မရှိ။
ဤအရာ ငြိမ်းလျှင် ထိုအရာလည်း ငြိမ်းသည်။
ဤသည်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်များအတွက်သာ မဟုတ်ဘဲ ကျွန်ုပ်တို့၏ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား အလုံးစုံကို တိုက်ရိုက် တွေ့ကြုံရန် ပိုမိုအရေးကြီးသည်။
“ဤအရာ ဖြစ်လျှင်၊ ထိုအရာလည်း ဖြစ်သည်” ထဲမှာ ဝမ်းမြောက်မှုကို ရှာပါ။ :)
Advaita Vedanta တွင် မဒွိတ (Non Dual) ရှိသလို ဗုဒ္ဓဘာသာ တွင် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ရှိသော်လည်း Advaita Vedanta သည် “အဆုံးစွန် နောက်ခံ” တစ်ခုအပေါ် နားခိုနေသည် (ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် နှစ်ဖက်ခွဲသဘော ဖြစ်သွားသည်) (Soh ၏ 2022 မှတ်ချက်: Greg Goode ၏ သို့မဟုတ် Atmananda ၏ တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ကဲ့သို့ Advaita Vedanta ၏ ရှားပါးပုံစံအချို့တွင် [အလွန်သိမ်မွေ့သည့် သိသူ-သိခံ] သက်သေခံသူ ကို နောက်ဆုံးတွင် ပျော်ကွယ်စေပြီး အသိစိတ် ဟူသည့် အယူအဆကိုလည်း နောက်ပိုင်းတွင် ဖြိုဖျက်လိုက်ကြသည် — ကြည့်ရန် https://www.amazon.com/After-Awareness-Path-Greg-Goode/dp/1626258090)၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကတော့ ထိုနောက်ခံကို လုံးဝ ဖယ်ရှားပြီး ဖြစ်ပျက်သမျှအရာ၏ သုညတသဘာဝ၌သာ နားခိုသည်၊ ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျောက်ခြင်းရှိရာနေရာကပင် မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား ရှိရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ထာဝရမှု မရှိ၊ အချိန်ကင်းသော ဆက်လက်မှု သာ ရှိသည် (“အချိန်မဲ့” ဟူသည် ယခုအခိုက်အတန့်၏ ကြည်လင်ပြတ်သားမှုကို ဆိုလိုသော်လည်း ၎င်းသည် လှိုင်းပုံစံကဲ့သို့ ပြောင်းလဲ၍ ဆက်လက်သွားနေသည်)။ ပြောင်းလဲနေသည့် “အရာ” တစ်ခု မရှိ၊ ပြောင်းလဲမှုသာ ရှိသည်။
စိတ်သည် အမျိုးအစားခွဲခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး အမြန် အမှတ်သညာပေးတတ်သည်။ အသိတရားကို တည်မြဲသည်ဟု ထင်သောအခါ ၎င်း၏ အနိစ္စအချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မမြင်နိုင်တော့ပေ။ ၎င်းကို ပုံသဏ္ဍာန်မဲ့ဟု မြင်သောအခါ အသိတရား သည် ပုံစံများအဖြစ် ထင်ရှားနေသည့် အသွင်အပြင်ဖွဲ့စည်းပုံ နှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ ၏ ပြတ်သားမှုကို လွတ်သွားသည်။ ပင်လယ်ကို စွဲလမ်းနေသောအခါ လှိုင်းမရှိသော ပင်လယ်ကို ရှာကြပြီး ပင်လယ်နှင့် လှိုင်းသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်ကြောင်း မသိကြပေ။ ပေါ်ထွန်းလာမှု များသည် မှန်ပေါ်က ဖုန်မဟုတ်၊ ဖုန်ကိုယ်တိုင်က မှန်ပဲ ဖြစ်သည်။ အစဉ်တစိုက် ဖုန်မရှိခဲ့ပါ၊ အစက်အမှုန်တစ်ခုတည်းနှင့် မိမိကို သက်ဆိုင်အောင် ချိတ်ဆက်လိုက်သောအခါ ကျန်အရာအားလုံးက ဖုန်ဖြစ်သွားသည်။
မပေါ်ထွန်းသောအရာ သည် ပေါ်ထွန်းမှု ပင် ဖြစ်သည်၊
အရာအားလုံး၏ အရာမဟုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်၊
လုံးဝ တိတ်ဆိတ်နေသော်လည်း အမြဲ စီးဆင်းနေသည်၊
ဤသည်မှာ ရင်းမြစ် ၏ အလိုအလျောက် ပေါ်ထွက်သည့် သဘာဝပင် ဖြစ်သည်။
ရိုးရိုး အလိုလို-ထိုသို့ဖြစ်ခြင်း (Self-So) ပဲ ဖြစ်သည်။
စိတ်ကူးဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းကို ကျော်လွှားရန် ဤ အလိုလို-ထိုသို့ဖြစ်ခြင်း (self-so) ကို အသုံးပြုပါ။
ဖြစ်ပျက်သည့် လောက၏ အလွန်အံ့အားသင့်စေသော အမှန်တကယ်ဖြစ်မှုအတွင်းသို့ အပြည့်အဝ နစ်ဝင်နေပါ။
-------------- အပ်ဒိတ်: 2022
Soh က “I AM” အဆင့်၌ ရှိနေသူတစ်ဦးအား ပြောသည် — ကျွန်ုပ်၏ AtR (Awakening to Reality အသိုင်းအဝိုင်း) ထဲတွင် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို ထိုးဖောက်သိမြင်ပြီးသူ ခန့်မှန်းခြေ 60 ယောက်လောက် ရှိပြီး၊ သူတို့အများစုသည် အဆင့်တူတူများကို ဖြတ်သန်းခဲ့ကြသည် (“I AM” မှ မဒွိတ (Non Dual) သို့၊ ထို့နောက် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သို့ ... ယခုအချိန်တွင် အများအပြားက နှစ်ထပ်ဆင့်သော သုညတ အထိတောင် ဝင်ရောက်လာကြပြီ)။ သင်ဆန္ဒရှိပါက ကျွန်ုပ်တို့၏ အွန်လိုင်းအသိုင်းအဝိုင်း သို့လည်း အားလုံးဝင်ရောက်နိုင်ပါသည် — https://www.facebook.com/groups/AwakeningToReality (အပ်ဒိတ်: Facebook group ကို ယခု ပိတ်ထားပြီးဖြစ်သည်)
လက်တွေ့လေ့ကျင့်မှုအတွက် ပြောရလျှင်၊ သင် “I AM” နိုးကြားမှု ကို ရရှိထားပြီးဖြစ်ကာ အောက်ပါဆောင်းပါးများအပေါ် အခြေခံ၍ ဆင်ခြင်လေ့ကျင့်နေပါက တစ်နှစ်အတွင်း အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို ထိုးဖောက်နိုင်ဖို့ အလားအလာ ရှိသည်။ လူအများအပြားသည် “I AM” တွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာ သို့မဟုတ် ဘဝများစွာတိုင် ကပ်နေတတ်ကြသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်သည် John Tan ၏ လမ်းညွှန်မှုနှင့် အောက်ပါ ဆင်ခြင်မှုများအပေါ် အာရုံစိုက်ခြင်းကြောင့် တစ်နှစ်အတွင်း “I AM” မှ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သို့ ရွေ့နိုင်ခဲ့သည်။
1) “I AM” ၏ အချက်လေးရပ် — https://www.awakeningtoreality.com/2018/12/four-aspects-of-i-am.html
2) မဒွိတ (Non Dual) ဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်လေ့ကျင့်မှု နှစ်ခု — https://www.awakeningtoreality.com/2018/12/two-types-of-nondual-contemplation.html
3) စာပိုဒ်နှစ်ပိုဒ်၏ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) — https://www.awakeningtoreality.com/2009/03/on-anatta-emptiness-and-spontaneous.html
4) Bahiya Sutta — https://www.awakeningtoreality.com/2008/01/ajahn-amaro-on-non-duality-and.html နှင့် https://www.awakeningtoreality.com/2010/10/my-commentary-on-bahiya-sutta.html
ကျွန်ုပ်၏ ဆောင်းပါး No nouns are necessary to initiate verbs (ကြိယာများ စတင်ရန် နာမ်များ မလိုအပ်ပါ) - https://www.awakeningtoreality.com/2022/07/no-nouns-are-necessary-to-initiate-verbs.html၊
John Tan ၏ YouTube ဗီဒီယိုအသစ်များနှင့် အသံဖိုင်များ (2026)
“ကျွန်ုပ်သည် မည်သူနည်း?” နှင့် Anatta:
အသံသင်ကြားချက်များ:
တိတ်ဆိတ်သော သက်သေခံသူသည် ထောင်ချောက်ဖြစ်သည်:
https://files.awakeningtoreality.com/The_Silent_Witness_Is_a_Trap.mp3
စာဖတ်သူတစ်ဦး၏ မေးခွန်း (အနှုတ်ချုပ်ဖော်ပြချက်)
စာဖတ်သူတစ်ဦးက ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း လုပ်စဉ် ထပ်တလဲလဲ ကြုံတွေ့ရသည့် အတွေ့အကြုံတစ်ခုကို မျှဝေရန် ရေးလာသည်။ ရိပ်သာတစ်ခုတွင် ဆရာတစ်ဦးက “I AM” ဟု ခံစားရသော အာရုံကို အတွင်းဘက်ရှိ “အလွန်သိမ်မွေ့သော ခံစားမှုတစ်ခု” အဖြစ် ရှာတွေ့နိုင်ကြောင်း အတည်ပြုပေးခဲ့သည်ဟု သူ ပြန်လည်သတိရသည်။ ဤညွှန်ကြားချက်နှင့် သူသည် အချိန်ကြာကြာ ရုန်းကန်နေခဲ့ပြီး၊ ဆန်းစစ်လာသည်နှင့်အမျှ အတွေ့အကြုံမှာ “ခံစားမှုတစ်ခုနှင့် တစ်စုံတစ်ရာဖြစ်သော်လည်း တစ်စုံတစ်ရာမဟုတ်သည့် အရာတစ်ခု” အဖြစ် ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသည်။ သို့သော် ထိုအရာကို ထိုးဖောက်လုနီးပါးအချိန်တိုင်းတွင် ကြောက်လန့်မှုတစ်ချက် ထိုးဝင်လာပြီး အာရုံပျက်မှုဘက်သို့ အလိုလို ပြန်ဆုတ်သွားတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။
ရှင်းလင်းစေရန် စာဖတ်သူက “ကျွန်ုပ်သည် မည်သူနည်း?” ဟု မေးသောအခါ ပေါ်လာသည့် ဤ “သိမ်မွေ့သော ခံစားမှု” အကြောင်း ဉာဏ်ရည်တု စကားပြောကိရိယာ (Grok) ကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ ဉာဏ်ရည်တုက ၎င်းကို “သိနေမှု”၊ “ပကတိအသိတရား” သို့မဟုတ် “စိတ်၏ ထင်လင်းမှု” ဟု သတ်မှတ်ပြီး (rigpa သို့မဟုတ် citta-pabhā ကဲ့သို့သော ဗုဒ္ဓဘာသာအသုံးအနှုန်းများကို ရည်ညွှန်းကာ) မဒွိတ သိမြင်အသိအမှတ်ပြုမှု (Non Dual recognition) မတိုင်မီ နောက်ဆုံးကျန်နေသော သိမ်မွေ့သော အရာဝတ္ထု သို့မဟုတ် မသိမှု၏ “ဖုံးအုပ်ထားသည့် အကာ” ဟုလည်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ စာဖတ်သူက ထိုရှင်းပြချက်သည် မိမိ၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို နားလည်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်သည်ဟု ယူဆကာ ဤခံစားမှုကို နောက်ဆုံး အတားအဆီးဟု ထင်ယူနေသည်။ ဤ “သိမ်မွေ့သော ခံစားမှု” နှင့် ၎င်းကို အရာဝတ္ထု တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်လာသော စိတ်၏ အလင်းရောင်သဘာဝဟုဆိုသည့် ဉာဏ်ရည်တု ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖော်မှုအပေါ် ကျွန်ုပ်၏ အမြင်ကို သိလိုကြောင်း မေးထားသည်။
Soh ၏ ပြန်ကြားချက်
ကျွန်ုပ်က ဉာဏ်ရည်တုကို စိတ်ဝင်စားနှစ်သက်သူတစ်ဦးဖြစ်ပေမယ့်၊ ဒီမေးခွန်းမှာတော့ ဘာသာစကားမော်ဒယ်များက လှည့်ဖြားမှားယွင်းစေတတ်ကြောင်း စိတ်မကောင်းစွာ ပြောရပါမည်။ ကျွန်ုပ်က သင်၏မေးခွန်းကို ChatGPT နဲ့ Gemini တို့ကိုလည်း မေးကြည့်ခဲ့ပြီး၊ နှစ်ခုလုံးက အလွန်စိတ်ပျက်ဖွယ် အဖြေများပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်ပျက်ဖို့က Grok တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ၊ Grok ရဲ့ အဖြေက တခြားနှစ်ခုထက် ပိုဆိုးပုံရတယ်လို့ ကျွန်ုပ်တော့ ထင်သည်။
သင် ပထမဦးဆုံး ဖမ်းမိသိမြင်လာသော ကိုယ့်အတ္တခံစားချက် (“ပထမဆုံးခံစားချက်က အလွန်သိမ်မွေ့တဲ့ ခံစားမှု တစ်ခုလို ဖြစ်တယ်”) သည် “I AM”၊ သက်သေခံသူ သို့မဟုတ် ထင်လင်းသော စိတ် သိမြင်အောင်မြင်မှု မဟုတ်ပါ။ အများအားဖြင့် ၎င်းသည် အကြမ်းဖျင်းသော အတ္တ-အာရုံ တစ်ခုသာ ဖြစ်သည် (Ramana ပြောသလို ‘ငါ’ အတွေး)။ ထိုအရာကို စူးစမ်းလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်းသည် ခေါင်းထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ ရင်ဘတ်ထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ စသည်ဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း တစ်နေရာရာ၌ သင့်ကိုယ်သင်ဟု ချိတ်ကပ်ယူထားသော သိမ်မွေ့သည့် ကိုးကားဗဟိုအမှတ် တစ်ခုလို ပေါ်လာတတ်သည် (စတင်စူးစမ်းခါစတွင် ‘ဘယ်နေရာမှာ’ ဆိုတာကို သေချာမသိသေးတာလည်း ဖြစ်နိုင်သည်)။
အဲဒါဟာ သင်အမှန်တကယ် ဖြစ်နေသော အရာမဟုတ်သလို ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း ဖြင့် သိမြင်ရသော အတ္တ လည်း မဟုတ်ပါ။ ဒါကြောင့် စုံစမ်းမှု ကို ပိုရှေ့ဆက်သွားရမည်။ အကြောင်းက အတွင်းတစ်နေရာရာမှာ တည်ရှိနေတယ်လို့ ယူထားသော ဒီ အတ္တ-အာရုံ ဟာ ရောက်လာလိုက် ပျောက်သွားလိုက် လုပ်နေသော အသိတရား ၏ အရာဝတ္ထု တစ်ခုသာ ဖြစ်ပြီး သင်မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း ထဲတွင် ၎င်းကို “ဒါမဟုတ်၊ ဒါလည်းမဟုတ်” — “ဒါမဟုတ်၊ ဒါလည်း မဟုတ်” ဟု ပယ်ချရသည်။ ဒါဆို သင်က ဘယ်သူလဲ? အဲဒီအရာကို သတိထားနေသည်မှာ ဘယ်သူ၊ သို့မဟုတ် ဘာအရာလဲ?
ဒေါက်တာ Greg Goode ၏ ဗီဒီယိုကို သေချာကြည့်ပါ။ အရာများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေမည် — https://www.youtube.com/watch?v=ZYjI6gh9RxE
ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း ဆောင်းပါးလည်း ဒီအရာကို ရှင်းစေမည် — https://www.awakeningtoreality.com/2024/05/self-enquiry-neti-neti-and-process-of.html
စိတ်ရှည်ရမည်။ ကျွန်ုပ်က အတ္တ-သိမြင်အောင်မြင်မှု ကို ရောက်ရန် စုံစမ်းမှု လုပ်ခဲ့တာ ၂ နှစ် ကြာခဲ့ပြီး၊ အဲဒီမတိုင်ခင် အလှမ်းမြင်မှု အတော်များများလည်း ရှိခဲ့သည်။
1. အမှန်တကယ်သော ‘“I AM”’ သိမြင်အောင်မြင်မှု
အမှန်တကယ်သော “I AM” သိမြင်အောင်မြင်မှု ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း တစ်နေရာရာမှာ ရှိနေသလို ထင်ရသော ကိုယ်ပိုင်ဖြစ်တည်မှု မရေရာသော အာရုံ တစ်ခုကို မဆိုလိုပါ။ အဲဒါထက် ပို၍ အားလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို မဒွိတ (Non Dual) ဆန်စွာ သိမြင်သည့် သိမြင်အောင်မြင်မှု ကို ဆိုလိုသည်။ သို့သော် ဒီ “I AM” သိမြင်အောင်မြင်မှု (Thusness အဆင့် 1 နှင့် 2 — https://www.awakeningtoreality.com/2007/03/thusnesss-six-stages-of-experience.html) ကို မဒွိတ (Non Dual) သိမြင်အောင်မြင်မှု သို့မဟုတ် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သိမြင်အောင်မြင်မှု နဲ့ မရောထွေးသင့်ပါ။ အဲဒါတွေက Thusness အဆင့် 4 နှင့် 5 ဖြစ်သည်။
တူညီသည့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု များကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူ Sim Pern Chong က 2022 ခုနှစ်တွင် ဒီလိုရေးခဲ့သည် —
“ကျွန်တော့်အမြင်အရ ပြောရရင်... ကျွန်တော့်အတွက် အဆုံးအဖြတ်ပေးသော “I AM” တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို ပထမဆုံး ကြုံရချိန်မှာ အတွေးလုံးဝ မရှိခဲ့ဘူး။ အနားသတ်မရှိ၊ အားလုံးကို လွှမ်းခြုံနေတဲ့ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု တစ်ခုသာ ရှိတယ်။ တကယ်တော့ ဒါ “I AM” ဟုတ်လား မဟုတ်လားဆိုပြီး စဉ်းစားနေတာမျိုး၊ စူးစမ်းကြည့်နေသောမျိုးလည်း မရှိဘူး။ အယူအဆဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှု မရှိခဲ့ဘူး။ အဲဒီအတွေ့အကြုံပြီးသွားတဲ့နောက်မှပဲ အဲဒါကို ‘“I AM”’ လို့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ခဲ့တာ။ ကျွန်တော့်အတွက် “I AM” အတွေ့အကြုံဟာ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပုံရဲ့ အလှမ်းမြင်မှု တစ်ခုပါပဲ... ဒါပေမယ့် အရမ်းမြန်မြန်ပဲ ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ခံသွားတတ်တယ်။ ‘အနားသတ်မရှိမှု’ ဆိုတဲ့ အင်္ဂါရပ်ကိုတော့ ကြုံရတယ်။ ဒါပေမယ့် ‘သိသူ-သိခံ မရှိခြင်း’၊ ‘ပွင့်လင်းသော ထင်လင်းမှု’၊ သုညတ တို့လို အခြား အင်္ဂါရပ်တွေကိုတော့ မနားလည်သေးဘူး။ ကျွန်တော့်အမြင်က “I AM” ကို တကယ်ကြုံတဲ့အခါ ဒီဟာပဲ အတွေ့အကြုံဆိုတာ သံသယမရှိ ဖြစ်မယ်ဆိုတာပါပဲ။”
John Tan ကလည်း ဒီလိုပြောခဲ့သည် —
“John Tan က ပြောသည် — အဲဒါကို တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု လို့ ခေါ်တယ်... အွမ်... တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု လို့ပဲ ခေါ်တယ်။ (မေးသူ: ဒါ “I AM” ပဲလား?) “I AM” က အမှန်တော့ နည်းနည်း မတူတယ်။ အဲဒါလည်း တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ပဲ၊ အဲဒါလည်း တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ပဲ။ “I AM” ဆိုတာ... “I AM” ကို သတ်မှတ်ပုံတောင် လူတွေမှာ မတူကြဘူး။ ဥပမာ Geovani လို လူတစ်ချို့က သူ့ “I AM” က ခေါင်းထဲမှာ တစ်နေရာတွင် ကန့်သတ်ထားသော ဖြစ်နေသလိုပဲလို့ ရေးပို့တယ်။ ဒါဆို အရမ်းပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆန်သွားပြီ။ ဒါပေမယ့် ငါတို့ ပြောနေတဲ့ “I AM” က အဲဒီလို မဟုတ်ဘူး။ ဥပမာ Long Chen (Sim Pern Chong) ကြုံခဲ့တာလို၊ အားလုံးကို လွှမ်းခြုံထားတာမျိုး ဖြစ်တယ်။ အမှန်တော့ မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ တစ်မျိုးပါပဲ။ အတွေးမရှိဘူး။ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ တစ်ခုသာ ရှိတယ်။ အလွန်အားကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံဖြစ်နိုင်တယ်။ အထူးသဖြင့် ငယ်ရွယ်တဲ့အရွယ်၊ ငါ့အသက်တုန်းကလိုပဲ “I AM” ကို ပထမဆုံး ကြုံတဲ့အချိန်မှာ အရမ်းမတူညီတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခု ဖြစ်တယ်။ ဒါမျိုးကို အရင်က မကြုံဖူးဘူး။ အဲဒါကြောင့် ဒါကို အတွေ့အကြုံ လို့တောင် ခေါ်လို့ရမရ မသိဘူး။ အတွေးမရှိဘူး။ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ပဲ။ ဒါပေမယ့် ဒီ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ကမ္မ အလေ့အကျင့်ကြောင့်၊ အရာတွေကို ဒွိတဆန်စွာ နဲ့ အလွန်တင်းကြပ်ခိုင်မာသော ပုံစံနဲ့ နားလည်တတ်တဲ့ အလေ့ကြောင့် အလွန်မြန်မြန်ပဲ မှားယွင်းအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်သွားတတ်တယ်။ ထို့ကြောင့် အတွေ့အကြုံ ကို ရလာချိန်မှာ အနက်ဖော်ပုံ က လုံးဝကွဲသွားတတ်ပြီး၊ အဲဒီ မှားယွင်းသော အနက်ဖော်ပုံ ကြောင့်ပဲ ဒွိတဆန်သော အတွေ့အကြုံ တစ်ခု ပြန်ဖန်တီးမိသွားတတ်တယ်။” — မှ ထုတ်နုတ်ချက် https://docs.google.com/document/d/1MYAVGmj8JD8IAU8rQ7krwFvtGN1PNmaoDNLOCRcCTAw/edit?usp=sharing Transcript of AtR (Awakening to Reality) Meeting, March 2021 (၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ AtR (Awakening to Reality) အစည်းအဝေး စာသားမှတ်တမ်း)
https://docs.google.com/document/d/1MYAVGmj8JD8IAU8rQ7krwFvtGN1PNmaoDNLOCRcCTAw/edit?usp=sharing Transcript of AtR (Awakening to Reality) Meeting, March 2021 (၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ AtR (Awakening to Reality) အစည်းအဝေး စာသားမှတ်တမ်း)နောက်ထပ် ရင်းမြစ်: Meeting notes (အစည်းအဝေးမှတ်စုများ) · Transcript of AtR (Awakening to Reality) Meeting on 28 October 2020 (၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် AtR (Awakening to Reality) အစည်းအဝေး၏ စာသားမှတ်တမ်း)
ဒီလို အားလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကိုပဲ နောက်တစ်ဆင့်မှာ အပြောင်းအလဲမရှိ၊ အထိခိုက်မခံ၊ ဖြစ်ရပ်များအားလုံးက ထိုအတွင်းမှ ပေါ်လာပြီး ပြန်ဝင်သွားသည့် အဆုံးစွန် နောက်ခံ၊ အခြေခံမြေပြင် ၏ ဖြစ်နေမှု အဖြစ် မှားယူသွားကြတတ်သည်။ အဲဒီအမှားကို ဤနေရာတွင် ပိုမိုရှင်းလင်းထားသည် — https://www.awakeningtoreality.com/2007/03/mistaken-reality-of-amness.html
2. တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း — “ငါ” ကို မလျှော့မတွက်ပါနှင့်
ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း ၏ မခွဲမရ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ‘“ဒါမဟုတ်၊ ဒါလည်းမဟုတ်”’ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အတ္တမရှိခြင်း (Anatman; No-Self) သင်ကြားချက်နှင့် မရောထွေးသင့်ပါ။ ၎င်းတို့သည် မတူညီသော အရာနှစ်ခု ဖြစ်သည်။ “ဒါမဟုတ်၊ ဒါလည်းမဟုတ်” ဟုဆိုသော နည်းလမ်းနှင့် အတ္တစုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း တွင် ရည်ရွယ်ချက်မှာ လက်ငင်းထင်ရှားသော အသိတရား (Presence-Awareness) ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ သင့်၏ အတ္တကြီး (Self) ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ၊ ရင်းမြစ် ဆိုသည်မှာ ဘာလဲဆိုသည်ကို သိမြင်ရန် ဖြစ်သည်။ ထို အတ္တ ကို လျှော့မတွက်သင့်ပါ။ အကယ်၍ စုံစမ်းမှု နှင့် တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း သည် သင့်၏ ချဉ်းကပ်မှုဖြစ်ပါက ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အတ္တမရှိခြင်း (No-Self; Anatta) သို့မဟုတ် အနိစ္စနှင့် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) အပေါ် ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုကို နောက်ပိုင်းအထိ ခဏထားထားနိုင်သည်။
John Tan က ဒီလိုပြောခဲ့သည် (Thusness/PasserBy ၏ 2009 DhO 1.0 ဖိုရမ်ပို့စ်များထဲမှ) —
ဖိုရမ် ရင်းမြစ်: http://now-for-you.com/viewtopic.php?p=34809&highlight=#34809
“ဟိုင်း Gary၊
ဒီဖိုရမ်မှာ လေ့ကျင့်သူ အုပ်စုနှစ်စု ရှိနေသလို ကျွန်တော်ထင်တယ် — တစ်စုက တဖြည်းဖြည်း လမ်းစဉ် ကို ယူတယ်၊ နောက်တစ်စုက တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ကို ယူတယ်။ ကျွန်တော် ဒီနေရာမှာ အသစ်တင်မို့ မှားနေလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
ကျွန်တော့်အမြင်ကတော့ သင်က တဖြည်းဖြည်း လမ်းစဉ် ကို ယူနေပေမယ့် တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ထဲမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အရာတစ်ခုကို ကြုံနေရတယ် — အဲဒါက ‘သက်သေခံသူ’ ပဲ။ Kenneth ပြောသလို “Gary၊ မင်း အလွန်ကြီးမားတဲ့ အရာတစ်ခုနားကို ရောက်နေပြီ။ ဒီအလေ့အကျင့်က မင်းကို လွတ်မြောက်စေလိမ့်မယ်။” ဒါပေမယ့် Kenneth ပြောတဲ့အရာက သင် ဒီ ‘ငါ’ ဆီ နိုးကြားရမယ်ဆိုတာကို လိုအပ်တယ်။ ‘“ဟုတ်ပြီ!”!’ လို သိမြင်အောင်မြင်မှု တစ်ခု လိုအပ်တယ်။ ဒီ ‘ငါ’ ဆီ နိုးကြားသွားသည်နှင့် ဝိညာဉ်ရေးလမ်းကြောင်းက ရှင်းလင်းလာမယ်။ ဒါဟာ ဒီ ‘ငါ’ ၏ ဖြန့်ကျက်ဖွင့်ထုတ်လာမှုသာ ဖြစ်တယ်။
အခြားဘက်မှာ Yabaxoule ဖော်ပြထားတာက တဖြည်းဖြည်း လမ်းစဉ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် ‘“I AM”’ ကို လျှော့မတွက်နေခြင်း ရှိတယ်။ သင့်အခြေအနေကို သင်ကိုယ်တိုင် တိုင်းတာရမယ်။ အကယ်၍ တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ကို ရွေးမယ်ဆိုရင် ဒီ ‘ငါ’ ကို လျှော့မတွက်လို့ မရဘူး။ အဲဒီအစား ‘“သင်”’ တစ်ခုလုံးကို ‘ဖြစ်တည်မှု’ အဖြစ် အပြည့်အဝ၊ အဆုံးစွန်အထိ ကြုံရမယ်။ တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း လေ့ကျင့်သူတွေက မဒွိတ (Non Dual) အသိတရား ၏ ‘ခြေရာမရှိသော’၊ ‘ဗဟိုမဲ့သော’ နှင့် ‘အားထုတ်မှုမလိုသော’ သဘာဝကို ရင်ဆိုင်တွေ့ကြုံလာတဲ့အခါ၊ ငါတို့ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော သဘာဝ ၏ သုညတ သဘာဝ က ဝင်လာလိမ့်မယ်။
ဒီနည်းလမ်းနှစ်ခု ဘယ်နေရာမှာ ဆုံကြတယ်ဆိုတာကို နည်းနည်း ပြောရင် သင့်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်တယ်။
‘သက်သေခံသူ’ ဆီ နိုးကြားခြင်းက တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ‘မျက်စိ၏ ချက်ချင်းတည်နေမှု’ ကို ‘ဖွင့်’ ပေးတယ်။ ဆိုလိုတာက အဲဒါဟာ အယူအဆလိုက် အတွေးများ ကို ချက်ချင်း ထိုးဖောက်နိုင်ပြီး ကြားခံမရှိဘဲ ခံစားရမည့်အရာကို ခံစား၊ သိမြင်ရမည့်အရာကို သိမြင်၊ မြင်ရမည့်အရာကို မြင်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်တစ်မျိုး ဖြစ်တယ်။ ဒါဟာ တိုက်ရိုက်သိမြင်မှု တစ်မျိုးပဲ။ ဒီ “ကြားခံမရှိဘဲ တိုက်ရိုက်” ဆိုတဲ့ သိမြင်မှုအပေါ် သင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သတိရှိရမယ် — အဲဒါက သိသူ-သိခံ ကွာဟမှု ရှိဖို့ မရအောင် တိုက်ရိုက်လွန်းတယ်၊ အချိန်တစ်ခု ထွက်ပေါ်လာဖို့ မရအောင် တိုတောင်းလွန်းတယ်၊ အတွေးတွေ ဝင်လာဖို့ မရအောင် ရိုးရှင်းလွန်းတယ်။ အဲဒီ ‘မျက်စိ’ က ‘အသံဖြစ်ခြင်း’ ဖြင့် ‘အသံ’ တစ်ခုလုံးကို မြင်နိုင်တဲ့ မျက်စိဖြစ်တယ်။ Vipassana လုပ်ရာမှာ လိုအပ်တဲ့ ပကတိတိုက်ရိုက်သိမြင်မှုအတွက်လည်း အဲဒီ ‘မျက်စိ’ တစ်ခုပဲ လိုတယ်။ မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်စေ Vipassana ဖြစ်စေ နှစ်ခုစလုံးမှာ ဒီ ‘မျက်စိ၏ ချက်ချင်းတည်နေမှု’ ကို ဖွင့်ရမယ်။”
3. အတ္တမရှိခြင်း (Anatman; No-Self) နှင့် လက်ငင်းထင်ရှားမှု (Presence) ၏ အဓိပ္ပာယ် (The Meaning of Anatman (No-Self) vs. Presence)
“I AM” ကို သဘောပေါက်ပြီးနောက် နောက်ဆုံးတွင် အတ္တမရှိခြင်း (Anatman; No-Self) သို့ ထိုးဖောက်သိမြင်နိုင်သည်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatman; No-Self) ဆိုသည်မှာ အသိတရား သို့မဟုတ် ထင်လင်းမှု ကို ငြင်းပယ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ မရှိဟု ဆိုခြင်း မဟုတ်ကြောင်းကို အလွန်အရေးကြီးစွာ နားလည်ရမည်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatman; No-Self) အပေါ် ထိုးထွင်းသိမြင်မှုသည် “ကိုယ်ပိုင်အနေဖြင့် တည်ရှိသည်” ဟူသော အမြင်နှင့် “သိခံ” မှ ခွဲထွက်နေသော နောက်ခံ “သိသူ” တစ်ခု ရှိသည်ဟု ယူဆသည့် ဒွိတဆန်သော အမြင်ကို ဖယ်ရှားပေးသဖြင့် အသိတရား၏ မျက်နှာမှန်ကို — စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ပြည့်နှက်နေသော၊ ချောမွေ့အဆက်မပြတ်သော လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ်အဖြစ်၊ ထင်ရှားပြတ်သားပြီး သုညတဖြစ်သော သဘောအဖြစ် — တိုက်ရိုက် သိမြင်လာစေသည်။
ဤအပိုင်းကို ကျွန်တော် ဤနေရာတွင် အသေးစိတ် မရှင်းလင်းတော့ပါ။ အသေးစိတ်ကို https://www.awakeningtoreality.com/2007/03/thusnesss-six-stages-of-experience.html နှင့် https://www.awakeningtoreality.com/2017/11/anatta-and-pure-presence.html တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။
AEN: ဟုတ်၊ joan tollifson က ဒီလို ပြောထားတယ် — ဒီပွင့်လင်းတဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို နည်းလမ်းတကျ လေ့ကျင့်ရမယ့် အရာတစ်ခုလို မလုပ်ရဘူး။ Toni က အခန်းထဲက အသံတွေကို ကြားရဖို့ အားထုတ်စရာ မလိုဘူး၊ အားလုံးက ဒီမှာပဲ ရှိနေတယ်လို့ ပြောတယ်။ အတွေးက ဝင်လာပြီး “ငါ မှန်မှန် လုပ်နေတာလား? ဒါက ‘အသိတရား’ လား? ငါ ဉာဏ်အလင်းရပြီးပြီလား?” လို့ မပြောသရွေ့ “ငါ” ဆိုတာ မရှိဘူး (ပြဿနာလည်း မရှိဘူး)။ ပြီးတော့ ရုတ်တရက် အဲဒီ အကျယ်ပြန့်မှု ပျောက်သွားပြီး စိတ်က ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်နဲ့ ထိုဇာတ်လမ်းက ထုတ်ပေးတဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေထဲ အလုပ်များသွားတယ်။
Thusness: ဟုတ်တယ်။ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု အမှန်ကန် ထွက်ပေါ်လာတဲ့အခါ သတိရှိမှု ဟာ နောက်ဆုံးမှာ သဘာဝကျပြီး အားမစိုက်ရဘဲ ဖြစ်လာမယ်။ သတိရှိမှု ကို လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုအဖြစ် လုပ်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုလုံးကလည်း အဲဒီအခါမှာပဲ ရှင်းလင်းလာမယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ဟုတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ‘ငါ’ ရဲ့ အလေ့အထအင်အား ရှိနေသေးတဲ့အချိန်မှာပဲ အဲဒီလို အတွေးတွေ ပေါ်လာမယ်။ ငါတို့ရဲ့ သုညတ သဘာဝ ကို တကယ်တမ်း ရှိမြဲနေသလို မြင်လာတဲ့အခါ အဲဒီလိုအတွေးမျိုး မပေါ်တော့ဘူး။
AEN: Toni Packer က ဒီလို ပြောတယ် — “ရည်မှန်းချက်မရှိဘဲ၊ မျှော်လင့်ချက်မရှိဘဲ၊ အားမစိုက်ရဘဲ လွတ်လပ်စွာ ဖြစ်နေတဲ့ တရားထိုင်မှုဟာ ဘယ်နေရာကိုမှ သွားစရာမလို၊ ဘာကိုမှ ရယူစရာမလိုတဲ့ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှု ၏ ဖော်ပြချက်တစ်ရပ် ဖြစ်တယ်။ အသိတရား က ဘယ်ဘက်ကိုမှ လှည့်စရာ မလိုဘူး။ ဒါဟာ ဒီမှာပဲ! အရာအားလုံးဟာ အသိတရား ထဲမှာ ဒီမှာပဲ! စိတ်ကူးယဉ်မှုကနေ နိုးထလာတဲ့အခါ အဲဒါကို လုပ်နေတဲ့ ‘တစ်ယောက်’ မရှိဘူး။ အသိတရား နဲ့ လေယာဉ်သံဟာ အလယ်မှာ အဲဒါတွေကို ‘လုပ်’ ဖို့ သို့မဟုတ် အတူတကွ ချိတ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ တစ်ယောက်မရှိဘဲ ဒီမှာပဲ ရှိနေတယ်။ အဲဒါတွေဟာ အတူတကွ ဒီမှာပဲ ရှိနေတယ်! အရာတွေကို (လူတွေကိုလည်း) ခွဲထားတာ တစ်ခုတည်းက ‘ငါ’ စနစ်နဲ့ ၎င်းရဲ့ ခွဲခြားတဲ့ အတွေးတွေပဲ။ အဲဒါ ငြိမ်သွားတဲ့အခါ ခွဲခြားမှုတွေ မရှိတော့ဘူး။”
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ဒါပေမယ့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ပေါ်ပြီး တည်ငြိမ်မှု မဖြစ်ခင် အဆင့်မှာတောင် အဲဒီလိုအတွေးတွေ ပြန်ပေါ်နိုင်သေးတယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: အသိတရားနဲ့ “အသံ” ဆိုပြီး သီးခြားနှစ်ခု မရှိဘူး။ အသိတရား ဟာ အဲဒီအသံပဲ။ ငါတို့စိတ်က အသိတရား ဆိုတာကို အဓိပ္ပာယ်တစ်မျိုး သတ်မှတ်ထားလို့ပဲ အသိတရားနဲ့ “အသံ” ကို အတူတကွ မညှိနိုင်တာ။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ဒီ ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် ပျောက်သွားတဲ့အခါ ပေါ်ထွန်းလာမှု ဟာ အသိတရား ပဲဆိုတာ အလွန်ရှင်းသွားတယ်။ အရာအားလုံးက ပကတိတိုက်ရိုက်၊ မချန်မထားဘဲ၊ အားမစိုက်ရဘဲ ထင်ရှားလာတယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: လူတစ်ယောက်က ခေါင်းလောင်းကို ရိုက်လိုက်တယ်။ အသံတစ်ခုကို ‘ထုတ်လုပ်’ လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။ အကြောင်းအခြေအနေများ သက်သက်ပဲ။ “တုံ” — အဲဒါပဲ အသိတရား။
AEN: နားလည်ပါတယ်။ “အသံကို မထုတ်လုပ်ဘူး” ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။
Thusness: ကိုယ်တိုင် သွားကြုံပြီး စဉ်းစားလေ။ ရှင်းပြနေလည်း အကျိုးမရှိဘူး။
AEN: တည်နေရာကန့်သတ်မှု မရှိဘူးပေါ့၊ တစ်ခုခုကနေ ထုတ်လာတာ မဟုတ်ဘူးပေါ့။
Thusness: ဟုတ်တယ်။ ရိုက်ခြင်း၊ ခေါင်းလောင်း၊ လူ၊ နား… ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အားလုံးကို ‘အခြေအနေများ’ လို့ စုပေါင်းပြောနိုင်တယ်။ ‘အသံ’ ပေါ်လာဖို့ အဲဒါတွေ လိုအပ်တယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။ အော်… အသံက အပြင်ဘက်မှာ သီးခြားရှိနေတဲ့ အရာ မဟုတ်ဘူး။ အခြေအနေများ ကြောင့် ပေါ်ထွက်လာခြင်းတစ်ခုသာပဲ။
Thusness: အတွင်းဘက်မှာလည်း သီးခြားရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ပြီးတော့ စိတ်က “ငါ ကြားတယ်” လို့ တွေးတယ်။ သို့မဟုတ် “ငါက သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ ဝိညာဉ်တစ်ခု” လို့ တွေးတယ်။ “ငါ” မရှိရင် ‘အသံ’ မရှိဘူးပေါ့။ ဒါပေမယ့် ငါက ‘အသံ’ မဟုတ်ဘူး။ ထို့အပြင် အရာအားလုံး ပေါ်ထွက်ဖို့ အခြေခံဖြစ်တဲ့ အခြေခံမြေပြင် အမှန်တကယ်ဖြစ်မှု တစ်ခု ရှိတယ်လို့လည်း တွေးတယ်။ ဒါက တစ်ဝက်ပဲ မှန်တယ်။ ပိုနက်ရှိုင်းတဲ့ သိမြင်အောင်မြင်မှု က ခွဲခြားမှု လုံးဝ မရှိဘူး ဆိုတာပဲ။ ငါတို့က ‘အသံ’ ကို အပြင်ဘက်က အရာတစ်ခုလို ဆက်ဆံတယ်။ အဲဒါကို ‘အခြေအနေများ’ အဖြစ် မမြင်ဘူး။ အပြင်ဘက်မှာလည်း အသံမရှိဘူး၊ အတွင်းဘက်မှာလည်း မရှိဘူး။ အဲဒီလို ဖြစ်လာစေတာက သိသူနှင့် သိခံ ဆိုပြီး နှစ်ဖက်ခွဲမြင်၊ ခွဲခြမ်း၊ နားလည်တဲ့ ငါတို့ရဲ့ နည်းလမ်းပဲ။ မကြာခင် မင်းအတွေ့အကြုံ ရလာလိမ့်မယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။
Thusness: သွားတရားထိုင်ပါ။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ Soh ၏ အပ်ဒိတ်:
လူတွေက “သက်သေခံသူမရှိခြင်း” လို့ ဖတ်တဲ့အခါ၊ ဒါဟာ သက်သေခံသူ၊ သက်သေခံမှု သို့မဟုတ် တည်ရှိမှုကို ငြင်းပယ်တာလို့ မှားယွင်းထင်နိုင်တယ်။ အဲဒီလိုနားလည်ထားတာဟာ မှားတာဖြစ်ပြီး ဒီဆောင်းပါးကို ဖတ်သင့်တယ်:
No Awareness Does Not Mean Non-Existence of Awareness (အသိတရား မရှိဟု ဆိုခြင်းသည် အသိတရား၏ မတည်ရှိမှုကို မဆိုလိုပါ)
တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကောက်နုတ်ချက်များ:
John Tan — ၂၀၁၄ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်၊ နံနက် 10:10 UTC+08
不思 ကို တင်ပြတဲ့အခါ အသိတရား (‘觉’) ကို မငြင်းပယ်ရဘူး။ ဒါပေမယ့် အသိတရား (覺) ဟာ ကိုးကားညွှန်းဆိုမှု၊ အမှတ်ဗဟိုပြုမှု၊ နှစ်ဖက်ခွဲမှု၊ သို့မဟုတ် အားလုံးကို မိမိအောက်မှာ စုပ်သွင်းထားလိုမှု တစ်စက်မျှမရှိဘဲ ဘယ်လောက် အားမစိုက်ရ၊ အံ့ဖွယ်ကောင်းစွာ ပေါ်ထွန်းသလဲဆိုတာကို အထူးပေးဖော်ပြရမယ်... ဒီမှာဖြစ်စေ၊ ယခုဖြစ်စေ၊ အတွင်းဖြစ်စေ၊ အပြင်ဖြစ်စေ... ဒါတွေဟာ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta)၊ အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊ သုညတ ကို သိမြင်အောင်မြင်ခြင်းကနေသာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ 相 (ပေါ်ထွန်းလာမှု) ၏ အလိုအလျောက်ပေါ်ထွန်းမှုကို ကိုယ့်ရဲ့ တောက်ပကြည်လင်မှုအဖြစ် သိမြင်လာစေတယ်။
Thusness: ဗုဒ္ဓဘာသာက တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံကို ပိုပြီး အလေးပေးတယ်။ ပေါ်လာခြင်းနဲ့ ပျောက်ကွယ်ခြင်းကနေ သီးခြားနေတဲ့ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ဆိုတာ မရှိဘူး။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ပေါ်လာခြင်းနဲ့ ပျောက်ကွယ်ခြင်းထဲကနေ ‘အတ္တ’ ရဲ့ သုညတသဘာဝကို မြင်ရတယ်။ သက်သေခံခြင်း ရှိတယ်။ သက်သေခံခြင်းဟာ ပေါ်ထွန်းမှုကိုယ်တိုင်ပဲ။ ပေါ်ထွန်းမှုကို သက်သေခံနေတဲ့ သက်သေခံသူတစ်ယောက်တော့ မရှိဘူး။ ဒါဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာပဲ။ ငါ အမြဲပြောခဲ့တာက ထာဝရ သက်သေခံသူ ကို ငြင်းတာ မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် အဲဒီထာဝရ သက်သေခံသူ ဆိုတာ တကယ်ဘာလဲ။ အဲဒါဟာ ထာဝရ သက်သေခံသူ ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ခြင်းပဲ။
AEN: ဟုတ်တယ်၊ ကျွန်တော်လည်း အဲဒီလိုပဲ ထင်ခဲ့တာ။ ဒါဆို David Carse လို တစ်မျိုးလား။
Thusness: အလေ့အထဆက်လက်သက်ရောက်မှု နဲ့ အလေ့အထသဘော တွေကို တုံ့ပြန်နေတဲ့ “မြင်ခြင်း” နဲ့ “အဖုံးအကာ” မရှိဘဲဆိုရင်ပေါ့။
AEN: သုညတဖြစ်သော်လည်း တောက်ပတယ်။ နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ဒါပေမယ့် တစ်ယောက်ယောက်က ဗုဒ္ဓ ပြောခဲ့တာကို ကိုးကားတဲ့အခါ၊ သူက အရင်ဆုံး အဲဒါကို နားလည်သလား။ သူမြင်နေတာဟာ Advaita ထဲကလို ထာဝရ သက်သေခံသူ ကိုလား။
AEN: သူ ရှုပ်ထွေးနေတယ်ထင်တယ်။
Thusness: သို့မဟုတ် အလေ့အထသဘော တွေက လွတ်နေတဲ့ မြင်ခြင်းကို မြင်နေတာလား။
AEN: သူ တိတိကျကျတော့ မပြောဘူး၊ ဒါပေမယ့် သူနားလည်တာက အဲဒီလိုတစ်မျိုးလို့ ကျွန်တော်ထင်တယ်။
Thusness: အဲဒီအရာကို မမြင်ရသေးရင် ကိုးကားနေတာ အကျိုးမရှိဘူး။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: မဟုတ်ရင် အဲဒါဟာ အတ္တ အမြင် ကိုပဲ ထပ်ပြောနေတာ ဖြစ်သွားမယ်။ ဒါကြောင့် အခုလောက်ဆို မင်း အလွန်ရှင်းသင့်နေပြီ... ရှုပ်မနေသင့်တော့ဘူး။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ငါ မင်းကို ဘာပြောခဲ့လဲ။ မင်း ဘလော့ဂ်မှာလည်း ရေးထားပြီးသား။ ထာဝရ သက်သေခံသူ ဆိုတာ ဘာလဲ။ အဲဒါဟာ အခိုက်အတန့်တိုင်း ပေါ်လာတဲ့ ပေါ်ထွန်းမှု ပဲ။ အလေ့အထသဘော တွေနဲ့မြင်နေတာလား၊ တကယ့်အရာက ဘာလဲ ဆိုတာက ပိုအရေးကြီးတယ်။ ငါ အကြိမ်ကြိမ်ပြောခဲ့တာက အတွေ့အကြုံက မှန်ပေမယ့် နားလည်မှုက မှားနေတာပဲ။ မှားယွင်းသော အမြင် ပဲ။ သိမြင်မှု က အတွေ့အကြုံ ကို ဘယ်လို သက်ရောက်ပြီး နားလည်မှုကို ဘယ်လို မှားယွင်းစေသလဲဆိုတာပဲ။ ဒါကြောင့် အချို့အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖမ်းယူပြီး ဟိုနေရာဒီနေရာ ကိုးကားမနေနဲ့... ဘယ်ဟာမှန် အမြင်၊ ဘယ်ဟာမှား အမြင် ဆိုတာ ပညာနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိထားရမယ်။ မဟုတ်ရင် ဒါဖတ်ပြီး ဟိုဟာနဲ့ ရှုပ်သွားမယ်။ ဒါက ထင်လင်းမှု — သိမြင်မှု၏ တည်ရှိမှုကို ငြင်းတာ မဟုတ်ဘူး။ သိနေမှု ကိုလည်း မငြင်းဘူး။ ဒါပေမယ့် အသိစိတ် ဆိုတာကို မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့ နားလည်ဖို့ပဲ။ မဒွိတ (Non Dual) လိုပဲ။ ငါက ပေါ်ထွန်းမှု ကလွဲပြီး သက်သေခံသူ မရှိဘူး၊ သက်သေခံသူ ဆိုတာ ပေါ်ထွန်းမှု ကိုယ်တိုင်ပဲလို့ ပြောခဲ့တယ်။ ဒါက ပထမပိုင်း။ သက်သေခံသူ က ပေါ်ထွန်းမှု ကိုယ်တိုင်ဆိုရင် ဘယ်လိုဖြစ်လို့လဲ။ “တစ်ခုတည်း” က “အများကြီး” ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုလဲ။
AEN: အခြေအနေများ ကြောင့်လား။
Thusness: “တစ်ခုပဲ၊ အများကြီးပဲ” လို့ ပြောတာတောင် မှားနေပြီ။ ဒါက သာမန်နည်းနဲ့ ပြောသလိုပဲ။ တကယ့်အဖြစ်မှာ “တစ်ခုတည်း” ဆိုတာလည်း မရှိဘူး၊ “အများကြီး” ဆိုတာလည်း မရှိဘူး။ သုညတ သဘာဝ ကြောင့် ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်း ပဲ ရှိတယ်။ အဲဒီ ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်း ကိုယ်တိုင်က ကြည်လင်ပြတ်သားမှု ပဲ။ ဖြစ်ရပ်များ ကလွဲပြီး ကြည်လင်ပြတ်သားမှု မရှိဘူး။ Ken Wilber လို မဒွိတ (Non Dual) ကို အတွေ့အကြုံရပြီး အတ္တ အကြောင်း ပြောရင် အတွေ့အကြုံက မှန်ပေမယ့် နားလည်မှုက မှားတယ်။ ဒါဟာ “I AM” နဲ့ ဆင်တူတယ်။ ကွာခြားတာက အတွေ့အကြုံအဆင့် ပိုမြင့်သွားတာပဲ။ မဒွိတ (Non Dual) ပဲ။ ဟုတ်တယ်။ တကယ်တော့ လေ့ကျင့်မှုက ဒီ အသိတရား (‘Jue’; 觉) ကို ငြင်းပယ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။ မင်း ရှင်းပြပုံက ‘အသိတရား မရှိဘူး’ လို့ ဖြစ်သလိုဖြစ်နေတယ်။ အချိန်အခါတချို့မှာ လူတွေက မင်း ပြောချင်တာကို မှားနားလည်တတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ အသိတရား (‘Jue’) ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ရမယ်၊ ဒါမှ အခိုက်အတန့်တိုင်းမှာ အားမစိုက်ဘဲ အတွေ့အကြုံရနိုင်မယ်။ ဒါပေမယ့် “ဒါက “အဲဒီအရာ” မဟုတ်ဘူး” လို့ ကြားရတဲ့အခါ လေ့ကျင့်သူတွေက ချက်ချင်း စိုးရိမ်သွားတတ်တယ်၊ အဲဒါဟာ သူတို့အတွက် အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်နေလို့။ ရေးထားတဲ့ အဆင့်အားလုံးဟာ ဒီ အသိတရား (‘Jue’) အကြောင်းပဲ။ ဒါပေမယ့် အသိတရား တကယ်ဘာလဲဆိုတာကို မှန်ကန်စွာ မတွေ့ကြုံရသေးဘူး။ မှန်ကန်စွာ မတွေ့ကြုံရသေးလို့ပဲ “မင်း ထိန်းထားချင်နေတဲ့ အသိတရား က အဲဒီပုံစံနဲ့ မတည်ရှိဘူး” လို့ ပြောတာ။ ဒါဟာ အသိတရား မရှိဘူးလို့ မဆိုလိုဘူး။ အသိတရား မရှိတာ မဟုတ်ဘူး။ အသိတရားကို သိသူနှင့် သိခံ အမြင်ကနေ မဟုတ်ဘဲ နားလည်ဖို့ပဲ။ ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် — အရာတွေမှာ ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိမှု ရှိတယ်လို့ ယူတဲ့ အမြင် — ကနေ မဟုတ်ဘဲ နားလည်ဖို့ပဲ။ အဲဒါဟာ သိသူနှင့် သိခံ အနားလည်မှုကို ဖြစ်ရပ်များ၊ လှုပ်ရှားမှု၊ ကမ္မ ထဲမှာ ပျော်ဝင်သွားစေတာပဲ။ အဲဒီနောက်တော့ တစ်ယောက်ယောက် ရှိနေသလို ခံစားရတာဟာ တကယ်တော့ ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် တစ်ခုရဲ့ ‘ခံစားမှု’ ပဲလို့၊ ဆိုလိုတာက ‘ခံစားမှု’ တစ်ခု၊ ‘အတွေး’ တစ်ခုပဲလို့ နားလည်လာမယ်။
AEN: ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် တစ်ခုရဲ့ ခံစားမှုလား? 😛
Thusness: ဒါက ဘယ်လို လွတ်မြောက်မှုဆီ ဦးတည်သွားသလဲဆိုတာကို တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံ လိုတယ်။ ဒါကြောင့် လွတ်မြောက်မှု ဆိုတာ ‘အတ္တ’ ကနေ လွတ်မြောက်တာ မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် ကနေ လွတ်မြောက်တာပဲ။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: နားလည်ပြီမလား။ ဒါပေမယ့် ထင်လင်းမှု ကို အတွေ့အကြုံရဖို့က အရေးကြီးတယ်။ ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း အတွက်တော့ မဆိုးဘူး။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
AEN: ဒါနဲ့ Lucky နဲ့ Chandrakirti က ဘာကို ပြောချင်နေတာလို့ ထင်လဲ။
Thusness: ငါ့အမြင်အရ အဲဒီ ကိုးကားချက်တွေကို ကောင်းကောင်း ဘာသာပြန်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။ နားလည်ရမယ့် အရာက ‘အတ္တမရှိ’ ဆိုတာ သက်သေခံခြင်း အသိစိတ် ကို မငြင်းတာပဲ၊ ‘ဖြစ်ရပ်မရှိ’ ဆိုတာလည်း ဖြစ်ရပ်များကို မငြင်းတာပဲ။ အဲဒါက စိတ်က ဆောက်ထားတဲ့ အယူအဆဖွဲ့စည်းမှုတွေကို ဖြည်ချဖို့သာ ဖြစ်တယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: အသံကြားတဲ့အခါ၊ အဲဒီအသံကို မငြင်းနိုင်ဘူးမလား?
AEN: ဟုတ်တယ်။
Thusness: ဒါဆို မင်း ဘာကို ငြင်းနေတာလဲ။ မင်းရဲ့ ဆွေးနွေးခန်း “ဖြစ်နေမှုအပေါ် သေချာမှု” မှာ ပြောခဲ့သလို သက်သေခံသူ ကို အတွေ့အကြုံရတဲ့အခါ၊ အဲဒီ သိမြင်အောင်မြင်မှု ကို မင်း ဘယ်လို ငြင်းနိုင်မလဲ။ ဒါဆို ‘“ငါ” မရှိခြင်း’ နဲ့ ‘ဖြစ်ရပ်မရှိခြင်း’ ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။
AEN: မင်းပြောသလို မှားယွင်းတာက စိတ်ရဲ့ အယူအဆဖွဲ့စည်းမှုတွေပဲ... ဒါပေမယ့် အသိစိတ် ကိုတော့ မငြင်းနိုင်ဘူးမလား?
Thusness: မဟုတ်ဘူး... ငါ အဲဒီလို မဆိုလိုတာ။
Thusness: ဗုဒ္ဓက ခန္ဓာငါးပါး ကို ဘယ်တော့မှ မငြင်းဘူး။ ငြင်းတာက အတ္တဖြစ်မှု ကိုပဲ။ ပြဿနာက ဖြစ်ရပ်များ နဲ့ ‘ငါ’ ရဲ့ “ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ မယူထားသော” သုညတ သဘာဝ ဆိုတာကို ဘာဆိုလိုတာလဲ ဆိုတာပဲ။ ဒါပေမယ့် အဲဒါကို မှားနားလည်လိုက်တာက နောက်တစ်ပြဿနာ။ သက်သေခံမှု ကို မင်း ငြင်းနိုင်လား။ “ရှိနေခြင်း” ဆိုတဲ့ သေချာမှုကို မင်း ငြင်းနိုင်လား။
AEN: မငြင်းနိုင်ဘူး။
Thusness: ဒါဆို အဲဒီအထဲမှာ မှားတာ ဘာမှမရှိဘူး။ မင်း ကိုယ့်တည်ရှိမှုကို မင်း ဘယ်လို ငြင်းနိုင်မလဲ။ တည်ရှိမှုကို လုံးဝ ဘယ်လို ငြင်းနိုင်မလဲ။ အလယ်အလတ်မရှိဘဲ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ ကို တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံရတာမှာ ဘာမှမမှားဘူး။ ဒီတိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံပြီးနောက်မှာ မင်းရဲ့ နားလည်မှု၊ မင်းရဲ့ အမြင်၊ မင်းရဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု တွေကို ထပ်မံသန့်စင်ရမယ် — အတွေ့အကြုံပြီးသွားတဲ့နောက် မှန်ကန်သော အမြင် ကနေ လွဲထွက်ပြီး မှားယွင်းသော အမြင် ကို ထပ်မံ ခိုင်မာစေမယ့် ဘက်ကို မလှည့်သင့်ဘူး။ သက်သေခံသူ ကို မငြင်းဘူး၊ အဲဒါအပေါ် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို ပိုမိုသန့်စင်တာပဲ။ မဒွိတ (Non Dual) ဆိုတာ ဘာလဲ။ အယူအဆကင်းသော ဆိုတာ ဘာလဲ။ အလိုအလျောက် ဆိုတာ ဘာလဲ။ “ပုဂ္ဂိုလ်မဲ့သဘော” ဆိုတဲ့ အပိုင်းက ဘာလဲ။ ထင်လင်းမှု ဆိုတာ ဘာလဲ။
Thusness: မင်း ဘယ်တော့မှ မပြောင်းလဲတဲ့ အရာတစ်ခုကို အတွေ့အကြုံရဖူးတာ မဟုတ်ဘူး။ နောက်ပိုင်းအဆင့်တစ်ခုမှာ မဒွိတ (Non Dual) ကို အတွေ့အကြုံရလာတဲ့အခါတောင် နောက်ခံတစ်ခုကို ဖမ်းထားချင်တဲ့ သဘောထားအလေ့အထ ကျန်နေသေးတတ်တယ်... အဲဒါက TATA ဆောင်းပါးမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ TATA ကို တိုက်ရိုက် ထိုးဖောက်သိမြင်ဖို့ တိုးတက်မှုကို တားဆီးမယ် (https://www.awakeningtoreality.com/2010/04/tada.html)။ ဒီအဆင့်အထိ သိမြင်ပြီးသား ဖြစ်တောင် အင်အားအတိုင်းအတာမျိုးစုံ ကွာခြားမှုတွေ ရှိနေသေးတယ်။
AEN: မဒွိတ (Non Dual) လား။
Thusness: TADA ဆောင်းပါး က မဒွိတ (Non Dual) ထက် ပိုတယ်... အဆင့် ၅–၇ ပဲ။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: အဓိကက အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) နဲ့ သုညတ ဆိုတဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို ပေါင်းစည်းဖို့ပဲ။ ခဏသာတည်ခြင်း ထဲက ထင်ရှားတောက်ပမှု၊ အသိတရားကို ပုံစံများအဖြစ် “အရသာသဏ္ဌာန်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ” လို့ ငါခေါ်တဲ့ အရသာနဲ့ အထည်အလိပ်လို ခံစားရတာက အလွန်အရေးကြီးတယ်။ ပြီးရင် သုညတ လာတယ်။ ထင်လင်းမှု နဲ့ သုညတ ကို ပေါင်းစည်းရတယ်။ အဲဒီ သက်သေခံမှု ကို မငြင်းနဲ့၊ ဒါပေမယ့် အမြင် ကို သန့်စင်ပါ၊ အဲဒါ အလွန်အရေးကြီးတယ်။ အခုထိ မင်းက သက်သေခံမှု ရဲ့ အရေးပါမှုကို မှန်ကန်စွာ အလေးထားခဲ့တယ်။ အရင်တုန်းကနဲ့ မတူတာက မင်းက လူတွေကို ဒီ သက်သေခံမှု တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို ငြင်းနေတယ်လို့ ထင်စေမယ့် ပုံစံ မပေးတော့ဘူး။ မင်း ငြင်းနေတာက ပုဂ္ဂိုလ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ အရာဝတ္ထုတင်သဘောပြုလုပ်ခြင်း၊ အရာဝတ္ထုတစ်ခုအဖြစ် ဖမ်းဆုပ်ခြင်း ကိုပဲ၊ ဒါမှ မင်း ပိုမိုတိုးတက်ပြီး ငါတို့ရဲ့ သုညတသဘာဝကို သိမြင်နိုင်မယ်။
Thusness: ဒါပေမယ့် ငါ MSN မှာ မင်းကို ပြောသမျှကို အမြဲ ပို့စ် မလုပ်နဲ့၊ မကြာခင် ငါ ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်လို ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။
Thusness: မကြာခင် ငါ ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်လို ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ဟာ သာမန် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု မဟုတ်ဘူး။ အပြည့်အဝ အကြည်လင်ဆုံးအဆင့်ထိ ရောက်နိုင်ရင် မင်း အကျိုးကျေးဇူးကို သိလာမယ်။ အယူအဆကင်းမှု၊ ကြည်လင်ပြတ်သားမှု၊ ထင်လင်းမှု၊ ပွင့်လင်းထင်ရှားမှု၊ ပွင့်လင်းမှု၊ ကျယ်ပြန့်ပြီး အကန့်အသတ်မဲ့မှု၊ အတွေးကင်းမှု၊ နေရာကန့်သတ်မရှိမှု... ဒီအရာတွေကို ဖော်ပြတဲ့ စကားလုံးတွေ အားလုံးက အဲဒီအချိန်မှာ အတော်လေး အဓိပ္ပာယ်မရှိသလို ဖြစ်သွားမယ်။ အမြဲတမ်း သက်သေခံခြင်းပဲ — ဒါကို မှားမယူနဲ့။ ပြဿနာက သူ့ရဲ့ သုညတ သဘာဝ ကို နားလည်သလား မလား ဆိုတာပဲ။
Thusness: ထင်လင်းမှု က အမြဲရှိနေတယ်။ ဘယ်အချိန်က သက်သေခံသူ မရှိခဲ့ဖူးလို့လဲ။ ပြဿနာက ထင်လင်းမှု တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ ထင်လင်းမှု နဲ့ သုညတ သဘာဝ ကို အတူနားလည်ရမှာပဲ။
Thusness: ဒီ သက်သေခံမှု က အမြဲရှိနေတယ်... ဖယ်ရှားရမယ့်အရာက မင်းရဲ့ ခွဲပြတ်နေတဲ့ အာရုံခံစားချက်ပဲ။ ဒါကြောင့် ငါ သက်သေခံသူ အတွေ့အကြုံနဲ့ သိမြင်အောင်မြင်မှု ကို ဘယ်တော့မှ မငြင်းဘူး၊ ငြင်းတာက မှန်ကန်တဲ့ နားလည်မှုပဲ။ သက်သေခံသူ အဖြစ် ရှိနေတာမှာ ပြဿနာမရှိဘူး၊ ပြဿနာက သက်သေခံသူ ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ နားလည်မှုမှာပဲ။ အဲဒါက သက်သေခံခြင်း ထဲမှာ နှစ်ဖက်ခွဲမှုကို မြင်နေတာပဲ။ သို့မဟုတ် ‘အတ္တ’ နဲ့ အခြားသူ၊ သိသူ-သိခံ ခွဲခြားမှုကို မြင်နေတာပဲ။ ပြဿနာက အဲဒီမှာပဲ။ မင်း အဲဒါကို သက်သေခံခြင်း လို့ခေါ်ချင်ခေါ်၊ အသိတရား လို့ခေါ်ချင်ခေါ်၊ အတ္တ အာရုံ တစ်စက်မှ မရှိရဘူး။ ဟုတ်တယ်၊ သက်သေခံမှု ပဲ။
Thusness: သက်သေခံမှု ထဲမှာ အမြဲ မဒွိတ (Non Dual) ပဲ။ သက်သေခံသူ အဖြစ် ရှိနေတဲ့အခါ သက်သေခံသူ နဲ့ သက်သေခံသူ လုပ်ခံရတဲ့ အရာဝတ္ထု ဆိုပြီး ဖြစ်နေတတ်တယ်။
Thusness: စောင့်ကြည့်သူ ရှိရင် သိမြင်ခံရသော မရှိဘူးဆိုတဲ့ အရာ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ သက်သေခံမှု ပဲ ရှိတယ်ဆိုတာကို မင်း သိမြင်တဲ့အခါ စောင့်ကြည့်သူ လည်း မရှိ၊ သိမြင်ခံရသော လည်း မရှိတော့ဘူး၊ အမြဲ မဒွိတ (Non Dual) ပဲ။
Thusness: ဒါကြောင့် ဂျန်ပို တစ်ယောက်က “ဒီမှာ သက်သေခံသူမရှိဘူး၊ သက်သေခံမှုသာ ရှိတယ်” လို့ ပြောပြီး ပြန်နောက်သို့ဆုတ်ကာ သိမြင်ခံရသော ကိုကြည့်နေဖို့ သင်ပေးတဲ့အခါ၊ ငါက အဲဒီလမ်းကြောင်းက ဒီ အမြင် ကနေ လွဲနေတယ်လို့ မှတ်ချက်ပေးခဲ့တာ။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: မင်း သက်သေခံသူ ကို အတွေ့အကြုံရဖို့ သင်ပေးရင်၊ မင်း သင်ပေးနေတာ အဲဒါပဲ။
Thusness: ဒါဟာ သိသူ-သိခံ ကွဲကွာမှု မရှိခြင်းအကြောင်း မဟုတ်ဘူး။ မင်း သင်ပေးနေတာက အဲဒီ သက်သေခံသူ ကို အတွေ့အကြုံရဖို့ပဲ။
Thusness: “I AM” ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ရဲ့ ပထမအဆင့်။ မင်းက “I AMness” အတွေ့အကြုံကို ငြင်းနေတာလား။
AEN: ပို့စ် ထဲမှာလား ဆိုလိုတာလား။ မဟုတ်ဘူး။ “I AM” ရဲ့ သဘာဝကို ပိုပြီး ဆိုလိုတာမျိုးပဲလား။
Thusness: ငြင်းနေတာက ဘာလဲ။
AEN: ဒွိတဆန်သော နားလည်မှု ကိုလား။
Thusness: ဟုတ်တယ်။ ငြင်းနေတာက အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် မှားယွင်းတဲ့ နားလည်မှုပဲ။ ပန်းတစ်ပွင့်ရဲ့ ‘အနီရောင်’ လိုပဲ။
AEN: နားလည်ပါတယ်။
Thusness: ထင်ရှားပြီး အရမ်းတကယ်ရှိသလို ထင်ရတယ်၊ ပန်းထဲမှာ ပိုင်ဆိုင်ထားသလိုလည်း ထင်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလို ပေါ်ပင်ပဲ ဖြစ်တာ၊ တကယ်တော့ မဟုတ်ဘူး။ သိသူနှင့် သိခံ နှစ်ဖက်ခွဲခြားမှု နဲ့ မြင်တဲ့အခါ “အတွေးတွေ ရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် တွေးသူ မရှိဘူး”၊ “အသံ ရှိတယ်၊ ကြားသူ မရှိဘူး”၊ “ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ရှိတယ်၊ ဒါပေမယ့် ပြန်မွေးနေတဲ့ ထာဝရဝိညာဉ် မရှိဘူး” ဆိုတာ အလွန်ရှုပ်ထွေးသလို ထင်ရတယ်။ အဲဒီလို ထင်ရတာဟာ အရာတွေကို ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော ဖြစ်တယ်လို့ မြင်တဲ့ အလွန်နက်ရှိုင်းတဲ့ အမြင် ကြောင့်ပဲ၊ ဒွိတဝါဒ ဆိုတာလည်း ဒီ ‘ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော’ အမြင်ရဲ့ အစုခွဲတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်။ ဒါဆို ပြဿနာက ဘာလဲ။
AEN: နားလည်ပါတယ်။ အဲဒီ အလွန်နက်ရှိုင်းတဲ့ အမြင် တွေလား။
Thusness: ဟုတ်တယ်။ ပြဿနာက ဘာလဲ။
AEN: ပြန်လာပြီ။
Thusness: ပြဿနာက ဒုက္ခရဲ့ အမြစ်က ဒီနက်ရှိုင်းစွာ ကိုင်ထားတဲ့ အမြင် ထဲမှာပဲ ရှိတာ။ ငါတို့ ရှာဖွေတယ်၊ စွဲကပ်တယ်ဆိုတာ ဒီ အမြင် တွေကြောင့်ပဲ။ ဒါဟာ ‘အမြင်’ နဲ့ ‘အသိစိတ်’ တို့ရဲ့ ဆက်နွယ်မှုဖြစ်တယ်။ လွတ်ရာမရှိဘူး။ ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် နဲ့ဆို အမြဲ ‘ငါ’ နဲ့ ‘ငါ့ပစ္စည်း’ ရှိတယ်။ ‘အနီရောင်က ပန်းရဲ့ အရာ’ လို့ ခံစားသလို “ပိုင်ဆိုင်သည်” ဆိုတာ အမြဲရှိနေတယ်။ ဒါကြောင့် လောကီထက်ကျော်လွန်သော အတွေ့အကြုံများ ဘယ်လောက်ရှိရှိ မှန်ကန်သော နားလည်မှု မရှိရင် လွတ်မြောက်မှု မရှိဘူး။
Soh: ထို့အပြင် AtR အသိုင်းအဝိုင်း က မဒွိတ (Non Dual)၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) နဲ့ သုညတ ဘက်ကို မဝင်မီ “I AM” ကို အရင်သဘောပေါက်လာစေဖို့ အတ္တကို စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း ကို လေ့ကျင့်ဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ဒီ ပို့စ် ဟာ “I AM” ကို ငြင်းပယ်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ၏ မဒွိတ (Non Dual)၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta)၊ သုညတ သဘာဝ ကို ဆက်လက်ဖော်ထုတ်သိမြင်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း ထောက်ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို သဘောပေါက်သိမြင်ခြင်းဟာ မဒွိတ (Non Dual) တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ရဲ့ အရသာကို ကြံစည်ထိန်းချုပ်မှု၊ အားထုတ်မှု၊ အညွှန်းပြုမူမှု၊ ဗဟို သို့မဟုတ် အနားသတ် တစ်စက်မျှ မကျန်ဘဲ ပေါ်ထွန်းမှု အားလုံး၊ အခြေအနေအမျိုးမျိုး၊ အခြေအနေ အမျိုးမျိုးထဲသို့ ယူဆောင်လာပေးဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်... အတ္တ၊ “I AM” သို့မဟုတ် ဘုရားသခင် ကို သဘောပေါက်ခဲ့ဖူးသူတိုင်းအတွက် ဒါဟာ တကယ့်အိပ်မက်အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းပဲ၊ ၎င်းက အဲဒီ သိမြင်အောင်မြင်မှု ကို ဘဝအခိုက်အတန့်တိုင်းမှာ အားထုတ်မှုမလိုဘဲ အပြည့်အဝ ရင့်ကျက်မှုထဲသို့ ယူဆောင်ပေးတဲ့ သော့ချက်ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဟာ သန့်ရှင်းသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု (Pure Presence) ၏ ကြည်လင်သန့်ရှင်းမှုနဲ့ အတိုင်းအတာမရှိ တောက်ပထွန်းလင်းမှုကို အရာအားလုံးထဲသို့ ယူဆောင်လာပေးတာ ဖြစ်ပြီး၊ မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ ရဲ့ မလှုပ်မယှက် သို့မဟုတ် မှိုင်းမွဲတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါဟာ ဒီလိုအတွေ့အကြုံကို ခွင့်ပြုပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်:
“အခု တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ဆိုတာ ဘာလဲ။ အရာအားလုံးပဲ... တံတွေးအရသာကို မြည်းကြည့်၊ အနံ့ကို နှာရှိုက်၊ အတွေးပေါ်လာတာကို ကြည့် — အဲဒါ ဘာလဲ။
လက်ချောင်းနဲ့ တစ်ချက်တီး၊ သီချင်းဆို။ သာမန်လှုပ်ရှားမှုအားလုံးပဲ၊ အားထုတ်မှု သုည၊ ထို့ကြောင့် ဘာမှ ရယူထားတာ မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် အပြည့်အဝ ပြီးမြောက်မှုပါပဲ။
လျှို့ဝှက်သဘောဆန်သော စကားနဲ့ ပြောရရင်၊ ဘုရားသခင် ကို စား၊ ဘုရားသခင် ကို မြည်း၊ ဘုရားသခင် ကို မြင်၊ ဘုရားသခင် ကို ကြား... ဒီစကားက Mr. J က ငါ့ကို ပထမဆုံး မက်ဆေ့ချ် ပို့ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်ကတည်းက ငါ ပြောခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးစကားပဲ 😂 မှန် တစ်ခု ရှိနေရင် ဒါ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ ကြည်လင်ပြတ်သားမှု က သုညတ မဟုတ်ရင် ဒါ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ အနည်းဆုံးအားထုတ်မှုတောင် မလိုဘူး။ မင်း ခံစားမိလား။ ငါ့ခြေထောက်ကို ဆုပ်ကိုင်တာက တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို ဆုပ်ကိုင်နေသလိုပဲ! မင်းမှာ ဒီအတွေ့အကြုံ ရှိနေပြီလား။ မှန် မရှိတဲ့အခါ တည်ရှိမှုတစ်ခုလုံးဟာ အလင်း-အသံ-ခံစားမှုများ အဖြစ် တစ်ခုတည်းသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု တစ်ခုတည်းပဲ ဖြစ်နေတယ်။ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု က တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကိုပဲ ဆုပ်ကိုင်နေတယ်။ ခြေထောက်ကို ဆုပ်ကိုင်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုက တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ပဲ.. ဆုပ်ကိုင်နေတဲ့ ခံစားမှုကလည်း တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ပဲ.. ငါ့အတွက်ဆို စာရိုက်ခြင်း လုပ်တာပဲဖြစ်ဖြစ် မျက်လုံးမှိတ်တာပဲဖြစ်ဖြစ် အဲဒီလိုပါပဲ။ လွဲမှားနားလည်သွားမလား စိုးရိမ်ရလို့ ဒီအကြောင်းကို မပြောနဲ့။ မှန်ကန်သော နားလည်မှု က တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ဟု ခေါ်နိုင်သော သီးခြားအရာမရှိခြင်း ပဲ၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သိနေမှု တစ်ခုချင်းစီဟာ တစ်မျိုးစီ မတူကြလို့ပါ။ မဟုတ်ရင် Mr. J က အဓိပ္ပာယ်မဲ့စကား လို့ ပြောလိမ့်မယ်... မှန် ရှိရင် ဒါ မဖြစ်နိုင်ဘူး။ Longchen (Sim Pern Chong) ကို လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်လောက်က ဒီအကြောင်း ငါ ရေးခဲ့တယ်လို့ ထင်တယ်။” - John Tan
“‘“I AM”’ အခြေအနေထဲမှာ ၁၅ နှစ်နေခဲ့ပြီးနောက် ဒီအမှတ်ကို ရောက်လာတာဟာ တကယ် ကောင်းချီးပဲ။ အလေ့အကျင့်ပုံစံ တွေက သူတို့ ဆုံးရှုံးသွားတာကို ပြန်လည်ယူဆောင်ဖို့ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားလိမ့်မယ်ဆိုတာ သတိထားပါ။ ဘာမှ မလုပ်ဘဲ နေတတ်ဖို့ အသားကျသွားပါစေ။ ဘုရားသခင် ကို စား၊ ဘုရားသခင် ကို မြည်း၊ ဘုရားသခင် ကို မြင်၊ ဘုရားသခင် ကို ထိပါ။
ဂုဏ်ယူပါတယ်။” – John Tan သို့ Sim Pern Chong သူ၏ 2006 ခုနှစ်တွင် “I AM” မှ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သို့ ပထမဆုံး ဖောက်ထွင်းသိမြင်မှု ရရှိပြီးနောက်၊ https://www.awakeningtoreality.com/2013/12/part-2-of-early-forum-posts-by-thusness_3.html
“စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ မှတ်ချက်ပါ Mr. J။ သိမြင်အောင်မြင်မှု ဖြစ်ပြီးနောက်… ဘုရားသခင် ကို စား၊ ဘုရားသခင် ကို အသက်ရှူ၊ ဘုရားသခင် ကို နှာရှိုက်၊ ဘုရားသခင် ကို မြင်… နောက်ဆုံးတော့ အရာတစ်ခုအပေါ် မတည်မငြိမ် မကပ်မိဘဲ ဘုရားသခင် ကို လွတ်မြောက်စေပါ။” - John Tan, 2012
“အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အတွေ့အကြုံ၏ နှလုံးအနှစ်ကို အကန့်အသတ်မဲ့စွာ၊ လုံးဝပြည့်စုံစွာ၊ မဒွိတ (Non Dual) ဆန်စွာ၊ နေရာကန့်သတ်မှုမရှိစွာ အပြည့်အဝ တွေ့ကြုံဖို့ ဖြစ်သည်။ Jax ကို ငါရေးထားတာကို ပြန်ဖတ်ပါ။
အခြေအနေတိုင်းမှာ၊ အခြေအနေ တိုင်းမှာ၊ အဖြစ်အပျက်တိုင်းမှာ ဒီလိုပဲ။ ငါတို့ အနှစ်ဓာတ် ကို အပြည့်အဝ ထင်ရှားခွင့်ရအောင် မလိုအပ်တဲ့ ကြံစည်ထိန်းချုပ်မှု ကို ဖယ်ရှားဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်။
Jax က နှလုံးသားဘက်ကို ညွှန်ချင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် မဒွိတ (Non Dual) နည်းနဲ့ မဖော်ပြနိုင်ဘူး... ဒွိတ ထဲမှာ အနှစ်ဓာတ် ကို မသိနိုင်လို့ပဲ။ ဒွိတဆန်သော အနက်ဖော်ပုံ အားလုံးဟာ စိတ်က တည်ဆောက်ထားတာတွေပါ။ Mahākāśyapa ရဲ့ အပြုံးကို မင်းသိတယ်မဟုတ်လား။ အဲဒီအပြုံးရဲ့ နှလုံးသားကို ၂၅၀၀ နှစ်ကျော်ပြီးနောက်တောင် မင်း ထိတွေ့နိုင်သေးလား။
ဒီ အနှစ်ဓာတ် ကို စိတ်နဲ့ခန္ဓာတစ်လုံးလုံးနဲ့ ခံစားရင်း စိတ် နဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အားလုံးကို ဆုံးရှုံးသွားရမယ်၊ ဒီ အနှစ်ဓာတ် က 心 (စိတ်) ပဲ။ ဒါပေမယ့် 心 (စိတ်) ကိုယ်တိုင်လည်း 不可得 (မဆုပ်ကိုင်နိုင်၊ မရယူနိုင်) ပဲ.. ရည်ရွယ်ချက်က 心 (စိတ်) ကို ငြင်းပယ်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ 心 (စိတ်) က အပြည့်အဝ ပေါ်ထွန်း လုပ်နိုင်ဖို့ ကန့်သတ်မှု သို့မဟုတ် ဒွိတ တစ်ခုခု မတင်ထားဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့် 缘 (အခြေအနေများ) ကို မသိလျှင် 心 (စိတ်) ကို ကန့်သတ်နေခြင်းပဲ ဖြစ်တယ်။ 缘 (အခြေအနေများ) ကို မသိလျှင် ၎င်းရဲ့ ပေါ်ထွန်းမှု များအပေါ် ကန့်သတ်ချက်တင်နေခြင်းပဲ ဖြစ်တယ်။ 无心 (စိတ်မရှိခြင်း; No-Mind) ကို သဘောပေါက်ခြင်းဖြင့် 心 (စိတ်) ကို အပြည့်အဝ အတွေ့အကြုံရစေပြီး 不可得 (မဆုပ်ကိုင်နိုင်၊ မရယူနိုင်) ၏ ပညာကို အပြည့်အဝ လက်ခံရမယ်။” - John Tan/Thusness, 2014
“လုံးဝ ရိုးသားတည်ကြည်သော လူတစ်ယောက်ဟာ ဖြစ်နေမှု (Isness) ကနေ ထွက်ဖို့ ကြိုးစားသည့်အခါတိုင်း (တကယ်တော့ ထွက်မရပေမယ့်) အပြည့်အဝ ရှုပ်ထွေးမှုသာ ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်း သဘောပေါက်လာလိမ့်မယ်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် သူဟာ အမှန်တကယ်ဖြစ်မှု ထဲမှာ ဘာကိုမှ သိနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
ငါတို့မှာ ရှုပ်ထွေးမှုနဲ့ ကြောက်ရွံ့မှု မလုံလောက်သေးလျှင် ဖြစ်နေမှု (Isness) ကို အပြည့်အဝ တန်ဖိုးထားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။
‘ငါက အတွေးတွေ မဟုတ်ဘူး၊ ခံစားချက်တွေ မဟုတ်ဘူး၊ ပုံသဏ္ဍာန် တွေ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါတွေ မဟုတ်ဘူး၊ ငါက အဆုံးစွန် ထာဝရ သက်သေခံသူ ပဲ’ ဆိုတာဟာ နောက်ဆုံးအဆင့် ကိုယ်တိုင်တပ်ဆင်မှတ်ယူခြင်း ပဲ။
ငါတို့ ဖယ်ရှားထုတ်ပစ်နေတဲ့ ခဏသာတည်သောအရာများ တွေဟာ ငါတို့ ရှာဖွေနေတဲ့ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကိုယ်တိုင်ပဲ၊ အရေးကြီးတာက ဖြစ်တည်မှု (Beingness) အဖြစ် နေထိုင်မလား၊ ဆက်တိုက် ကိုယ်တိုင်တပ်ဆင်မှတ်ယူခြင်း ထဲမှာ နေမလား ဆိုတာပဲ။ ဖြစ်တည်မှု (Beingness) က စီးဆင်းတယ်၊ ကိုယ်တိုင်တပ်ဆင်မှတ်ယူခြင်း က တည်ကျန်တယ်။ ကိုယ်တိုင်တပ်ဆင်မှတ်ယူခြင်း ဆိုတာ တစ်ခုတည်းဖြစ်မှု ရဲ့ သဘာဝက အရင်ကတည်းက မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာ မသိဘဲ တစ်ခုတည်းဖြစ်မှု ဆီ ပြန်သွားဖို့ ကြိုးစားမှု အားလုံးပဲ။
“I AM” သည် သိခြင်းမဟုတ်ပါ။ “I AM” သည် ဖြစ်တည်မှုဖြစ်သည် — အတွေးများအဖြစ် ဖြစ်တည်ခြင်း၊ ခံစားချက်များအဖြစ် ဖြစ်တည်ခြင်း၊ ပုံသဏ္ဍာန်များအဖြစ် ဖြစ်တည်ခြင်း… အစကတည်းက သီးခြား “ငါ” တစ်ခု မရှိခဲ့ပါ။
မဟုတ်ရင် ‘မင်း’ ဆိုတာ လုံးဝ မရှိဘူး၊ သို့မဟုတ် မင်းက အားလုံးပဲ ဖြစ်တယ်။” - Thusness, 2007၊ Thusness's Conversations Between 2004 to 2012 (Thusness ၏ ဆွေးနွေးချက်များ 2004 မှ 2012 အထိ)
John Tan က 2009 ခုနှစ်မှာ Dharma Overground forum မှာ ဒီလိုရေးခဲ့ပါတယ်၊
“မင်္ဂလာပါ Gary၊
ဒီ ဖိုရမ် ထဲမှာ လေ့ကျင့်သူ နှစ်မျိုးရှိတယ်လို့ ထင်ရတယ် — တဖြည်းဖြည်း လမ်းစဉ် ကို လက်ခံထားသူတွေနဲ့ တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ကို လက်ခံထားသူတွေ။ ငါ ဒီမှာ အသစ်မို့ မှားနေရင်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ငါ့အမြင်တော့ မင်းက တဖြည်းဖြည်း လမ်းစဉ် ကို လက်ခံထားပေမယ့် တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ထဲမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အရာတစ်ခု — ‘သက်သေခံသူ’ — ကို အတွေ့အကြုံရနေတယ်။ Kenneth ပြောသလိုပဲ၊ “Gary၊ မင်း ဒီနေရာမှာ အလွန်ကြီးမားတဲ့ အရာတစ်ခုကို ထိမိနေပြီ။ ဒီလေ့ကျင့်မှုက မင်းကို လွတ်မြောက်စေလိမ့်မယ်။” ဒါပေမယ့် Kenneth ပြောတာဟာ ဒီ ‘ငါ’ ကို နိုးကြားသဘောပေါက်ရမယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေကို လိုအပ်တယ်။ ‘“ဟုတ်ပြီ!”!’ လို သိမြင်အောင်မြင်မှု တစ်ခု လိုတယ်။ ဒီ ‘ငါ’ ကို နိုးကြားသဘောပေါက်လိုက်တာနဲ့ ဝိညာဉ်ရေးလမ်းစဉ်ဟာ ရှင်းလင်းသွားတယ်၊ အဲဒါဟာ ဒီ ‘ငါ’ ရဲ့ ဖြာထွက်ဖွံ့ဖြိုးလာမှုသာ ဖြစ်တယ်။
တစ်ဖက်မှာတော့ Yabaxoule ဖော်ပြထားတာက တဖြည်းဖြည်း လမ်းစဉ် တစ်ခုပဲဖြစ်လို့ ‘“I AM”’ ကို လျှော့တွက်ထားတာ ရှိတယ်။ မင်းရဲ့ အခြေအနေကို မင်း ကိုယ်တိုင် တိုင်းတာရမယ်။ မင်း တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း ကို ရွေးမယ်ဆိုရင် ဒီ ‘ငါ’ ကို မလျှော့ချနိုင်ဘူး၊ ထိုအစား ‘“သင်”’ တစ်ခုလုံးကို ‘ဖြစ်တည်မှု’ အဖြစ် အပြည့်အဝ၊ လုံးဝ အတွေ့အကြုံရရမယ်။ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော သဘာဝ ၏ သုညတ သဘာဝ ဟာ တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း လေ့ကျင့်သူ တွေက မဒွိတ (Non Dual) အသိတရား ၏ ‘ခြေရာမရှိသော’၊ ‘ဗဟိုမဲ့သော’ နဲ့ ‘အားထုတ်မှုမလိုသော’ သဘာဝ ကို တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်တွေ့တဲ့အခါ ဝင်လာလိမ့်မယ်။
ဒီ လမ်းညွှန်နည်း နှစ်ခု ဘယ်နေရာမှာ ဆုံကြလဲဆိုတာကို နည်းနည်းပြောပေးတာ မင်းအတွက် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်တယ်။
‘သက်သေခံသူ’ ကို နိုးကြားသဘောပေါက်ခြင်းက တစ်ပြိုင်တည်းမှာ ‘မျက်စိ၏ ချက်ချင်းတည်နေမှု’ ကိုလည်း ‘ဖွင့်’ ပေးတယ်၊ အဲဒါဟာ အယူအဆလိုက် အတွေးများကို တိုက်ရိုက် ဖြတ်သန်း၍ ကြားခံမရှိဘဲ သိမြင်ခံကို ချက်ချင်း အာရုံခံ၊ ခံစား၊ သိမြင်နိုင်သည့် စွမ်းရည်ပဲ။ ဒါဟာ တိုက်ရိုက်သိမြင်မှု တစ်မျိုးပဲ။ ဒီ “ကြားခံမရှိသော တိုက်ရိုက်” သိမြင်မှု ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သတိပြုထားရမယ် — သိသူ-သိခံ ကွာဟမှုတစ်ခု ပေါ်လာရန် အလွန်တိုက်ရိုက်လွန်းသည်၊ အချိန်တစ်ခု ရှိလာရန် အလွန်တိုလွန်းသည်၊ အတွေးများ ပေါ်လာရန် အလွန်ရိုးရှင်းလွန်းသည်။ ဒီ “မျက်စိ” က အသံ တစ်ခုလုံးကို အသံ အဖြစ်နေပြီး မြင်နိုင်တဲ့ ‘မျက်စိ’ ပဲ။ Vipassana လုပ်တဲ့အခါ လိုအပ်တဲ့ ‘မျက်စိ’ လည်း အဲဒီပဲ — ဆိုလိုတာက ဖြစ်နေမှု၏ ပကတိတိုက်ရိုက်ဖြစ်နေခြင်းပဲ။ မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်ဖြစ် Vipassana ဖြစ်ဖြစ်၊ နှစ်ခုလုံးမှာ ဒီ “မျက်စိ၏ ချက်ချင်းတည်နေမှု” ကို ဖွင့်ရတာ လိုအပ်တယ်။”
.........
အထက်မှာဖော်ပြထားတဲ့ “I AMness” ရဲ့ ဖော်ပြချက်အပေါ် တရုတ်ဘာသာဗားရှင်း ထဲမှာ John Tan က 2007 ခုနှစ်တွင် ဒီလိုရေးခဲ့ပါတယ်၊
“真如：当一个修行者深刻地体验到“我/我相”的虚幻时，虚幻的“我相”就有如溪河溶入大海，消失于无形。此时也即是大我的生起。此大我清澈灵明，有如一面虚空的镜子觉照万物。一切的来去，生死，起落，一切万事万物，缘生缘灭，皆从大我的本体内幻现。本体并不受影响，寂然不动，无来亦无去。此大我即是梵我/神我。
注: 修行人不可错认这便是真正的佛心啊！由于执着于觉体与甚深的业力，修行人会难以入眠，严重时会得失眠症，而无法入眠多年。”
လေ့ကျင့်သူ တစ်ယောက်က “အတ္တ သို့မဟုတ် အတ္တ-ပုံရိပ်” ၏ မာယာဆန်မှုကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ အတွေ့အကြုံရလာသောအခါ၊ မာယာဆန်သော “အတ္တ-ပုံရိပ်” သည် မြစ်တစ်စင်းက ပင်လယ်ကြီးထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားသကဲ့သို့ သဲလွန်စမရှိ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အဲဒီအချိန်ဟာ အတ္တကြီး (Great Self) ပေါ်ထွက်လာချိန်လည်း ဖြစ်သည်။ ဤ အတ္တကြီး (Great Self) သည် သန့်စင်ပြီး အံ့မခန်းအသက်ဝင်ကာ ကြည်လင်တောက်ပနေပြီး၊ အာကာသကဲ့သို့သော မှန်တစ်ချပ်က သတ္တဝါအရာဝတ္ထုတစ်သောင်းကို ထင်ဟပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ လာခြင်း၊ သွားခြင်း၊ မွေးခြင်း၊ သေခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ ကျခြင်း၊ အရာတစ်သောင်းဖြစ်စဉ်တစ်သောင်းတို့အားလုံးသည် အတ္တကြီး (Great Self) ၏ အခြေခံမြေပြင်-အောက်ခံအခြေ အတွင်းမှ မာယာဆန်သော ပေါ်ထွန်းမှု များအဖြစ် အခြေအနေ အလိုက် ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သွားရုံသာ ဖြစ်သည်။ ဤ အခြေခံမြေပြင်-အောက်ခံအခြေ သည် မည်သည့်အခါမျှ မထိခိုက်ဘဲ၊ ငြိမ်သက်တိတ်ဆိတ်နေပြီး လာခြင်းမရှိ၊ သွားခြင်းမရှိ။ ဤ အတ္တကြီး (Great Self) သည် အာတမန်-ဗြဟ္မန် (Atman-Brahman)၊ ဘုရား-အတ္တ (God-Self) ပဲ ဖြစ်သည်။
မှတ်ချက်: လေ့ကျင့်သူ များသည် ဤအရာကို စစ်မှန်သော ဗုဒ္ဓစိတ် (Buddha Mind) ဟု မလွဲမှားသင့်ပါ။ အသိတရားကို အနှစ်ဓာတ် တစ်ခုလို စွဲလမ်းကိုင်တွယ်သည့် ကမ္မအားကြောင့် လေ့ကျင့်သူ တစ်ယောက်သည် အိပ်စက်ရခက်ခဲနိုင်ပြီး၊ ပြင်းထန်လျှင် နှစ်ပေါင်းများစွာ အိပ်မပျော်နိုင်သည့် အိပ်မပျော်ခြင်း အထိ ကြုံနိုင်သည်။
........
John Tan၊ 2008:
တဒင်္ဂပြောင်းလဲခြင်း (The Transience)
ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို တဒင်္ဂပြောင်းလဲခြင်း (The Transience) ဟု ခေါ်သည်၊
အစကတည်းက ကိုယ်တိုင်တောက်ပပြီး ကိုယ်တိုင်ပြည့်စုံနေသည်။
သို့သော် ခွဲခြားတတ်သည့် ကမ္မအလေ့အထကြောင့်၊
စိတ်သည် အမြဲပေါ်လာပျောက်ကွယ်နေခြင်းမှ ‘တောက်ပမှု’ ကို ခွဲထုတ်လိုက်သည်။
ဤကမ္မဆိုင်ရာ မာယာက ‘တောက်ပမှု’ ကို၊
တည်မြဲပြီး မပြောင်းလဲသည့် အရာဝတ္ထု တစ်ခုအဖြစ် တည်ဆောက်လိုက်သည်။
အလွန်မမှန်းဆနိုင်လောက်အောင် တကယ်ရှိသလို ထင်ရသည့် ‘မပြောင်းလဲမှု’ သည်၊
နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အတွေးနဲ့ ပြန်သတိရမှုထဲမှာသာ ရှိသည်။
အနှစ်သာရအရ ထင်လင်းမှု ကိုယ်တိုင်သည် သုညတ ဖြစ်ပြီး၊
ပြီးသား မမွေးဖွားသော၊ အခြေအနေမူမရှိသော နှင့် အားလုံးထဲသို့ ပျံ့နှံ့ပြီးသား ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်းနှင့် ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို မကြောက်နှင့်။
-------------
ဤအရာက အခြားအရာထက် ပို၍ ‘ဤ’ ဖြစ်နေသည် ဆိုတာ မရှိဘူး။
အတွေးဟာ ထင်ရှားစွာ ပေါ်လာပြီး ပျောက်ကွယ်သော်လည်း၊
ပေါ်လာမှုနှင့် ပျောက်ကွယ်မှုတိုင်းဟာ ပြည့်စုံလုံးဝနေဆဲပဲ။
လက်ရှိအခိုက်အတန့်တွင် အမြဲထင်ရှားနေသော သုညတ သဘာဝ သည်
မိမိ၏ ထင်လင်းမှု ကို မည်သို့မျှ မငြင်းပယ်ထားခဲ့ဘူး။
မဒွိတ (Non Dual) ကို ကြည်လင်စွာ မြင်နေပြီဖြစ်သော်လည်း၊
တည်ကျန်ချင်သည့် တွန်းအား က လျှို့ဝှက်စွာ မျက်စိကွယ်စေနိုင်သေးတယ်။
ဖြတ်သန်းသွားသော ဖြတ်သန်းသွားသူ တစ်ယောက်လို၊ ဖြတ်သန်းသွားပြီး လုံးဝ ပျောက်သွားသည်။
အကြွင်းမဲ့ သေလိုက်ပါ
ပြီးလျှင် ဤသန့်ရှင်းသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ၏ နေရာကန့်သတ်မရှိမှု ကို သက်သေခံပါ။
~ Thusness/PasserBy
ထို့ကြောင့်... “အသိတရား” ဟာ ခဏတာဖြစ်သော စိတ် ထက် ပို “ထူးခြားသော” သို့မဟုတ် ပို “အဆုံးစွန်” မဟုတ်တော့ပါဘူး။
အညွှန်းများ:
All is Mind (အားလုံးသည် စိတ်ဖြစ်သည်)၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta)၊ မဒွိတ (Non Dual) |
-------
Dan Berkow ရဲ့ ဆောင်းပါးကောင်းတစ်ပုဒ်လည်း ရှိပါသေးတယ်။ အောက်မှာ အဲဒီဆောင်းပါးထဲက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဖော်ပြထားပါတယ်:
https://www.awakeningtoreality.com/2009/04/this-is-it-interview-with-dan-berkow.html
Dan:
“စောင့်ကြည့်သူ မရှိဘူး” လို့ ပြောတာဟာ တကယ်ရှိနေတဲ့ အရာတစ်ခုခု ပျောက်နေတာကို မဆိုလိုပါဘူး။ ပျောက်သွားတာက (“ယခု” ဖြစ်နေချိန်ကဲ့သို့) “စောင့်ကြည့်သူ” တစ်ယောက်ကို ပုံဖော်စွပ်စွဲ လုပ်ထားတဲ့ အယူအဆဆိုင်ရာ ရပ်တည်ချက် နဲ့ အတွေး၊ မှတ်ဉာဏ်၊ မျှော်လင့်ချက်များ၊ ရည်မှန်းချက်များ တို့ကို အသုံးပြုပြီး အဲဒီ ရပ်တည်ချက် ကို ထိန်းထားဖို့ ကြိုးစားနေမှုပါပဲ။
“ဒီနေရာ” ဟာ “ယခုပစ္စုပ္ပန်တည်နေမှု” ဖြစ်နေရင် မည်သည့် အချက် ၏ အမြင် ကိုမဆို “ငါ” လို့ သတ်မှတ် လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ အခိုက်အတန့်တစ်ခုမှ နောက်တစ်ခုအထိတောင် မဟုတ်ဘူး။ အမှန်တကယ်မှာ နှိုင်းယှဉ်မှု က တည်ဆောက်ထားတဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အချိန် က ရပ်တန့်သွားပြီ။ ထို့ကြောင့် “ဒီမခွဲမထွက် ယခုလက်ရှိ အခိုက်အတန့်” ပဲ ရှိတယ်၊ ဒီအခိုက်အတန့်က နောက်အခိုက်အတန့်ဆီ ရွေ့သွားနေတယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ကူးခံစားမှုတောင် မရှိဘူး။
အယူအဆဆိုင်ရာ အချက် ၏ လေ့လာကြည့်မှု မရှိတော့သဖြင့် သိမြင်ခံရသော ဖြစ်နေတဲ့အရာကို သိမြင်မှု ၏ “ငါ-ဗဟို” အဖြစ် အရင်က ထိန်းထားခဲ့သော အယူအဆဆိုင်ရာ အမျိုးအစားအုပ်စု များထဲသို့ အံဝင်ခွင်ကျ ထည့်လို့ မရတော့ဘူး။ ဒီ အမျိုးအစားအုပ်စု အားလုံးရဲ့ ဆက်နွယ်မှုသဘောကို “မြင်” လိုက်ရပြီး၊ အတွေး သို့မဟုတ် အယူအဆ က မခွဲထားသော၊ မခွဲပစ်ထားသော အမှန်တကယ်ဖြစ်မှု သည် အတိုင်းအတာမလိုပဲ အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်နေသည်။
ယခင်က “စောင့်ကြည့်သူ” အဖြစ် တည်နေရာချထားခဲ့သော အသိတရား က ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ အခုတော့ အသိတရား နဲ့ သိမြင်မှု က မခွဲတော့ဘူး။ ဥပမာ သစ်ပင်တစ်ပင်ကို သိမြင် လုပ်နေတယ်ဆိုရင် “စောင့်ကြည့်သူ” က “သစ်ပင်ရဲ့ အရွက်တိုင်း” ဖြစ်နေတယ်။ အရာများ တို့မှ သီးခြား စောင့်ကြည့်သူဟု ယူဆထားသည့် အသိတရား မရှိသလို၊ အသိတရား မှ သီးခြား အရာများ တွေလည်း မရှိဘူး။ ထွန်းလင်းလာတာက “ဤအရာက ဤအရာပင်” ပဲ။ အထက်စီးဆန်သော ဟောပြောချက်တွေ၊ ညွှန်ပြစကားတွေ၊ ပညာရှိစကားတွေ၊ “ထူးခြားသော အသိပညာ” ရှိသလို ပေးစကားတွေ၊ မကြောက်မရွံ့ အမှန်တရားရှာဖွေမှုတွေ၊ ဆန့်ကျင်ဖက်ဆန်ဆန် ထက်မြက်သော ထိုးထွင်းသိမြင်မှု တွေ — ဒီအားလုံးဟာ မလိုအပ်ဘဲ အချက်မကျတာတွေ ဖြစ်ကြောင်း မြင်လာတယ်။ “ဤအရာ”၊ အခုရှိသလို အတိအကျရှိနေခြင်းကပဲ “ဤအရာ” ဖြစ်တယ်။ “ဤအရာ” အပေါ် ထပ်ဖြည့်စရာ ဘာမှ မလိုတော့ဘူး၊ အမှန်မှာ “နောက်ထပ်” လို့ ခေါ်စရာတောင် မရှိဘူး — ကိုင်ထားရမယ့် “အရာ” တစ်ခုလည်း မရှိသလို ဖယ်ရှားပစ်ရမယ့် အရာတစ်ခုလည်း မရှိဘူး။
Gloria: ဒန်၊ ဒီအမှတ်ရောက်လာရင် အတည်ပြုဆိုမှု တစ်ခုခု ပြောရတာတောင် ပိုနေသလိုပဲ။ ဒီနယ်ပယ်ကို တိတ်ဆိတ်မှု နဲ့ သုညတ နဲ့ပဲ ညွှန်နိုင်ပေမယ့် အဲဒါတောင် မလုံလောက်သလိုပဲ။ “I AM” လို့ ပြောခြင်းတောင် အသိတရား အပေါ် အဓိပ္ပာယ်တစ်လွှာ ထပ်တိုးပေးသလို ဖြစ်နေတယ်။ လုပ်ဆောင်သူမရှိခြင်း လို့ ပြောခြင်းတောင် အတည်ပြုဆိုမှု တစ်မျိုး မဟုတ်လား။ ဒါဆို နောက်ထပ် ဆွေးနွေးဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူးလား။
Dan:
Glo၊ မင်း ဒီမှာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်နှစ်ချက် တင်ပြထားတယ်လို့ ထင်တယ် — “I AM” ကို မသုံးခြင်းနဲ့ “လုပ်ဆောင်သူမဟုတ်ခြင်း” အသုံးအနှုန်း ကို သုံးခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပိုသင့်တော်မယ့် စကားက “စောင့်ကြည့်သူမဟုတ်ခြင်း” အသုံးအနှုန်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
“I AM” ကို မသုံးဘဲ “သန့်ရှင်းသော အသိတရား” ဟု ပြောခြင်းမှာ အသိတရားကို “ငါ” ပေါ်တွင် အာရုံစိုက်မထားကြောင်းနှင့်၊ ဖြစ်နေမှု နဲ့ မဖြစ်နေမှု ကို ကိုယ့်အပေါ် ခွဲခြားစဉ်းစားမနေဘူးဆိုတာကို ပြောတာပဲ။ ၎င်းက မိမိကို အရာဝတ္ထု တစ်ခုလို မမြင်တဲ့အတွက် ဘယ် အခြေအနေ ထဲမှာ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆ တွေလည်း မရှိတော့ဘူး — “I AM” ဆိုတာ “အခြားတစ်ခု ရှိနေသည်” သို့မဟုတ် “ငါ မဟုတ်ပါ” ဆိုတာနဲ့ ဆန့်ကျင်စွာသာ အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်တယ်။ “အခြားတစ်ခု” မရှိဘဲ “ငါ” မဟုတ်မှု” မရှိလျှင် “I AM” အသိတရား ဆိုတာလည်း မရှိနိုင်ဘူး။
“သန့်ရှင်းသော အသိတရား” ဆိုတဲ့စကားကိုလည်း အလားတူ ဝေဖန်နိုင်တယ် — “မသန့်ရှင်းသော” အသိတရား လည်း ရှိသလား၊ အသိတရား မဟုတ်တဲ့ အခြားတစ်ခု ရှိသလား။ ဒါကြောင့် “သန့်ရှင်းသော အသိတရား” သို့မဟုတ် “အသိတရား” ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို ဆွေးနွေးမှု လုပ်ဖို့အတွက်သာ အသုံးပြုကြပြီး၊ စကားလုံးတိုင်းဟာ ဒွိတဆန်သော ဆန့်ကျင်နှိုင်းယှဉ်မှု တစ်ခုခုကို အမြဲညွှန်းနေတယ်ဆိုတာကို သိထားရမယ်။
“စောင့်ကြည့်သူ မရှိဘူး” သို့မဟုတ် “လုပ်ဆောင်သူ မရှိဘူး” ဆိုတဲ့ ဆက်စပ် အယူအဆ များဟာ သိမြင်မှု ကို အုပ်ချုပ်နေတတ်တဲ့ ယူဆချက် များကို မေးခွန်းထုတ်ဖို့ နည်းလမ်းတွေပါ။ ယူဆချက် ကို လုံလောက်အောင် မေးခွန်းထုတ်ပြီးသွားတဲ့အခါ အတည်ပြုဆိုမှု မလိုတော့ဘူး။ ဒါဟာ “ဆူးတစ်ချောင်းဖြင့် ဆူးတစ်ချောင်းကို ထုတ်ခြင်း” ဆိုတဲ့ မူပဲ။ အကယ်၍ အတည်ပြုဘက် တစ်ခု မတင်ထားဘူးဆိုရင် ပယ်ဖျက်ဘက် တစ်ခုလည်း အဓိပ္ပာယ်မရှိတော့ဘူး။ “ရိုးရှင်းသော အသိတရား” ဟာ စောင့်ကြည့်သူ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်သူ တစ်ယောက် ရှိလား မရှိလား ဆိုတာကို မစဉ်းစားထားဘူး။
ရင်းမြစ် လင့်ခ်: နောက်ထပ် အစည်းအဝေးမှတ်စုများ (Additional meeting notes)
Sim Pern Chong: သူ [Yang Ding Yi] ပြောနေတာက အတိအကျ “I AM” အဆင့်ပဲ။ ငါ အသက် ၂၇ နှစ်မှာ အဆုံးအဖြတ်ပေးသော “I AM” တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို အတိအကျ ခံစားရခဲ့တဲ့အချိန်ကလည်း ငါလည်း ဒီလိုပဲ ပြောခဲ့မယ်။ ဒီအဆင့်မှာ မဒွိတ (Non Dual) ကို မနားလည်သေးဘူး၊ သူက သိသူ နှင့် သိခံ အကြောင်း ပြောနေပုံရပေမယ့်လည်း။ အတိတ်ဘဝတွေကို မှတ်မိနေရင်တောင် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ ယန္တရား ကို အပြည့်အဝ မသိနိုင်သေးဘူး၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ရဲ့ ယန္တရား က အတ္တ ဖြစ်နေသေးလို့ပဲ။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို အတည်ပြုသဘောပေါက်ပြီး အာလယ အဆင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ချိတ်ဆက်မှု ကို မြင်နိုင်လာတဲ့အခါမှ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ရဲ့ ယန္တရား က အလွန်ရှင်းလင်းလာတယ်။ အဲဒါက ငါ့အတွေ့အကြုံပဲ။
Soh Wei Yu: ဟုတ်တယ်၊ “I AM” ပဲ။ သူ့စာအုပ်တွေကို အရင်တုန်းက နည်းနည်းလှန်ဖတ်ဖူးတယ်၊ ကိုယ်တိုင်စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း နဲ့ “I AM” ပဲ။
William Lim: “ရုံသက်သက်” လား?
Soh Wei Yu: ဟုတ်တယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ “I AM” ဖြစ်မှု (I AM-ness) ကို အလွန်အမင်း အရေးတကြီးထားခြင်း သို့မဟုတ် အထက်တင်မြှောက်ခြင်း မလုပ်သင့်ဘူး။ ဒါဟာ အရေးကြီးတဲ့ အစပိုင်း သိမြင်အောင်မြင်မှု တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပေမယ့်၊ သံသရာ ကနေ မလွတ်မြောက်စေဘူး။
Thusness: Advaita ဆရာအများအပြားက လူတွေကို ‘အတ္တ’ ကို အတွေ့အကြုံရဖို့ အကြံပေးခဲ့ကြပေမယ့် လွတ်မြောက်ခြင်းရဲ့ အနှစ်သာရက ‘အတ္တ’ ကို အတွေ့အကြုံရခြင်းထဲမှာ မရှိဘူး။ “I AM” ဖြစ်မှု (I AM-ness)—သန့်စင်တဲ့ ရှိနေခြင်း၏ အာရုံခံစားချက်—ကို သန်းပေါင်းများစွာ အတွေ့အကြုံရလည်း၊ အဲဒီအတွေ့အကြုံက ဘယ်လောက်ပဲ မက်စက်ဆန်ဆန်၊ လောကီထက်ကျော်လွန်သော ဖြစ်နေပါစေ ဗောဓိသိမြင်မှု ၏ ဘယ်ကဏ္ဍတစ်ခုမျှ မကူညီဘူး။
ပိုဆိုးတာက အဲဒီအတွေ့အကြုံက ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒွိတဆန်သော စဉ်းစားခြင်း ကို ပိုမိုအားဖြည့်ပေးရင်ပဲ။ တကယ်တော့ အသိတရားကို မပြောင်းလဲသော အမြဲတည်မြဲ အရာဝတ္ထုတစ်ခုလို သတ်မှတ်မိခြင်းဟာ စိတ်က သူ့ရဲ့ အမြဲတမ်း ဒွိတဆန်သော စဉ်းစားခြင်း ယန္တရား ကို မကျော်လွန်နိုင်လို့ မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ တစ်ခုကို လွဲမှားဖောက်ပြန်အနက်ဖော်လိုက်တဲ့ ရလဒ်ပဲ။ ဒွိတဆန်သော စိတ် က ဒီအတွေ့အကြုံကို နားလည်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့အခါ မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ ကို သူ့ရဲ့ ဒွိတဆန်သော မူဘောင် ထဲ ထည့်သွင်းညှိသတ်ခြင်း လုပ်ဖို့ ဒီ ‘အတ္တ’ ကို နောက်ခံ အဖြစ် ပုံဖော်စွပ်စွဲ လုပ်တယ်။ ဒီလိုအတွေ့အကြုံက လွတ်မြောက်မှုဆီ မခေါ်သွားနိုင်ဘူး၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဒါဟာ ဒွိတဆန်သော သဘာဝ ရှိလို့ပဲ။ ခွဲခြားမှု မည်သည့်ပုံစံမဆို လွတ်မြောက်မှုမဟုတ်ဘူး။
ထို့ကြောင့် အလေးပေးမှု ကို အသိတရား ရဲ့ 'အတ္တမရှိခြင်း (Anatta)' ဘက်အပေါ် မှန်ကန်စွာ ထားရမယ်။ အသိတရား က မူလသဘာဝအားဖြင့် မဒွိတ (Non Dual) ပဲ။ မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်တာကြောင့်ပဲ ဒါဟာ အနိစ္စ ဖြစ်တယ်၊ အမြဲမပြတ် အလိုအလျောက် အားလုံးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းနေတယ်။ ဒါဟာ တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံကနေ ရှင်းလင်းလာရမယ့် ကြည်လင်ပြတ်သားမှု ပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော သဘာဝ ရဲ့ ဒီအချက်များနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လုံးဝ အလျှော့အတင်းမရှိဘူး။ အသိတရား၏ အတ္တမှ လွတ်မြောက်စေသော သဘာဝ ကို အတွေ့အကြုံရနိုင်ဖို့ ဒီအချက်တွေကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ သိရမယ်။"
Soh Wei Yu: 2005 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် John Tan က ဒီလိုရေးခဲ့ပါတယ်:
<^john^> သုညတ နဲ့ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို ဘယ်လို တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံရမလဲဆိုတာ သင်ယူပါ။ လွတ်မြောက်ဖို့ တစ်ခုတည်းသော လမ်းက အဲဒါပဲ။ သန့်ရှင်းသော အသိတရား ရဲ့ အနည်းငယ်ပဲဖြစ်တဲ့ အဆင့်အပိုင်း ထဲကို အလွန်နက်နက် မနစ်ဝင်နေနဲ့။ ဒီနောက်ပိုင်းမှာ သန့်ရှင်းသော အသိတရား ရဲ့ ထင်လင်းမှု အဆင့်အပိုင်း နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ သီချင်းတွေ၊ ကဗျာတွေကို ငါ မြင်နေရတယ်။ မဖန်တီးထားသော၊ မူလဖြစ်သော၊ မှန်ကဲ့သို့ ထင်လင်းသော၊ နိဗ္ဗာန် နဲ့ သံသရာ ထဲမှာ မပျောက်ဆုံးသော၊ စသည်ဖြင့်။ ဒီအရာတွေက ဘာအသုံးရှိလို့လဲ?
<ZeN`n1th> နားလည်ပြီ..
<^john^> အစကတည်းက ကျွန်တော်တို့ဟာ ဒီလိုပဲ ဖြစ်နေခဲ့တယ်၊ ဒါပေမယ့် မရေမတွက်နိုင်သော ဘဝအဆက်ဆက်တစ်လျှောက် ပျောက်ဆုံးနေခဲ့ကြတယ်။ ဗုဒ္ဓ က သန့်ရှင်းသော အသိတရား ရဲ့ ထင်လင်းမှု အဆင့်အပိုင်း ကိုပဲ ပြောဖို့ လာခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ ဒီအချက်ကို ဝေဒကျမ်းများထဲမှာတောင် ပြောပြီးသားပဲ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီမှာ အတ္တ ဖြစ်သွားတယ် — အဆုံးစွန် ထိန်းချုပ်သူ၊ မသေသော၊ အမြင့်ဆုံးသော စသဖြင့်။ ပြဿနာက အဲဒီမှာပဲ။ ဒါဟာ သန့်ရှင်းသော အသိတရား ရဲ့ အဆုံးစွန် သဘာဝ မဟုတ်ဘူး။ ပြည့်စုံသော ဗောဓိသိမြင်မှု ဖြစ်ဖို့ ကြည်လင်ပြတ်သားမှု နဲ့ သုညတ ကို အတွေ့အကြုံရပါ။ ဒါပဲ။
2022 ခုနှစ်၏ ဒုတိယ အပ်ဒိတ်: မဒွိတ အသိစိတ် (Nondual Consciousness) ကို အရာဝတ္ထုတည်မြဲသဘောဖြင့် မြင်သည့် အမြင်ကို ချေပခြင်း (Refuting Substantialist View of Nondual Consciousness)
မူရင်း Facebook ဆွေးနွေးချက် ရင်းမြစ် (Original Facebook discussion source): Facebook post
ဒီဗီဒီယို https://www.youtube.com/watch?v=vAZPWu084m4 — “Vedantic Self and Buddhist Non-Self | Swami Sarvapriyananda” — ကို အင်တာနက်နှင့် ဖိုရမ် များတွင် ပျံ့နှံ့နေပြီး အလွန်လူကြိုက်များနေကြောင်း ကျွန်ုပ် သတိပြုမိခဲ့သည်။ Swami က နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြရန် ကြိုးပမ်းထားမှုကို ကျွန်ုပ် တန်ဖိုးထားသော်လည်း၊ Candrakirti ၏ ခွဲခြမ်းစိစစ်မှုသည် မနှစ်ဖက်ကွဲ အသိစိတ်ကို ဖြိုဖျက် မခံရသေးသော နောက်ဆုံး ခွဲလို့မရနိုင်သည့် အမှန်တကယ်ဖြစ်မှု အဖြစ် ချန်ထားခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ် မသဘောတူပါ။ အကျဉ်းချုပ်ဆိုရလျှင် Swami Sarvapriyananda က ခုနစ်ပိုင်းခွဲခြမ်းစိစစ်မှုသည် ဒွိတဝါဒီ Samkhya ကျောင်းများ၏ Witness သို့မဟုတ် Atman ကဲ့သို့ သီးခြား၍ ထာဝရတည်သော အတ္တ (Self) ကို ဖြိုဖျက် လုပ်သော်လည်း၊ မဒွိတ (Non Dual) ဝါဒီ Advaita ကျောင်းများ၏ မဒွိတ ဗြဟ္မန် (nondual Brahman) ကိုတော့ မထိခိုက်စေဘဲ ချန်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ သူပေးသော ဥပမာမှာ အသိစိတ်နှင့် ပုံသဏ္ဍာန်များသည် ရွှေနှင့် လည်ဆွဲကဲ့သို့ မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်ပြီး သီးခြား သက်သေခံသူ တစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ဤ မဒွိတ (Non Dual) အခြေခံအလွှာ — အနက်ရလျှင် “အရာအားလုံး၏ ရွှေသဘော” ဟု ပြောနိုင်သကဲ့သို့ — သည် အရာအားလုံး၏ အနှစ်ဓာတ် ဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ် တည်ရှိနေသည်ဟု သူဆိုလိုသည်။
ဤဗီဒီယိုကြောင့် John Tan၊ ကျွန်ုပ်နှင့် အခြားလူအချို့၏ စကားစုများကို စုစည်းထားသော ကျွန်ုပ်၏ ဘလော့ဂ်ဆောင်းပါးကို ပြင်ဆင်မွမ်းမံရန် လိုအပ်ကြောင်း ကျွန်ုပ် သိလာခဲ့သည် — 3) Buddha Nature is NOT "I Am" (ဗုဒ္ဓသဘာဝသည် “I AM” မဟုတ်ပါ) https://www.awakeningtoreality.com/2007/03/mistaken-reality-of-amness.html။ အကြောင်းမှာ ဤဆောင်းပါးကို အွန်လိုင်းပေါ်ရှိ လူများထံ ကျွန်ုပ် ပို့ပေးခဲ့ဖူးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ (အခြေအနေအရ အခြားဆောင်းပါးများနှင့်အတူလည်း ပို့တတ်ပြီး၊ ပုံမှန်အားဖြင့် 1) Thusness/PasserBy's Seven Stages of Enlightenment (Thusness/PasserBy ၏ ဉာဏ်အလင်းရရှိမှု အဆင့်ခုနစ်ဆင့်) https://www.awakeningtoreality.com/2007/03/thusnesss-six-stages-of-experience.html နှင့် ဖြစ်နိုင်လျှင် 2) On Anatta (No-Self), Emptiness, Maha and Ordinariness, and Spontaneous Perfection (အတ္တမရှိခြင်း (Anatta)၊ သုညတ၊ Maha၊ ရိုးရှင်းသာမန်မှု၊ အလိုအလျောက်ပြည့်စုံမှု) https://www.awakeningtoreality.com/2009/03/on-anatta-emptiness-and-spontaneous.html ကိုလည်း ပို့တတ်သည်။) ယေဘုယျအားဖြင့် တုံ့ပြန်ချက်များသည် အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး လူများစွာ အကျိုးခံစားခဲ့ကြသည်။
တူညီသော တိုက်ရိုက် အတွေ့အကြုံ တစ်ခုကို သွားရောက်နိုင်သည့် အမျိုးမျိုးသော ချဉ်းကပ်ပုံများ ရှိနိုင်ပြီး၊ ဘယ်သူမှ ဘာမှ ငြင်းဆိုနေသည် သို့မဟုတ် သက်သေပြနေသည် မဟုတ်သောကြောင့် တစ်ခါတရံ အငြင်းပွားမှုများသည် အသုံးမဝင်ပုံပေါ်နိုင်သည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် Advaita Vedanta အကြားရှိ အရေးပါသော အမြင် နှင့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကွာခြားချက်ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြခြင်းသည် လုံးဝ မတန်ဖိုးမရှိသော အလုပ်မဟုတ်ပါ။
Advaita Vedanta နှင့် Hinduism ၏ အခြား ကျောင်းများ—ဒွိတဝါဒီဖြစ်စေ မဒွိတ (Non Dual) ဝါဒီဖြစ်စေ—အပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ ဘာသာတရားအမျိုးမျိုးနှင့် ဘာသာတရားအားလုံးတွင် တွေ့ရသော အဆုံးစွန် အတ္တ (ultimate Self) သို့မဟုတ် မဒွိတ အသိစိတ် (Nondual Consciousness) ကို အခြေခံထားသည့် အခြား နက်နဲသော ဝိညာဉ်ရေးရာ အစဉ်အလာများ (mystical traditions) အပေါ်တွင်လည်းကောင်း ကျွန်ုပ်တွင် အလွန်ကြီးမားသော လေးစားမှု ရှိပါသည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အလေးပေးချက်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta; No-Self) ဟူသော တရားတံဆိပ် သုံးပါး (three dharma seals) ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ သုညတ နှင့် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Emptiness and Dependent Origination) ပေါ်တွင်လည်းကောင်း တည်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အတွေ့အကြုံဆိုင်ရာ သိမြင်အောင်မြင်မှုများ၏ ကွာခြားချက်များကိုလည်း အလေးပေးရှင်းလင်းရန် လိုအပ်သည်။ Archaya Mahayogi Shridhar Rana Rinpoche က ပြောခဲ့သကဲ့သို့ — “ဤစနစ်နှစ်ခုအကြားရှိ ကွာခြားချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးကြောင်းကို ထပ်မံ အလေးပေးဖော်ပြလိုပါသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုသို့ပြုလုပ်မှသာ စနစ်နှစ်ခုလုံးကို မှန်ကန်စွာ နားလည်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကွာခြားချက်ကို ပြသခြင်းသည် မည်သည့်စနစ်ကိုမဆို နှိမ့်ချရန် မဟုတ်ပါ” — https://www.awakeningtoreality.com/search/label/Acharya%20Mahayogi%20Shridhar%20Rana%20Rinpoche။
အောက်ပါစာပိုဒ်များသည် https://www.awakeningtoreality.com/2007/03/mistaken-reality-of-amness.html ထဲသို့ ကျွန်ုပ် ထပ်ဖြည့်ထားသော အကြောင်းအရာများ ဖြစ်သည်။
“I AM” သိမြင်အောင်မြင်မှု နှင့် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သိမြင်အောင်မြင်မှု ကြားတွင် John Tan၊ ကျွန်ုပ်နှင့် အခြားလူများစွာ ဖြတ်သန်းခဲ့သော အဆင့်တစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းမှာ စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) အဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအဆင့်တွင် မဒွိတ ဗြဟ္မန် (nondual Brahman) ကို ပုံသဏ္ဍာန်အားလုံး၏ အနှစ်ဓာတ် သို့မဟုတ် အောက်ခံအခြေ ကဲ့သို့ မြင်တတ်ကြသည်။ ၎င်းသည် ပုံသဏ္ဍာန်အားလုံးနှင့် မကွဲပြားသော်လည်း တစ်ဖက်တွင်တော့ မပြောင်းလဲဘဲ သီးခြားတည်ရှိသော အရာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆပြီး အရာအားလုံးအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်ဟု မြင်တတ်ကြသည်။ ဥပမာမှာ ရွှေနှင့် လည်ဆွဲဖြစ်သည်။ ရွှေကို ပုံစံမျိုးစုံရှိသော လည်ဆွဲများအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း နောက်ဆုံးခွဲကြည့်လျှင် ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် အရုပ်သဏ္ဍာန်အားလုံးသည် ရွှေဟူသော အနှစ်ဓာတ် တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်သည်ဟု ယူဆခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အရာအားလုံးသည် ဗြဟ္မန် (Brahman) တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အခြေခံအမှန်တရား — မနှစ်ဖက်ကွဲ အသိစိတ်၏ သန့်ရှင်းတစ်သားတည်းဖြစ်မှု — ကို မသိမှတ်ခြင်းကြောင့်သာ အရာဝတ္ထုမျိုးစုံအဖြစ် ပေါ်နေသည်ဟု ထင်မြင်တတ်ကြသည်။ ဤအဆင့်တွင် အသိစိတ်ကို ပေါ်ထွန်းမှုများမှ သီးခြားနေသော ဒွိတဆန်သော သက်သေခံသူ အဖြစ် မမြင်တော့ဘဲ၊ ပေါ်ထွန်းမှုအားလုံးကို မနှစ်ဖက်ကွဲ အသိစိတ်သန့်စင်တစ်ခုတည်းက အရာအားလုံးအဖြစ် ပေါ်ဖော်နေခြင်းဟု ယူဆကြသည်။
ဤ အနှစ်ဓာတ်ဆန်သော မဒွိတ (Non Dual) ဝါဒ အမြင်များ — “ရွှေ”၊ “ဗြဟ္မန် (Brahman)”၊ “မပြောင်းလဲသော သန့်ရှင်းသော မဒွိတ အသိစိတ် (Nondual Consciousness)” — ကို အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သိမြင်အောင်မြင်မှု တွင်လည်း ထိုးဖောက်မြင်နိုင်သည်။ John Tan က ယခင်က “အတ္တဟာ သမုတိအဆင့်၌သာ ပြောနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။ နှစ်ခုကို မရောထွေးရဘူး။ မဟုတ်ရင် စိတ်-သာ အကြောင်း ပြောနေသလို ဖြစ်သွားမယ်။” ဟု ပြောခဲ့ပြီး၊ “အတ္တနှင့် အတ္တကြီး (self နှင့် Self) ကို အသိတရား မှ ခွဲထုတ် [Soh: ဖြိုဖျက်] ရမယ်။ ထို့နောက် အသိတရားကိုတောင် အလွန်အကျွံ ခွဲခြားပြောဆိုမှုအားလုံးမှ လွတ်မြောက်မှု သို့မဟုတ် အတ္တ-သဘာဝ မရှိခြင်း အနေနှင့် ဖြိုဖျက် လုပ်ရမယ်” ဟုလည်း ပြောခဲ့သည်။
ဤအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်၍ ပိုမိုလေ့လာလိုပါက မဖြစ်မနေဖတ်သင့်သော ဆောင်းပါးများဖြစ်သည့် 7) Beyond Awareness: reflections on identity and awareness (အသိတရားအလွန် — အတ္တဝိသေသနှင့် အသိတရားအပေါ် ပြန်လည်ဆင်ခြင်မှုများ) https://www.awakeningtoreality.com/2018/11/beyond-awareness.html နှင့် 6) Differentiating I AM, One Mind, No Mind and Anatta (“I AM”, စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind)၊ စိတ်မရှိခြင်း (No Mind)၊ နှင့် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို ခွဲခြားနားလည်ခြင်း) https://www.awakeningtoreality.com/2018/10/differentiating-i-am-one-mind-no-mind.html ကို ကြည့်ပါ။
အောက်ပါသည် AtR လမ်းညွှန် ၏ ပိုရှည်သော [မဖြတ်တောက်ထားသော] ဗားရှင်း မှ ကောက်နုတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်:
၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် Soh ၏ မှတ်ချက် — “အဆင့် 4 တွင် အရာအားလုံးကို တစ်ခုတည်းသော အသိတရား က ပုံစံမျိုးစုံအဖြစ် ညှိညှိနှိုင်းနှိုင်းပြောင်းလဲ လုပ်နေသည်ဟု မြင်သည့် အမြင်ထဲတွင် လူတစ်ယောက် ပိတ်မိနေနိုင်သည်။ ထိုအရာသည် ရွှေကို အလှဆင်ပစ္စည်းမျိုးစုံအဖြစ် ပုံဖော်သော်လည်း ၎င်း၏ ရွှေအဖြစ် သန့်စင် အနှစ်ဓာတ် ကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ရှိနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဤအမြင်သည် ဗြဟ္မန် (Brahman) အမြင် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အမြင်နှင့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သည် မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အနှစ်ဓာတ်-အမြင် နှင့် ‘ကိုယ်ပိုင်အနေနှင့် တည်ရှိမှု’ ဟူသော ပါရာဒိုင်း အပေါ် တည်ဆောက်ထားဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့အစား အသိတရား ၏ သုညတ ကို သိမြင်ရမည် [၎င်းသည် ‘ရာသီဥတု’ ကဲ့သို့ အမည်ပေးထားသည့်အရာတစ်ခုသာ ဖြစ်သည် — ရာသီဥတု ဥပမာအခန်းကို ကြည့်ပါ]။ ထို့ပြင် အသိစိတ် ကို အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း အရ နားလည်ရမည်။ ဤရှင်းလင်းသော ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သည် အသိစိတ် ကို ဤသို့မဟုတ် ဟိုသို့ ညှိညှိနှိုင်းနှိုင်းပြောင်းလဲ လုပ်နေသော မူလအနှစ်ဓာတ်ရှိသော အနှစ်ဓာတ် တစ်ခုအဖြစ် ယူဆနေသည့် အနှစ်ဓာတ်-အမြင် ကို ဖယ်ရှားပေးလိမ့်မည်။ Walpola Rahula ရေးသားသော ‘ဗုဒ္ဓသင်ကြားခဲ့သည်များ’ စာအုပ်တွင်လည်း ဤအကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်သော ဗုဒ္ဓကျမ်းတော်ဆိုင်ရာ အလွန်အရေးကြီးသည့် သင်ကြားချက် နှစ်ရပ်ကို ကိုးကားဖော်ပြထားသည်:”
ဤနေရာတွင် ထပ်မံအလေးပေးရမည်မှာ ဗုဒ္ဓအတွေးအခေါ်အရ ရုပ် နှင့် ဆန့်ကျင်နေသော ‘အတ္တ’ သို့မဟုတ် ‘ဝိညာဉ်အနှစ်ဓာတ်’ သို့မဟုတ် ‘အတ္တ’ အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်သည့် ထာဝရမပြောင်းလဲသော ဝိညာဉ်ဆန်သော အနှစ်ဓာတ် တစ်ခု မရှိကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အသိစိတ် (ဝိညာဏ်) ကိုလည်း ရုပ် နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ‘ဝိညာဉ်ဆန်သော အနှစ်ဓာတ်’ အဖြစ် မယူသင့်ပါ။ ဤအချက်ကို အထူးအလေးထားရခြင်းမှာ အသိစိတ် သည် ဘဝတစ်လျှောက် တည်မြဲသော အနှစ်ဓာတ် တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော အတ္တ သို့မဟုတ် ဝိညာဉ်အနှစ်ဓာတ်တစ်ခုမျိုးဖြစ်သည်ဟူသော မှားယွင်းသော အယူအဆသည် အစောပိုင်းကာလများမှစ၍ ယနေ့ထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်၏ ကိုယ်ပိုင် သာဝကတစ်ဦးဖြစ်သော သာတိ သည် “ပြောင်းရွှေ့ပြီး လှည့်လည်သွားနေသော အသိစိတ် သည် တစ်ခုတည်းသော အသိစိတ် ပင်” ဟု ဆရာတော်က သင်ကြားခဲ့သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က “အသိစိတ်” ဟူသည်ကို သူ ဘာဆိုလိုသနည်းဟု မေးတော်မူသည်။ သာတိ ၏ ပြန်လည်ဖြေဆိုချက်မှာ ထင်ရှားလှသည် — “ဤနေရာတွင်လည်း၊ ဟိုနေရာတွင်လည်း ကောင်းမှုဆိုးမှုတို့၏ အကျိုးကို ဖော်ပြပေးသော၊ ခံစားပေးသော၊ အတွေ့အကြုံပြုသော အရာပင်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
ထိုအခါ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က “အမိုက်စားရေ၊ ငါသည် ဤသို့သော အယူဝါဒကို သင်ကြားနေသည်ကို မည်သူ့ထံမှ သင်ကြားခဲ့သနည်း။ ငါသည် အခြေအနေများ ကြောင့်ပင် အသိစိတ် ပေါ်ပေါက်လာကြောင်း၊ အခြေအနေများ မရှိဘဲ အသိစိတ် ပေါ်လာခြင်း မရှိကြောင်း အမျိုးမျိုး ဖော်ပြခဲ့သည် မဟုတ်လော” ဟု ဆုံးမတော်မူသည်။ ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က အသိစိတ် ကို အသေးစိတ် ရှင်းပြတော်မူသည် — “အသိစိတ် ကို မည်သည့် အခြေအနေ အပေါ် မူတည်၍ ပေါ်လာသလဲဆိုသည့်အတိုင်း အမည်ပေးသည်။ မျက်စိနှင့် မြင်နိုင်သောအရာတို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် ကို မြင်ခြင်းဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဟု ခေါ်သည်။ နားနှင့် အသံတို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် ကို ကြားခြင်းဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဟု ခေါ်သည်။ နှာခေါင်းနှင့် အနံ့တို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် ကို အနံ့ခံခြင်းဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဟု ခေါ်သည်။ လျှာနှင့် အရသာတို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် ကို အရသာခံခြင်းဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဟု ခေါ်သည်။ ကိုယ်နှင့် ထိတွေ့နိုင်သောအရာတို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် ကို ထိတွေ့ခြင်းဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဟု ခေါ်သည်။ စိတ်နှင့် စိတ်-အရာဝတ္ထုများ (အကြံအစည်များနှင့် အတွေးများ) ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် ကို စိတ်ဘက်ဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဟု ခေါ်သည်။”
ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ထပ်မံရှင်းပြတော်မူသည်။ မီးကိုလည်း မည်သည့် ပစ္စည်းအပေါ် မူတည်၍ လောင်နေသည်ဆိုသည့်အတိုင်း အမည်ပေးကြသည်။ မီးသည် သစ်သားပေါ် မူတည်၍ လောင်နေရင် သစ်သားမီး ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၎င်းသည် မြက်ခြောက်ပေါ် မူတည်၍ လောင်နေရင် မြက်ခြောက်မီး ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုနည်းတူ အသိစိတ် ကိုလည်း ၎င်း ပေါ်ပေါက်လာစေသော အခြေအနေ အတိုင်း အမည်ပေးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအချက်ပေါ်တွင် ဆက်လက်ရှင်းလင်းရင်း၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ (Visuddhi Magga) ၏ အဓိက အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုသူ Buddhaghosa က ဤသို့ ရှင်းပြသည် — “သစ်သားအပေါ် မူတည်၍ လောင်နေသော မီးသည် ထောက်ပံ့မှု ရှိနေသရွေ့သာ လောင်နေသည်။ ထောက်ပံ့မှု မရှိတော့သည်နှင့် ၎င်းတည်ရှိသည့် နေရာ၌ပင် ငြိမ်းသွားသည်၊ အကြောင်းမှာ အခြေအနေ ပြောင်းသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုမီးသည် ဆူးခွဲများသို့ ကူးသွားပြီး ဆူးခွဲမီး ဖြစ်သွားခြင်း မရှိသကဲ့သို့၊ မျက်စိနှင့် မြင်နိုင်သောအရာတို့ကြောင့် ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သော အသိစိတ် သည်လည်း မျက်စိဟူသော အာရုံဝင်ပေါက် တွင်သာ ပေါ်လာသည်။ ၎င်းသည် မျက်စိ၊ မြင်နိုင်သောအရာ၊ အလင်းနှင့် အာရုံစိုက်မှု ဟူသော အခြေအနေ များ ရှိနေသရွေ့သာ ပေါ်နေပြီး၊ ထို အခြေအနေ များ မရှိတော့သည်နှင့် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ အခြေအနေ ပြောင်းသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နားသို့ ကူးသွားပြီး ကြားခြင်းဆိုင်ရာ အသိစိတ် ဖြစ်သွားခြင်း မရှိသကဲ့သို့ အခြားအရာများလည်း ထိုနည်းအတိုင်း ဖြစ်သည်...”
ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က အသိစိတ် သည် ရုပ်၊ ခံစားမှု၊ သိမြင်မှု နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းမှုများ တို့အပေါ် မလွဲမသွေ မူတည်နေကြောင်း၊ ၎င်းတို့မှ လွတ်ကင်းသည့် သီးခြားအဖြစ်ဖြင့် မတည်ရှိနိုင်ကြောင်းကို အလွန်ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ကြေညာတော်မူခဲ့သည်။ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ဤသို့ မိန့်တော်မူသည် —
“အသိစိတ် သည် ရုပ် ကို အားယူရာအဖြစ် (ရူပူပါယံ)၊ ရုပ် ကို အာရုံအဖြစ် (ရူပါရမ္မဏံ)၊ ရုပ် ကို အခြေတည်ရာအဖြစ် (ရူပပတိဋ္ဌံ) ထားပြီး၊ ၎င်းအပေါ် နှစ်သက်တွယ်တာမှု ရှာဖွေလျက် တိုးပွားလာနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ အသိစိတ် သည် ခံစားမှု ကို အားယူရာအဖြစ်လည်းကောင်း… သိမြင်မှု ကို အားယူရာအဖြစ်လည်းကောင်း… စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းမှုများ ကို အားယူရာအဖြစ်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းမှုများ ကို အာရုံအဖြစ်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းမှုများ ကို အခြေတည်ရာအဖြစ် ထားပြီး၊ ၎င်းအပေါ် နှစ်သက်တွယ်တာမှု ရှာဖွေလျက် တိုးပွားလာနိုင်သည်။
“အကယ်၍ လူတစ်ယောက်က ရုပ်၊ ခံစားမှု၊ သိမြင်မှု နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွဲ့စည်းမှုများ တို့မှ သီးခြား လွတ်ကင်းနေသော အသိစိတ် ၏ လာခြင်း၊ သွားခြင်း၊ ပျောက်ကွယ်ခြင်း၊ ပေါ်ပေါက်ခြင်း၊ ကြီးထွားခြင်း၊ တိုးပွားခြင်း သို့မဟုတ် ဖွံ့ဖြိုးခြင်းကို ငါ ပြသမည်” ဟု ဆိုမည်ဆိုလျှင်၊ ၎င်းသည် မတည်ရှိသောအရာတစ်ခုအကြောင်း ပြောနေခြင်းသာ ဖြစ်လိမ့်မည်။”
Bodhidharma ကလည်း ဤသို့ သင်ကြားခဲ့သည် — “ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ဖြင့် မြင်သောအခါ ပုံသဏ္ဍာန် သည် ပုံသဏ္ဍာန် သာမက၊ ပုံသဏ္ဍာန် သည် စိတ် အပေါ် မူတည်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စိတ် သည်လည်း စိတ် သာမက၊ စိတ် သည် ပုံသဏ္ဍာန် အပေါ် မူတည်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ စိတ် နှင့် ပုံသဏ္ဍာန် တို့သည် အပြန်အလှန် ဖန်တီးကြပြီး အပြန်အလှန် ပယ်ဖျက်ကြသည်။ … စိတ် နှင့် လောက တို့သည် ဆန့်ကျင်ဘက်များဖြစ်ပြီး၊ ပေါ်ထွန်းလာမှုများသည် ၎င်းတို့ ဆုံရာ၌ ပေါ်လာကြသည်။ သင့်စိတ်သည် အတွင်းဘက်တွင် မလှုပ်ရှားလျှင်၊ ပြင်ပဘက်၌ ကမ္ဘာလည်း မပေါ်လာပါ။
ကမ္ဘာနှင့် စိတ် နှစ်ခုစလုံး ကြည်လင်ပြတ်သားသွားသောအခါ၊ ထိုအရာပင် စစ်မှန်သော ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ဖြစ်သည်။” (Wakeup Discourse မှ) Awakening to Reality: Way of Bodhi https://www.awakeningtoreality.com/2018/04/way-of-bodhi.html
Soh သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် ဤသို့ ရေးသားခဲ့သည် —
၂၀၁၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်
ဇင် ၏ “ရိုးရိုးထိုင်နေခြင်း” ဟု ခေါ်သော ထိုင်သည့် တရားထိုင်ခြင်း နည်းလမ်း (Shikantaza) ကို သိမြင်အောင်မြင်မှု နှင့် ဗောဓိသိမြင်မှု ၏ သဘာဝကျသည့် ဖော်ပြမှုတစ်ရပ်အဖြစ် ကျွန်ုပ် မြင်သည်။
သို့သော် လူများစွာက ဤအကြောင်းကို အလွန်အမင်း လွဲမှားစွာ နားလည်ကြသည်… သူတို့က လေ့ကျင့်မှု-ဗောဓိ ဟူသည် လေ့ကျင့်ခြင်း ကိုယ်တိုင်က ဗောဓိသိမြင်မှု ဖြစ်နေသဖြင့် သိမြင်အောင်မြင်မှု မလိုတော့ဟု ထင်ကြသည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် တရားထိုင်ခြင်း လုပ်နေသည့် စတင်လေ့လာသူ တစ်ဦးပင် ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်ကဲ့သို့ သိမြင်အောင်မြင်မှု ရှိနေပြီဟု ယူဆကြသည်။
ဤအရာသည် ထင်ရှားစွာ မှားယွင်းပြီး မိုက်မဲသူတို့၏ အတွေးမျှသာ ဖြစ်သည်။
အစား ထိုသို့မဟုတ်ဘဲ လေ့ကျင့်မှု-ဗောဓိ သည် သိမြင်အောင်မြင်မှု ၏ သဘာဝကျသော ဖော်ပြမှုဖြစ်ကြောင်း နားလည်ပါ… သိမြင်အောင်မြင်မှု မရှိဘဲ လေ့ကျင့်မှု-ဗောဓိ ၏ အနှစ်သာရကို မတွေ့ရှိနိုင်ပါ။
ကျွန်ုပ်၏ မိတ်ဆွေဖြစ်သလို ဆရာလည်းဖြစ်သူ Thusness ကို ကျွန်ုပ် ပြောခဲ့သကဲ့သို့ — “အရင်တုန်းက တရားထိုင်ခြင်း ထိုင်ရာတွင် ရည်မှန်းချက်နှင့် ဦးတည်ချက်တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ ယခုတော့ ထိုင်ခြင်းကိုယ်တိုင်က ဗောဓိသိမြင်မှု ဖြစ်သည်။ ထိုင်ခြင်းသည် ထိုင်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ထိုင်ခြင်းသည် လေအေးပေးစက် အော်သံ၊ အသက်ရှူခြင်းတို့နှင့်အတူ ထိုင်ခြင်းဟူသော လှုပ်ရှားမှု သာ ဖြစ်သည်။ လမ်းလျှောက်ခြင်းကိုယ်တိုင်က ဗောဓိသိမြင်မှု ဖြစ်သည်။ လေ့ကျင့်မှု ကို ဗောဓိသိမြင်မှု အတွက် မလုပ်ရတော့ဘဲ လှုပ်ရှားမှု အားလုံးသည် ဗောဓိသိမြင်မှု၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ၏ ပြီးပြည့်စုံသော ဖော်ပြမှု ကိုယ်တိုင် ဖြစ်နေသည်။ သွားရမည့် နေရာ မရှိတော့ပါ။”
ဤအရာကို တိုက်ရိုက်ကြုံတွေ့နိုင်ခြေသည် ရှင်းလင်းပြတ်သားသော တိုက်ရိုက် မဒွိတ (Non Dual) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ရှိမှသာ ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ကျွန်ုပ် မြင်သည်။ ဤတစ်ခဏတည်း ပေါ်ထွန်းလာသော ပေါ်ထွန်းမှု ၏ မူလပကတိ သန့်ရှင်းမှု နှင့် အလိုအလျောက် ပြည့်စုံမှု ကို ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ကိုယ်တိုင်အဖြစ် မသိမြင်သေးသရွေ့၊ အားထုတ်မှုနှင့် တစ်စုံတစ်ရာကို “လုပ်” နေခြင်း၊ တစ်စုံတစ်ရာကို အောင်မြင်ရယူလိုခြင်းတို့သည် အမြဲရှိနေမည်… ၎င်းသည် လောကီအခြေအနေများ၏ ငြိမ်သက်မှုနှင့် စုပ်ယူမှုဖြစ်စေ၊ လောကီထက်ကျော်သော အခြေအနေများ၏ နိုးကြားမှု သို့မဟုတ် လွတ်မြောက်မှုဖြစ်စေ — အရာအားလုံးသည် ဤတစ်ခဏတည်း၏ စစ်မှန်သော သဘာဝကို မသိခြင်းကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။
သို့ရာတွင် မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ ကို အောက်ပါအတိုင်း ထပ်မံ ခွဲခြားနိုင်သေးသည် —
1) စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind)
— မကြာသေးမီက ကျွန်ုပ် သတိထားမိလာသည်မှာ ဝိညာဉ်ရေးဆရာများ နှင့် ဆရာကြီးများ အများစုသည် မဒွိတ (Non Dual) ကို စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) ဟူသော ဘောင်အတွင်း၌ ဖော်ပြနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သိသူ-သိခံ သို့မဟုတ် သိမြင်သူ-သိမြင်ခံ ခွဲခြားမှု မရှိကြောင်း သိမြင်ပြီးနောက်၊ အရာအားလုံးကို စိတ် သာ ဟု စုပ်ယူသတ်မှတ်လိုက်ကြသည်။ တောင်တန်းများ၊ မြစ်ချောင်းများ အားလုံးသည် “ကျွန်ုပ်” ပင် ဖြစ်ကြပြီး၊ များစွာသော အရာများအဖြစ် ပေါ်လာနေသော အနှစ်သာရတစ်ခုတည်း ဖြစ်သည်။
ခွဲခြားမရသော်လည်း ဤအမြင်သည် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိနေသော ရုပ်လွန်အနှစ်ဓာတ် တစ်ခု အမှန်တကယ် ရှိနေသည်ဟူသော အမြင်ပင် ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်သော်လည်း ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် ပင် ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
2) စိတ်မရှိခြင်း (No Mind)
ဤအဆင့်တွင် “တစ်ခုတည်းသော ပကတိအသိတရား” သို့မဟုတ် “စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind)” သို့မဟုတ် ရင်းမြစ် ဟူသော အရာသည် လုံးဝ မေ့လျော့ပျော်ဝင်သွားပြီး၊ မြင်ကွင်းများ၊ အသံ၊ ပေါ်လာခြင်း အတွေးများ နှင့် ဖြတ်သန်းသွားသော အနံ့ တို့သာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ကျန်ရစ်သည်။ မိမိကိုယ်တိုင် တောက်ပနေသော အမြဲပြောင်းလဲမှု၏ စီးဆင်းမှုသာ ရှိသည်။
....
သို့သော် စိတ်မရှိခြင်း (No Mind) ကို တွေ့ကြုံရခြင်းတောင် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သိမြင်အောင်မြင်မှု မဟုတ်သေးကြောင်းကို နားလည်ရမည်။ စိတ်မရှိခြင်း (No Mind) ၏ အခြေအနေတွင် ၎င်းသည် အထွတ်အထိပ် အတွေ့အကြုံ တစ်ခုပဲ ဖြစ်နေနိုင်သည်။ အမှန်စင်စစ် စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) အဆင့်ရှိ လေ့ကျင့်သူ တစ်ဦးအတွက် စိတ်မရှိခြင်း (No Mind) ၏ နယ်မြေထဲသို့ အခါအားလျော်စွာ ဝင်ရောက်သွားခြင်းသည် သဘာဝကျသော တိုးတက်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်… သို့သော် သိမြင်အောင်မြင်မှု အရ အမြင် အပေါ် ဖောက်ထွင်းသိမြင်မှု မရှိသေးသောကြောင့်၊ ရင်းမြစ် သို့မဟုတ် စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) တစ်ခုထဲသို့ ပြန်ကျသွားမည့် လျှို့ဝှက်ကျန်ရှိသော သဘောထားအလေ့အထ သည် အလွန်ခိုင်မာနေပြီး စိတ်မရှိခြင်း (No Mind) ၏ အတွေ့အကြုံသည် တည်ငြိမ်စွာ မတည်တံ့နိုင်ပါ။
ထို့နောက် လေ့ကျင့်သူ သည် ပကတိတိုက်ရိုက်၊ အယူအဆကင်းစွာ ရှိနေခြင်းတို့ဖြင့် စိတ်မရှိခြင်း (No Mind) ၏ အတွေ့အကြုံကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ရန် အကောင်းဆုံး ကြိုးစားနိုင်သည်။ သို့သော် သိမြင်အောင်မြင်မှု တစ်ခု ပေါ်မလာသရွေ့ ဖောက်ထွင်းသိမြင်မှု မလာနိုင်ပါ။
အထူးသဖြင့် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အတ္တ ဟူသော ဤအမြင်ကို ဖြိုဖျက်ရန် အရေးကြီးဆုံး သိမြင်အောင်မြင်မှု သည် အမြဲတမ်း၊ အစကတည်းက အတ္တ ဟူသော အရာ မရှိခဲ့ကြောင်း သိမြင်ရခြင်းပင် ဖြစ်သည် — မြင်ရာ၌ အမြဲတမ်း မြင်ရသည့်အရာ၊ မြင်ကွင်းများ၊ ပုံသဏ္ဍာန်များနှင့် အရောင်များ သာ ရှိပြီး မြင်သူ မရှိချေ။ ကြားရာ၌ ကြားသံများသာ ရှိပြီး ကြားသူ မရှိချေ။ လှုပ်ရှားမှုများသာ ရှိပြီး ဆောင်ရွက်သူ မရှိချေ။ အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း ၏ လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုကိုယ်တိုင်က လည်ပတ်သိမြင်နေခြင်း ဖြစ်သည်… ထိုအတွင်း အတ္တ၊ ဆောင်ရွက်သူ၊ သိသူ၊ ထိန်းချုပ်သူ တစ်ခု မရှိပါ။
ဤ သိမြင်အောင်မြင်မှု ပင် ‘မြင်သူ-မြင်ခြင်း-မြင်ထားသည့်အရာ’ ဟူသော အမြင်ကို သို့မဟုတ် ‘တစ်ခုတည်းသော ပကတိအသိတရား’ ဟူသော အမြင်ကို ထာဝရ ဖြိုဖျက်ပေးသည်။ အကြောင်းမှာ ‘တစ်ခုတည်းသော အသိတရား’ ဟူသော အရာတစ်ခု မရှိခဲ့ဘဲ ‘အသိတရား’၊ ‘မြင်ခြင်း’၊ ‘ကြားခြင်း’ တို့သည် အမြဲပြောင်းလဲနေသော ခံစားမှုများ၊ မြင်ကွင်းများနှင့် အသံများ တို့အတွက် တပ်ပေးထားသော အညွှန်းများ မျှသာ ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ‘ရာသီဥတု’ ဟူသော စကားလုံးသည် မပြောင်းလဲသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို မညွှန်ပြဘဲ မိုး၊ လေ၊ မိုးတိမ်တို့၏ ခဏခဏ ပေါ်ပြီး ခွဲကွာသွားနေသော စီးဆင်းမှုကိုသာ ညွှန်ပြသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်…
ထို့နောက် စူးစမ်းမှုနှင့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာသည်နှင့်အမျှ၊ ဤတစ်ခဏတည်း၏ လှုပ်ရှားမှု တွင် အကြောင်းတရားများနှင့် အခြေအနေများ အားလုံးသည် အတူတကွ လာရောက်စုစည်းနေသည့် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း ၏ လုပ်ငန်းစဉ် တစ်ခုသာ ရှိကြောင်းကို မြင်လာ၊ ကြုံလာရသည်။ ထို့ကြောင့် ပန်းသီးစားရာတွင် လောကဓာတ်တစ်ခုလုံးက ပန်းသီးစားနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်၊ လောကဓာတ်တစ်ခုလုံးက ဤ မက်ဆေ့ချ် ကို ရိုက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်၊ လောကဓာတ်တစ်ခုလုံးက အသံကို ကြားနေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်… သို့မဟုတ် လောကဓာတ်တစ်ခုလုံး ကိုယ်တိုင်သည် ထိုအသံ ဖြစ်နေသည်။ ထိုမျှသာ… အဲဒါပင် Shikantaza ဖြစ်သည်။ မြင်ရာတွင် မြင်ရသည့်အရာသာ၊ ထိုင်ရာတွင် ထိုင်ခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး၊ လောကဓာတ်တစ်ခုလုံးသည် ထိုင်နေခြင်း ဖြစ်သည်…
အတ္တ မရှိ၊ တရားထိုင်ခြင်း နှင့် ခွဲထားသည့် တရားထိုင်သူ မရှိသောအခါ ဤအရာသည် မဖြစ်မနေ ဤသို့ပင် ဖြစ်ရမည်။ အခိုက်အတန့် တိုင်းသည် လေ့ကျင့်မှု-ဗောဓိ မဖြစ်မနေ ဖြစ်နေသည်… ၎င်းသည် အာရုံစူးစိုက်မှု ၏ ရလဒ် သို့မဟုတ် ကြံဖန်ထားသော အားထုတ်မှုတစ်စုံတစ်ရာ၏ ရလဒ်ပင် မဟုတ်ဘဲ သိမြင်အောင်မြင်မှု၊ အတွေ့အကြုံ နှင့် အမြင် တို့ကို တစ်ပြိုင်နက်-ဖြစ်ပျက်နေသည့် အတွင်း သဘာဝကျစွာ အတည်ပြုသိမြင် လုပ်နေခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
လေ့ကျင့်မှု-ဗောဓိ ကို ထောက်ခံသည့် Zen Master Dogen သည် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta; No-Self) နှင့် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Dependent Origination) အပေါ် အလွန်နက်ရှိုင်းသော အတွေ့အကြုံဆိုင်ရာ ကြည်လင်ပြတ်သားမှု ရှိသည့် ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ (Zen Buddhism) ၏ ရှားပါးပြီး ကြည်လင်သော ရတနာများထဲမှ တစ်ဦး ဖြစ်သည်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta; No-Self) နှင့် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Dependent Origination) ကို ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်နေသည့် အခိုက်အတန့် အတွင်း နက်ရှိုင်းစွာ သိမြင်အောင်မြင်မှု-အတွေ့အကြုံ မရှိဘဲ Dogen ညွှန်ပြနေသည့်အရာကို ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့မျှ နားမလည်နိုင်ပါ… သူ့စကားများသည် မရှင်းမလင်း၊ အံ့ဖွယ်ဝိညာဉ်ရေးဆန်သော သို့မဟုတ် ကဗျာဆန်သော ဟု ထင်ရနိုင်သော်လည်း အမှန်တွင် ဤအရာကိုသာ တိတိကျကျ ညွှန်ပြနေခြင်း ဖြစ်သည်။
တစ်ဦးက ‘Shikantaza ဟူသည်မှာ ကိလေသာများကို ယာယီဖိနှိပ်ထားခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့ကို ထာဝရ ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း မဟုတ်’ ဟု ‘တိုင်ကြား’ ခဲ့သည်။ သို့သော် တကယ်တမ်း အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်မိသွားလျှင် အတ္တအမြင် သည် အပြီးတိုင် အဆုံးသတ်သွားခြင်း ဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ traditional stream-entry (ရိုးရာ စီးကြောင်းဝင်ရောက်မှု) ( https://www.reddit.com/r/streamentry/comments/igored/insight_buddhism_a_reconsideration_of_the_meaning/?utm_source=share&utm_medium=ios_app&utm_name=iossmf%20 ) ပင် ဖြစ်သည်။
.....
ပိုမိုမကြာသေးမီက Soh က အခြားတစ်ယောက်အားလည်း ဤသို့ ရေးသားခဲ့သည် —
တကယ်တော့ နားလည်ဖို့ အလွန်ရိုးရှင်းပါသည်။ ‘ရာသီဥတု’ ဟူသော စကားလုံးကို သင်သိတယ်မဟုတ်လား။ ရာသီဥတု ဟူသည် ကိုယ်တိုင်တစ်ခုတည်း သီးခြား ရှိနေသည့် အရာ တစ်ခု မဟုတ်ဘူး၊ ဟုတ်ပါသလား။ ၎င်းသည် မိုးတိမ်ဖွဲ့တည်လာခြင်း၊ ခွာထွက်သွားခြင်း၊ လေတိုက်ခြင်း၊ နေထွက်ပေးခြင်း၊ မိုးရွာခြင်း စသည်တို့ကဲ့သို့ အမြဲပြောင်းလဲနေသည့် ပုံစံများအတွက် တပ်ပေးထားသော အညွှန်း တစ်ခုပဲ ဖြစ်သည် — အပြန်အလှန်မှီခိုပေါ်ပေါက်နေသော အကြောင်းအချက်များစွာ၏ စုစည်းပြသမှု တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
အခု၊ မှန်ကန်သော နည်းလမ်းမှာ ‘အသိတရား’ သည် ရာသီဥတု နှင့် ကွာခြားသည့် အခြားအရာ မဟုတ်ကြောင်း သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မြင်ထားသည့်အရာ၊ ကြားထားသည့်အရာ၊ ခံစားသိမြင်သည့် တို့အတွက် တပ်ပေးထားသည့် စကားလုံးတစ်လုံးသာ ဖြစ်သည်။ အရာအားလုံးသည် သန့်ရှင်းသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု (Pure Presence) အဖြစ် မိမိကိုယ်တိုင် ဖော်ထုတ်နေပြီး၊ ဟုတ်ကဲ့ — သေဆုံးချိန်၌ ပုံသဏ္ဍာန်ကင်းသော ကြည်လင်အလင်း တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု သို့မဟုတ် ထိုအပေါ် ညှိ လုပ်မိနေသော အပိုင်းဖြစ်စေ၊ ၎င်းသည်လည်း အခြား ပေါ်ထွန်းမှု တစ်မျိုး၊ အခြား အာရုံတံခါး တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပြီး အထူးထူးခြားခြား ပိုမိုအရေးပါသည့်အရာ မဟုတ်ပါ။ ‘အသိတရား’ သည် ‘ရာသီဥတု’ ကဲ့သို့ပင် အပြန်အလှန်မှီခိုသတ်မှတ်ချက် တစ်ခု ဖြစ်သည်၊ မိမိကိုယ်ပိုင် မူလအနှစ်ဓာတ်ရှိသော ဖြစ်တည်မှု မရှိသော အမည်ပေးသတ်မှတ်ချက်သာ တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
အလွဲအမှားဖြစ်သော အမြင်မှာ ‘ရာသီဥတု’ ဟူသော အရာကို မိုး၊ လေတို့ ဝင်လာလိုက် ထွက်သွားလိုက် လုပ်နေသော အရာများ ပါဝင်နေသော်လည်း၊ ရာသီဥတု ကိုယ်တိုင်က မပြောင်းလဲသော နောက်ခံတစ်ခုအဖြစ် သီးခြားတည်ရှိနေပြီး မိုးနှင့် လေအဖြစ် ညှိညှိနှိုင်းနှိုင်းပြောင်းလဲ လုပ်နေသည်ဟု မြင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအရာသည် စင်စစ် သက်သက် စိတ်ဖြင့် တီထွင်ဖန်တီးထားသော စိတ်ကူးတည်ဆောက်မှု တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပြီး၊ စူးစမ်းစစ်ဆေးကြည့်လျှင် အမှန်တကယ် တည်ရှိနေသော ‘ရာသီဥတု’ ဟူသည့် အရာ လုံးဝ မရှိပါ။
ထိုနည်းတူ ‘အသိတရား’ သည် မပြောင်းလဲသော အရာတစ်ခုအဖြစ် တည်ရှိနေပြီး အခြေအနေ တစ်ခုမှ အခြား အခြေအနေ တစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲ ညှိညှိနှိုင်းနှိုင်းပြောင်းလဲ လုပ်နေခြင်း မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ‘မီးဖိုသစ်သား’ က ‘ပြာ’ သို့ ပြောင်းလဲသွားသကဲ့သို့လည်း မဟုတ်ပါ။ မီးဖိုသစ်သား သည် မီးဖိုသစ်သား ပင်ဖြစ်သည်၊ ပြာသည် ပြာ ပင်ဖြစ်သည်။
Dogen က ဤသို့ မိန့်ခဲ့သည် —
“လှေတစ်စင်းပေါ် စီးနေစဉ် ကမ်းကို ကြည့်လျှင် ကမ်းက ရွေ့နေသည်ဟု သင် ထင်နိုင်သည်။ သို့သော် လှေကို သေချာစွာ ကြည့်နေပါက လှေကသာ ရွေ့နေကြောင်း သိနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ အနန္တများပြားသော အရာများကို ရှုပ်ထွေးနေသော ခန္ဓာကိုယ် နှင့် စိတ် ဖြင့် စူးစမ်းလျှင် သင့် စိတ် နှင့် သဘာဝ သည် တည်မြဲနေသည်ဟု ထင်နိုင်သည်။ သို့သော် အနီးကပ် လေ့ကျင့်ပြီး သင်ရှိရာနေရာသို့ ပြန်လာသောအခါ၊ မည်သည့်အရာတွင်မဆို မပြောင်းလဲသော အတ္တ မရှိကြောင်း ရှင်းလင်းလာလိမ့်မည်။
မီးဖိုသစ်သား သည် ပြာ ဖြစ်လာသည်၊ ထို့နောက် မီးဖိုသစ်သား အဖြစ် ပြန်မဖြစ်တော့ပါ။ သို့သော် ပြာကို အနာဂတ်ဟု၊ မီးဖိုသစ်သား ကို အတိတ်ဟု မယူဆသင့်ပါ။ မီးဖိုသစ်သား သည် မီးဖိုသစ်သား ၏ ဖြစ်ရပ်ဆိုင်ရာ ဖော်ပြမှု အတွင်း နေထိုင်နေပြီး၊ ထိုအရာသည် အတိတ်နှင့် အနာဂတ်ကို အပြည့်အဝ ပါဝင်စွာ ထားရှိကာ အတိတ်နှင့် အနာဂတ်မှ သီးခြားလွတ်နေသည်ကို နားလည်ရမည်။ ပြာ သည်လည်း ပြာ၏ ဖြစ်ရပ်ဆိုင်ရာ ဖော်ပြမှု အတွင်း နေထိုင်နေပြီး၊ အနာဂတ်နှင့် အတိတ်ကို အပြည့်အဝ ပါဝင်စွာ ထားရှိသည်။ မီးဖိုသစ်သား သည် ပြာ ဖြစ်ပြီးနောက် မီးဖိုသစ်သား အဖြစ် ပြန်မလာသကဲ့သို့၊ သင်လည်း သေပြီးနောက် မွေးဖွားခြင်းသို့ ပြန်မလာတော့ပါ။”
(Dogen နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ကို မငြင်းဆိုကြသော်လည်း ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း ကို ဖြတ်သန်းနေသော မပြောင်းလဲသော ဝိညာဉ်အတ္တ တစ်ခုကို မသတ်မှတ်ကြကြောင်း မှတ်သားပါ — ကြည့်ရန် Rebirth Without Soul (ဝိညာဉ်အတ္တမပါသော ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း) https://www.awakeningtoreality.com/2018/12/reincarnation-without-soul.html )
.....
Soh:
အသိတရား နှင့် ပေါ်ထွန်းမှု တို့သည် ကိုယ်ပိုင်အနေနှင့် တည်ရှိမှု ရှိသော အနှစ်ဓာတ် တစ်ခုနှင့် ၎င်း၏ ပေါ်ထွန်းလာမှု တစ်ခုကြား ဆက်ဆံရေးမဟုတ်ဘဲ၊ ရေနှင့် စိုစွတ်မှု (https://www.awakeningtoreality.com/2018/06/wetness-and-water.html) ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ‘လျှပ်စီး’ နှင့် ‘လျှပ်တောက်’ (https://www.awakeningtoreality.com/2013/01/marshland-flowers_17.html) ကဲ့သို့လည်းကောင်း — လျှပ်တောက် မှ သီးခြား လျှပ်စီး တစ်ခု မရှိခဲ့သကဲ့သို့၊ လျှပ်တောက် ကို စတင်စေရန် ဆောင်ရွက်သူ တစ်ခု မလိုအပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း လူတစ်ယောက် သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်သောအခါ…
၎င်းတို့သည် ဖြစ်ပျက်မှုတစ်ခုတည်းကို ခေါ်သည့် စကားလုံးများသာ ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်လာသောအခါ… ထိုအခါ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ထဲသို့ ဝင်သွားသည်။
အနှစ်ဓာတ် အမြင် ရှိသူများက အလုံးစုံ အသိစိတ် တစ်ခုက ဤသို့လည်းကောင်း ဟိုသို့လည်းကောင်း ပြောင်းလဲသွားနေသည်၊ တစ်ခုခုက အခြားတစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲသွားနေသည်ဟု ထင်ကြသည်။ သို့သော် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သည် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော အမြင် ကို ဖြတ်သန်းမြင်ပြီး အပြန်အလှန်အကြောင်းဖြစ်ပေါ်သော ဓမ္မများသာ ရှိကြောင်း မြင်သည်။ ခဏခဏပေါ်လာသော ဖြစ်ပေါ်မှု တစ်ခုချင်းစီသည် အခြား ဓမ္မများအားလုံးနှင့် အပြန်အလှန်မှီခိုနေသော်လည်း အချင်းချင်း ဆက်မဲ့ သို့မဟုတ် ချိတ်ဆက်မှုကင်းသော ဖြစ်နေသည်။ ၎င်းသည် တစ်စုံတစ်ရာက အခြားတစ်စုံတစ်ရာသို့ ပြောင်းလဲသွားနေခြင်းမျိုး မဟုတ်ပါ။
......
Soh Wei Yu: Anurag Jain
Soh Wei Yu
‘သက်သေခံသူ’ သည် တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်း အတွင်း ပေါ်ပေါက်မှုများ၏ ပုံစံစုစည်းမှု ကို ထိုးထွင်းမြင်သွားသောအခါ ပြိုကွဲသွားသည်။ သင်အရင်က ပြောခဲ့သလိုပင် အရာဝတ္ထု များကို အရင်ကတည်းက အပြည့်အဝ ဖြိုဖျက် လုပ်ပြီး ဖြစ်သင့်သည်။ အရာဝတ္ထုများနှင့် ပေါ်လာခြင်းများကို ဖြိုဖျက် လုပ်ပြီးသွားလျှင် သက်သေခံသူ အဖြစ် ရပ်တည်ရန် အရာတစ်ခုမှ မကျန်တော့သဖြင့် ၎င်းသည် ပြိုကွဲသွားသည်။
1
· ၁ မိနစ်
John Tan: မဟုတ်ပါ။ အရာဝတ္ထု နှင့် ပေါ်လာခြင်းတို့သည် အားလုံးကို လွှမ်းခြုံသည့် အသိတရားတစ်ခုထဲသို့ စုပ်သွင်းခံရခြင်းအားဖြင့်လည်း ပြိုကွဲသွားနိုင်သည်။
Soh Wei Yu: ဟုတ်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒါက မဒွိတ (Non Dual) လိုပဲ ဖြစ်တယ်။
Soh Wei Yu: ဆိုလိုတာက သက်သေခံသူ နဲ့ ပေါ်လာခြင်း ပြိုကွဲပြီးနောက် မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်နိုင်တယ်။
Soh Wei Yu: ဒါပေမယ့် စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) ပဲ ဖြစ်နေသေးတယ်။
Soh Wei Yu: ဟုတ်တယ်မလား?
Soh Wei Yu: ဒါပေမယ့် Atmananda က အဆုံးမှာ အသိစိတ် ဆိုတဲ့ အယူအဆ တောင် ပျော်ဝင်သွားတယ်လို့ ပြောခဲ့သေးတယ်။
Soh Wei Yu: အဲဒါက စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) ကနေ စိတ်မရှိခြင်း ဆီသို့ သွားတာလိုပဲ ထင်တယ်၊ ဒါပေမယ့် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) အကြောင်း ပြောနေတာလားဆိုတာတော့ ငါမသေချာဘူး။
John Tan: ဟုတ်ပါတယ်။
Soh Wei Yu: Anurag Jain
Soh Wei Yu
“အရာအားလုံးကို လွှမ်းခြုံသည်ဟု ယူဆသော အသိတရား” ဆိုတဲ့ အယူအဆက ဘယ်ကနေ ရောက်လာတာလဲ။ အသိတရားကို ကွန်တိန်နာတစ်ခုလို အရာဝတ္ထုဆန်အောင် ပြုလုပ်နေသလိုပဲ ကြားနေရတယ်။
· ၅ မိနစ်
Anurag Jain
Soh Wei Yu
ပြီးတော့ မင်းက အသိစိတ် ပျော်ဝင်သွားတယ်လို့ ပြောမယ်ဆိုရင် ပထမဦးဆုံး ၎င်းဟာ အရင်က ဘယ်လိုနည်းနဲ့ တည်ရှိခဲ့တာလဲဆိုတာကို ဖြေရှင်းရမယ် 🙂
Soh Wei Yu: ငါ နားလည်ပြီ။
John Tan: အားလုံးကို တစ်ခုထဲသို့ သွင်းယူနေသလို ထင်ရသည့် အတွင်း၌ “အတွင်းထားသည့်အရာ–ထည့်သွင်းထားသည့်အရာ” ဆိုသည့် ဆက်ဆံရေး မရှိပါ။ အသိတရား သာ ရှိသည်။
Soh Wei Yu: Anurag Jain
ဒါဆို Soh Wei Yu —
အသိတရား က ဘယ်လိုနည်းနဲ့ “တည်” နေတာလဲ? ဘယ်နေရာမှာလဲ? ဘယ်လိုပုံစံနဲ့လဲ?
· ၁ မိနစ်
John Tan: ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ဒီဟာက မလိုအပ်တဲ့ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုတွေအတွက် မဟုတ်ဘူး။ သူ တကယ်နားလည်ထားတယ်ဆိုရင် အဲဒါကို အဲဒီအတိုင်းပဲ ထားလိုက်ပါ။
.....
“ဟုတ်ပါတယ်။ သိမြင်ဘက်နဲ့ အရာဝတ္ထု နှစ်ခုလုံး သန့်ရှင်းသော မြင်ခြင်း ထဲသို့ ပြိုကွဲသွားနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီ သန့်ရှင်းသော မြင်ခြင်း ကိုပါ စွန့်လွှတ်ပြီး အားကုန်စေလျှင်သာ သဘာဝအလိုအလျောက်ပေါ်ထွန်းမှု နဲ့ အားထုတ်မှုမလိုခြင်း တို့ အံ့မခန်း လုပ်ဆောင်လာနိုင်တယ်။ အဲဒါကြောင့်ပဲ အဲဒီ အလေးပေးမှု အားလုံးနဲ့ ပြည့်စုံသော ဖြစ်ဖို့ လိုတာ။ ဒါပေမယ့် သူ နားလည်သွားပြီလို့ ငါထင်တယ်၊ ဒါကြောင့် မင်း ဆက် မငြီးငြူ မလုပ်တော့ပါနဲ့ 🤣” - John Tan
Mipham Rinpoche က ဤသို့ ရေးထားသည် — Madhyamaka, Cittamātra, and the true intent of Maitreya and Asaṅga မှ ကောက်နုတ်ချက်များ၊ ကိုယ်တိုင်ဖတ်ရန် — https://www.awakeningtoreality.com/2020/09/madhyamaka-cittamatra-and-true-intent.html :
... ဒါဆို Mādhyamika ဆရာတော်များက Cittamātra အယူဝါဒစနစ် ကို ဘာကြောင့် ပယ်ချကြသနည်း။ အကြောင်းမှာ စိတ်-သာ အကြောင်း ပြောကြသောအခါ Cittamātra အယူဝါဒများ ကို ကိုယ်တိုင်အားပေးသူများက ပြင်ပ အရာဝတ္ထုများ မရှိဟုဆိုသော်လည်း စိတ် သည် ကိုယ်ပိုင်အနှစ်ဓာတ်ရှိသည့် အရာအဖြစ် တည်ရှိနေသည်ဟု ဆိုကြသည် — ဥပမာ မြွေဖြစ်မှု ကင်းမဲ့သော်လည်း ကြိုးဖြစ်မှု မကင်းမဲ့သေးသော ကြိုးကဲ့သို့။ ထိုသို့သော ဖော်ပြချက်များသည် သမုတိအဆင့် အမြင် မှ ပြောဆိုထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း နားမလည်သောကြောင့် သူတို့သည် မဒွိတ အသိစိတ် (Nondual Consciousness) ကို အဆုံးစွန် အဆင့် တွင် တကယ်တည်ရှိနေသော အရာအဖြစ် ယုံကြည်ကြသည်။ ထိုအယူဝါဒကိုပင် Mādhyamika များက ပယ်ချကြသည်။ သို့သော် သူတို့က ‘ဗုဒ္ဓက သင်ကြားခဲ့သော စိတ်-သာ လမ်းကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ခဲ့သော Ārya Asaṅga ၏ သဘောကိုတော့ ကျွန်ုပ်တို့ မပယ်ချပါ’ ဟု ဆိုကြသည်...
... ထို့ကြောင့် အကယ်၍ Cittamātrins က ဖော်ပြသည့် ဤ “ကိုယ်တိုင်ထွန်းလင်းသော မဒွိတ အသိစိတ် (Nondual Consciousness)” ကို ဒွိတဆန်သော အသိစိတ် အားလုံး၏ အဆုံးစွန် ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ သိသူ နှင့် သိခံ တို့ကို စကားဖြင့် မဖော်ပြနိုင်ကြောင်းသာ ဆိုလိုပြီး၊ ထိုအသိစိတ်ကို အမှန်တကယ် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိပြီး မူလအားဖြင့် အလွတ်မဟုတ်ဟု နားလည်ထားလျှင် ထိုအရာသည် ပယ်ချရမည့်အရာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် အခြားဘက်မှ ကြည့်လျှင် ထို အသိစိတ် ကို အစကတည်းက မမွေးဖွားသော (ဆိုလိုသည်မှာ သုညတ) ဖြစ်သောအရာ၊ မိမိကိုယ်ကိုပြန်လည်သိသော အသိတရား ဖြင့် တိုက်ရိုက် ကြုံတွေ့ရသောအရာ၊ သိသူ မရှိ၊ သိခံ မရှိသော ကိုယ်တိုင်ထွန်းလင်းသော ဉာဏ်သိမြင်မှု အဖြစ် နားလည်ထားသည်ဆိုလျှင် ထိုအရာသည် အတည်ပြုရမည့် အရာဖြစ်သည်။ Madhyamaka နှင့် Mantrayāna နှစ်ခုစလုံးကလည်း ယင်းကို လက်ခံရမည်...
......
သိသူသည် သိခံကို သိ၏။
သိခံမရှိလျှင် သိမှုလည်း မရှိ။
သို့ဖြစ်၍ သိခံနှင့် သိသူ နှစ်ခုလုံး
လုံးဝ မတည်ရှိကြောင်းကို သင် ဘာကြောင့် မလက်မခံသနည်း?
စိတ်သည် နာမတစ်ခုသာ ဖြစ်၏။
၎င်း၏ နာမမှ ခွဲပြီး တည်ရှိသည်ဟူ၍ မရှိ။
ထို့ကြောင့် အသိစိတ် ကို နာမတစ်ခုသာ ဟု မြင်ပါ။
နာမကိုယ်တိုင်လည်း မူလအနှစ်ဓာတ်ရှိသော သဘာဝ မရှိပေ။
အတွင်း၌ပင် ဖြစ်စေ၊ အပြင်၌ပင် ဖြစ်စေ၊
သို့မဟုတ် ထိုနှစ်ခုအကြား တစ်နေရာရာ၌ ဖြစ်စေ၊
အောင်မြင်သူများသည် စိတ်ကို မည်သည့်အခါမျှ မတွေ့ခဲ့ကြ။
ထို့ကြောင့် စိတ်သည် မာယာ၏ သဘာဝရှိသည်။
အရောင်နှင့် ပုံသဏ္ဌာန်တို့၏ ကွာခြားချက်များ၊
သို့မဟုတ် သိခံ နှင့် သိသူ တို့၏ ကွာခြားချက်များ၊
ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ လိင်မသတ်မှတ်သော အမျိုးအစားတို့၏ ကွာခြားချက်များ —
စိတ်တွင် ထိုကဲ့သို့ တည်မြဲသော ပုံစံများ မရှိ။
အကျဉ်းချုပ်ဆိုလျှင် ဗုဒ္ဓများသည် မည်သည့်အခါမျှ မမြင်ခဲ့ကြ၊
နောင်လည်း [ထိုသို့သော စိတ်ကို] မမြင်ကြလိမ့်မည်။
ထို့ကြောင့် မူလအနှစ်ဓာတ်ရှိသော သဘာဝ ကင်းသော အရာကို
သူတို့က မူလအနှစ်ဓာတ်ရှိသော သဘာဝ အဖြစ် မည်သို့ မြင်နိုင်မည်နည်း?
“အရာဝတ္ထုတစ်ခု” ဟူသည် အယူအဆပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်၏။
အယူအဆပြုလုပ်ခြင်း မရှိခြင်းသည် သုညတ ဖြစ်၏။
အယူအဆပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ရာ၌
သုညတ မည်သို့ ရှိနိုင်မည်နည်း?
သိမြင်ခံရသောအရာနှင့် သိသူ အဖြစ် စိတ်ကို
တထာဂတများ (Tathagata) မည်သည့်အခါမျှ မမြင်ခဲ့ကြ။
သိမြင်ခံရသောအရာနှင့် သိသူ ရှိသော နေရာ၌
ဗောဓိသိမြင်မှု မရှိပေ။
လက္ခဏာများ ကင်း၍၊ ဖြစ်ပေါ်ခြင်းလည်း ကင်းပြီး၊
အနှစ်ဓာတ်ဆန်သော အမှန်တကယ်ဖြစ်မှု ကင်း၍၊ စကားကို ကျော်လွန်ပြီး၊
အာကာသ၊ နိုးကြားမှု စိတ် နှင့် ဗောဓိသိမြင်မှု တို့သည်
မဒွိတ (Non Dual) ၏ လက္ခဏာများကို ပိုင်ဆိုင်ကြသည်။
- Nagarjuna
....
ထို့အပြင် မကြာသေးမီက Reddit တွင် Thanissaro Bhikkhu ၏ သင်ကြားချက် — အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သည် ကိုယ်ကိုယ်တိုင်မှ ခွဲထုတ်သည့် နည်းဗျူဟာ တစ်ခုသာ ဖြစ်သည် — ဟူသည့် အမြင်၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကြောင့်၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို ဓမ္မတံဆိပ် အဖြစ် သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ရမည့် အရေးကြီးမှုကို မသင်ကြားဘဲ (ကြည့်ရန် — realizing anatta as an insight into a dharma seal (အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို ဓမ္မတံဆိပ်တစ်ရပ်အဖြစ် ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း) https://www.awakeningtoreality.com/2021/07/anatta-is-dharma-seal-or-truth-that-is.html)၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) နှင့် အတ္တ ၏ သုညတ မဟုတ်ဘဲ “အတ္တမဟုတ်” မျှသာ ဟု ယူဆနေကြသော လူများစွာကို ကျွန်ုပ် တွေ့ရသည်။ ထိုသို့ နားလည်ခြင်းသည် မှားယွင်းပြီး လမ်းလွဲစေသော နားလည်မှု ဖြစ်သည်။
ဤအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်သည် 11 နှစ်အကြာကတည်းက ကျွန်ုပ်၏ ဆောင်းပါး Anatta: Not-Self or No-Self? (အတ္တမရှိခြင်း (Anatta): အတ္တမဟုတ်ခြင်းလား၊ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) လား?) https://www.awakeningtoreality.com/2011/10/anatta-not-self-or-no-self_1.html တွင် ကျမ်းအထောက်အထားများစွာနှင့်အတူ ရေးသားထားခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။
…
ဤအရာကိုလည်း ကြည့်ပါ — Greg Goode on Advaita/Madhyamika https://www.awakeningtoreality.com/2014/08/greg-goode-on-advaitamadhyamika_9.html
ရင်းမြစ် လင့်ခ်: မူရင်း Facebook ဆွေးနွေးချက် ရင်းမြစ် (Original Facebook discussion source)
-------------- 15/9/2009 အပ်ဒိတ်
“ရင်းမြစ်” အပေါ် ဗုဒ္ဓ၏ မိန့်ကြားချက်
Thanissaro Bhikkhu က ဤ သုတ် အပေါ် ရေးထားသော ရှင်းလင်းချက် ဖြစ်သည့် မူလပရိယာယ သုတ္တန် — အမြစ်စဉ် (Mulapariyaya Sutta) တွင် — https://www.dhammatalks.org/suttas/MN/MN1.html — ဤသို့ ပြောထားသည်-ယနေ့ခေတ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် Samkhya ဒဿနပညာရှင်များကဲ့သို့ တူညီသော စကားလုံးအခင်းအကျင်းဖြင့် မစဉ်းစားလေ့ မရှိတော့သော်လည်း၊ အချိန်အတော်ကြာလည်းကောင်း — ယနေ့အထိလည်း ဆက်လက်ရှိနေဆဲလည်းကောင်း — “ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ” အတ္တဗေဒအယူ တစ်မျိုးကို ဖန်တီးလိုသည့် သဘောထားတစ်ခု ရှိနေခဲ့သည်။ ထို အတ္တဗေဒအယူအတွင်းတွင် သုညတ (emptiness)၊ အခြေအနေမူမဲ့ (the Unconditioned)၊ ဓမ္မကာယ (Dharma-body)၊ ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature)၊ rigpa စသည့် အတွေ့အကြုံများကို “ဖြစ်တည်မှု၏ အခြေခံ” အဖြစ် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ဆိုကြပြီး၊ “အားလုံး” — ကျွန်ုပ်တို့၏ အာရုံနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ တစ်ရပ်လုံး — သည် ထိုအခြေခံမှ ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့ တရားထိုင်သောအခါ ထိုအရာသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်သွားသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ဤသီအိုရီများသည် တိုက်ရိုက် တရားအားထုတ်အတွေ့အကြုံ မရှိသော ပညာရှင်များ၏ တီထွင်မှုများသာ ဖြစ်သည်ဟု လူအချို့ ထင်ကြသော်လည်း၊ အမှန်မှာ ၎င်းတို့သည် အများအားဖြင့် တရားအားထုတ်သူများထံမှပင် ပေါ်ပေါက်လာကြသည်။ သူတို့သည် တရားအားထုတ်မှုအတွေ့အကြုံတစ်မျိုးကို အဆုံးစွန်သော ရည်မှန်းချက်ဟု အမည်တပ်ကြပြီး (သို့မဟုတ် ဟောပြောချက်၏ စကားလုံးဖြင့်ဆိုလျှင် “သိမြင်” လုပ်ကြပြီး)၊ ထို့နောက် ထိုအရာနှင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့စွာ ကိုယ်ပိုင်အတ္တသဘော ပြုကြသည် — ဥပမာ “ကျွန်ုပ်တို့ဟာ သိနေခြင်းပဲ” ဟု ပြောကြသလို — ပြီးတော့ ထိုအတွေ့အကြုံအဆင့်ကို အခြားအတွေ့အကြုံအားလုံး ပေါ်ထွက်လာသော ဖြစ်တည်မှု၏ အခြေခံအဖြစ် မြင်ကြသည်။
ဤလိုလိုက်နာသော သင်ကြားချက် မည်သည့်အရာမဆို၊ ဤ ဟောပြောချက်ကို ပထမဆုံးကြားခဲ့ကြသော ဘိက္ခုများအပေါ် ဗုဒ္ဓက ပြုခဲ့သော ဝေဖန်ချက်နှင့် တူညီသော ဝေဖန်မှုကို ခံရမည်ဖြစ်သည်။
Rob Burbea က ထို သုတ် နှင့် ပတ်သက်၍ Realizing the Nature of Mind (စိတ်၏ သဘာဝကို သိမြင်ခြင်း) တွင် ဤသို့ ပြောခဲ့သည်:
အသိတရားသည် အတ္တ လော၊ ဗဟိုချက်လော?
အသိတရားကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ကြုံတွေ့ရသော ပထမအဆင့်မှာ၊ သင်က ၎င်းကို ဗဟိုချက်ဟု ခေါ်လိုက်သော လုံးပေါ်ရှိ အမှတ်တစ်ခုလို ဖြစ်သည်။ သင်က အဲဒီအမှတ်ကို မှတ်သားလိုက်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် လုံး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အခြားအမှတ်များကို မှတ်သားကြည့်သောအခါ၊ ၎င်းတို့တွင်လည်း ထိုတူညီသည့် လက္ခဏာများ ရှိကြောင်း သင် သိလာသည်။ ဤသည်မှာ ဒွိမဲ့အတွေ့အကြုံ၏ အစပိုင်းဖြစ်သည်။ (သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒွိမြင် အရှိန်အဟုန်ကြောင့်၊ ဒွိမဲ့အတွေ့အကြုံ ရှိနေသော်လည်း ရှင်းလင်းမှု မပြည့်စုံသေးပါ။)
Ken Wilber: သင်သည် ထိုအခြေအနေ (သက်သေခံသူ ၏ အခြေအနေ) ၌ အနားယူနေစဉ်၊ ဤ သက်သေခံသူ ကို ကျယ်ပြန့်သော အလွှာတစ်ခုအဖြစ် “ခံစား” နေစဉ်၊ ဥပမာ တောင်တစ်လုံးကို ကြည့်လိုက်သောအခါ သက်သေခံသူ ၏ အာရုံခံစားမှုနှင့် တောင်၏ အာရုံခံစားမှုတို့သည် တူညီသော အာရုံခံစားမှုတစ်ခုတည်း ဖြစ်နေသည်ကို သင် စတင် သတိပြုမိနိုင်သည်။ သင်၏ သန့်ရှင်းသော အတ္တကြီး (Self) ကို “ခံစား” သောအခါနှင့် တောင်ကို “ခံစား” သောအခါ၊ ထိုခံစားမှုနှစ်ခုသည် လုံးဝ တူညီသော ခံစားမှု ဖြစ်သည်။
လုံး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အခြားအမှတ်တစ်ခုကို ရှာပြပါဟု မေးလာသောအခါ၊ သင် မသေချာနိုင်ပေမယ့် သင်က ဆက်လက်၍ အလွန် သတိထားနေဆဲ ဖြစ်သည်။
အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ၏ ထိုးထွင်းမြင်ခြင်း တည်ငြိမ်သွားသောအခါ၊ သင်က လုံး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ မည်သည့်အမှတ်ကိုမဆို လွတ်လပ်စွာ ညွှန်ပြနိုင်သည် — အမှတ်အားလုံးက ဗဟိုချက် ဖြစ်ကြသောကြောင့် “တစ်ခုတည်းသော ဗဟိုချက်” ဟူသော အရာ မရှိတော့ပေ။ “တစ်ခုတည်းသော ဗဟို” မရှိပါ — အမှတ်အားလုံးက ဗဟိုချက် ဖြစ်ကြသည်။
သင်က “တစ်ခုတည်းသော ဗဟို” ဟု ဆိုသောအခါ၊ အမှတ်တစ်ခုကို မှတ်သားထားပြီး ထိုအမှတ်တစ်ခုသာ “ဗဟိုချက်” ဟူသော လက္ခဏာကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ဆိုနေခြင်း ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်နေခြင်း၏ အားပြင်းမှုကိုယ်တိုင်ပင် ပေါ်ထွန်းမှု တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ အတွင်းနှင့် အပြင် ဟု ခွဲရန် မလိုပါ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် နောက်ပိုင်းတွင် အာရုံခံစားမှုအားလုံးအတွက် ရှင်းလင်းတောက်ပမှု၏ အားပြင်းမှုမြင့်မားစွာကိုလည်း ကြုံတွေ့ရမည့် အချိန် ရှိလာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် “အားပြင်းမှု” ကြောင့် အတွင်းနှင့် အပြင် အလွှာခွဲခြင်း မဖြစ်စေပါနှင့်။
အခု၊ လုံးဆိုတာ ဘာလဲ မသိသေးသောအခါ၊ အမှတ်အားလုံး တူညီကြောင်းလည်း မသိနိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် လက္ခဏာအားများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသေးစဉ် လူတစ်ယောက်က ဒွိမဲ့အတွေ့အကြုံကို ပထမဆုံး ကြုံတွေ့သောအခါ၊ စိတ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် ပျော်ဝင်ပြိုကွဲမှု ကို လုံးဝ မကြုံတွေ့နိုင်သေးသလို၊ အတွေ့အကြုံလည်း မရှင်းလင်းသေးပါ။ သို့သော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုယ့်အတွေ့အကြုံကို သတိထားနေဆဲဖြစ်ပြီး ဒွိမဲ့ဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေဆဲ ဖြစ်သည်။
သို့သော် သိမြင်အောင်မြင်မှု သည် ရှင်းလင်းလာပြီး အတွင်းအနက်ဆုံး အသိစိတ်ထဲသို့ နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စိမ့်ဝင်သွားသောအခါ၊ ထိုအရာသည် အမှန်တကယ် အားထုတ်မှုမလိုဘဲ သဘာဝကျလာသည်။ ၎င်းသည် အလေ့အကျင့်တစ်ခု ဖြစ်သွားသောကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ဘာမှ ထပ်လုပ်ရန် မလိုတော့ဘဲ အသိစိတ်၏ ကျယ်ပြန့်မှုကို သဘာဝအတိုင်း ခွင့်ပြုထားခြင်းသာ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
15/5/2008 အပ်ဒိတ်
သုညတအပေါ် ထပ်မံရှင်းလင်းချက်
လေ့လာသူတစ်ဦး၏ ရှေ့တည့်တည့်တွင် အလွန်ထင်ရှား၊ ရှင်းလင်းစွာ ပေါ်နေသော အနီရောင်ပန်းတစ်ပွင့်ကဲ့သို့ပင် “နီမှု” သည် ပန်း၏ ပိုင်ဆိုင်မှုလိုသာ ထင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ်တော့ ထိုသို့ မဟုတ်ပါ။ အနီရောင်ကို မြင်နိုင်ခြင်းသည် သတ္တဝါမျိုးစုံတွင် မပေါ်ပါ (ဥပမာ ခွေးများသည် အရောင်မမြင်နိုင်ပါ)၊ ထို့အပြင် “နီမှု” သည် စိတ်၏ ဂုဏ်လက္ခဏာတစ်ခုလည်း မဟုတ်ပါ။ အကယ်၍ အဏုဖွဲ့စည်းပုံထဲသို့ ကြည့်နိုင်သော “ကွမ်တမ်မျက်စိမြင်နိုင်မှု” တစ်မျိုး ရှိမည်ဆိုလျှင်လည်း “နီမှု” ဟူသော ဂုဏ်လက္ခဏာကို မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မတွေ့ရဘဲ၊ တွေ့ရမည့်အရာမှာ မြင်သိနိုင်သော ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရုပ်အမည်များ မရှိသည့် အလွတ် သို့မဟုတ် အာကာသနီးပါးသာ ဖြစ်မည်။ ပေါ်ပေါက်မှုအားလုံးသည် အကြောင်းအရင်းနှင့် အခြေအနေများကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ကိုယ်ပိုင်အနေနှင့် တည်ရှိမှု သို့မဟုတ် တည်ငြိမ်သော ဂုဏ်လက္ခဏာများ၊ ပုံသဏ္ဌာန်များ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်များ၊ “နီမှု” စသည့် အရာများ ကင်းမဲ့ကြသည် — တောက်ပသော်လည်း သုညတ၊ မည်သည့် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော သို့မဟုတ် ပစ္စည်းဘက်သတ်မှတ်ထားသော ဖြစ်တည်မှု မရှိသော ပေါ်ထွက်မှုမျှသာ ဖြစ်ကြသည်။ အရောင်အမျိုးမျိုးနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ အတွေ့အကြုံကွာခြားချက်များကို ဘာက ဖြစ်ပေါ်စေသနည်း။ အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်းပင်... ထို့ကြောင့် ကိုယ်ပိုင်အနေနှင့် တည်ရှိမှု ကင်းသည်။ ဤသည်ပင် ဖြစ်ရပ်အားလုံး၏ သဘာဝဖြစ်သည်။
သင် မြင်ပြီးသည့်အတိုင်း ခွေးတစ်ကောင်၊ ပိုးမွှားတစ်ကောင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၊ သို့မဟုတ် အခြားလောကမှ သတ္တဝါများ (သူတို့တွင် သိမြင်မှု ပုံစံလုံးဝ မတူနိုင်သည်) မည်သူ့အတွက်မျှ “ပန်း-ဖြစ်ခြင်း” ဟူသော အရာ မရှိပါ။ “ပန်း-ဖြစ်ခြင်း” သည် တစ်ခဏမျှ မတည်မြဲနိုင်သော ထင်ယောင်ထင်မှားတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး အကြောင်းအရင်းများနှင့် အခြေအနေများ၏ စုဝေးမှုမျှသာ ဖြစ်သည်။ “ပန်း-ဖြစ်ခြင်း” ဥပမာနှင့် အလားတူပင် နောက်ခံတွင် ကြည့်မြင်နေသော “ကိုယ်-ဖြစ်ခြင်း” ဟူသော အရာလည်း မရှိပါ — မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား သည် ကြည့်မြင်နေသော နောက်ခံမဟုတ်ပါ။ ထိုထက်တောင် ပေါ်ပေါက်နေသော အခိုက်အတန့်တစ်ခုလုံး၏ အပြည့်အစုံပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရား ဖြစ်သည် — အလွန်ရှင်းလင်းတောက်ပသော်လည်း ကိုယ်ပိုင်အနေနှင့် တည်ရှိမှု ကင်းသည်။ ဤသည်မှာ တစ်ခုကို အများအဖြစ် “မြင်ခြင်း” ၏ နည်းလမ်းဖြစ်ပြီး ကြည့်သူနှင့် ကြည့်ခံသည် တစ်ခုတည်းပင် ဖြစ်ကြသည်။ ဤသည်ပင် ကျွန်ုပ်တို့၏ သဘာဝသည် ရုပ်မရှိခြင်းနှင့် ဂုဏ်လက္ခဏာကင်းခြင်း ဟူသော အဓိပ္ပါယ်လည်း ဖြစ်သည်။
သိသူနှင့် သိခံ ဒွိမြင်ကို မြင်လိုသည့် ကမ္မလေ့အထုံက အလွန်ပြင်းသောကြောင့် မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိတရားကို “ငါ”၊ အာတမန် (Atman)၊ အဆုံးစွန်သော သိသူ၊ သက်သေခံသူ၊ နောက်ခံ၊ အမြဲတည်မြဲသော၊ ရုပ်မရှိသော၊ အနံ့မရှိသော၊ အရောင်မရှိသော၊ အတွေးမရှိသော၊ မည်သည့် ဂုဏ်လက္ခဏာမျှ မရှိသော အရာတစ်ခုဟု လျင်မြန်စွာ သတ်မှတ်မိသွားတတ်သည်။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤလက္ခဏာများကို မသိမသာ “အရာဝတ္ထုတစ်ခု” အဖြစ် ဖမ်းဆုပ်ကာ၊ ၎င်းကို အမြဲတည်သော နောက်ခံတစ်ခု သို့မဟုတ် သုညတကို အရာတစ်ခုလို၊ နေရာတစ်ခုလို စွဲထားသော မူလအနှစ်ရှိသည့်အရာတစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ပစ်လိုက်ကြသည်။ ထိုသို့ လုပ်လိုက်သည်နှင့် ရုပ်နှင့် ရုပ်မဲ့ကို ဒွိခွဲကာ ကိုယ်တိုင်ထံမှ ကိုယ်တိုင်ကို ခွဲထုတ်ဖို့ ကြိုးစားသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားသည်။ “ဒါက ငါ မဟုတ်ဘူး၊ ငါကတော့ ပြောင်းလဲနေသော ပေါ်ထွက်မှုများ၏ နောက်ကွယ်ရှိ မပြောင်းလဲသော၊ ပြီးပြည့်စုံသော ငြိမ်သက်မှုဖြစ်သည်” ဟု ဖြစ်သွားသည်။ ဒီလိုလုပ်လိုက်သောအခါ အသိတရား၏ အရောင်၊ အသွင်အပြင်ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ နှင့် ပေါ်လွင်ပြသသည့် သဘာဝကို ကျွန်ုပ်တို့ အတွေ့အကြုံရခြင်းမှ တားဆီးပစ်သည်။ ထို့နောက် အတွေးများကို အခြားအုပ်စုတစ်စုအဖြစ် စုထားပြီး ကိုယ်နှင့်မဆိုင်သကဲ့သို့ ပစ်ပယ်လိုက်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် “ပုဂ္ဂိုလ်မဲ့ခြင်း” သည် အေးခဲ၍ အသက်မဲ့သလို ထင်ပေါ်လာသည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာအတွင်းရှိ ဒွိမဲ့အလေ့ကျင့်သူတစ်ဦးအတွက်တော့ အဲဒီလို မဟုတ်ပါ။ ထိုလေ့ကျင့်သူအတွက် “ရုပ်မရှိခြင်းနှင့် ဂုဏ်လက္ခဏာကင်းခြင်း” သည် အရောင်များ၊ အသံများဖြင့် အသက်ဝင်လှုပ်ရှားစွာ တောက်ပနေသည်။ “ရုပ်မဲ့ခြင်း” ကို “ရုပ်များ” မှ ခွဲ၍ မနားလည်ရ — “ရုပ်မဲ့ခြင်း၏ ရုပ်”၊ အသိတရား၏ အသွင်အပြင်ဖွဲ့စည်းပုံ နှင့် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံ တို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တစ်ခုတည်းပင် ဖြစ်ကြသည်။
တကယ့်အဖြစ်မှာတော့ အတွေးများကပင် တွေးနေပြီး၊ အသံကပင် ကြားနေသည်။ ကြည့်သူသည် အမြဲတမ်း ကြည့်ခံပင် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ သက်သေခံသူ တစ်ယောက်ကို မလိုပါ — လုပ်ငန်းစဉ်ကိုယ်တိုင်ပင် သိပြီး လည်ပတ်နေသည်ဟု ဆရာတော် Buddhaghosa က ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂ (Visuddhi Magga) တွင် ရေးထားသည်။
အဖုံးအကာမပါသော အသိတရားအတွင်းတွင် ဂုဏ်လက္ခဏာများကို ခွဲထုတ်ကာ တူညီသော အတွေ့အကြုံထဲမှ အုပ်စုကွဲများအဖြစ် အရာဝတ္ထုတစ်ခုအဖြစ် ဖမ်းဆုပ် လုပ်ခြင်း မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် အတွေးများနှင့် အာရုံခံသိမြင်မှုများကို ကိုယ်နှင့်မဆိုင်သကဲ့သို့ မပစ်ပယ်တော့ဘဲ အနိစ္စ၏ သဘာဝကို အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ၏ အတွေ့အကြုံအတွင်း စိတ်အပြည့်ဖြင့် လက်ခံယူသွားသည်။ “မတည်မြဲမှု” သည် ထင်ရသကဲ့သို့ မဟုတ်သလို၊ အယူအဆစိတ်က နားလည်ထားသကဲ့သို့လည်း မဟုတ်ပါ။ “မတည်မြဲမှု” သည် စိတ်က အယူအဆဖြင့် ဖွဲ့ထားသည့် အရာ မဟုတ်ပါ။ ဒွိမဲ့အတွေ့အကြုံအတွင်းတွင် မတည်မြဲမှု၏ အမှန်မျက်နှာကို ရွေ့လျားမှုမရှိဘဲ ဖြစ်ပျက်နေခြင်း၊ ဘယ်နေရာသို့မှ မသွားဘဲ ပြောင်းလဲနေခြင်းအဖြစ် အတွေ့အကြုံရသည်။ ဤသည်ပင် မတည်မြဲမှု၏ “ဖြစ်နေသည့်အရာအတိုင်း” ဖြစ်သည်။ အဲဒီအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။
Zen Master Dogen နှင့် Zen Master Hui-Neng တို့က “မတည်မြဲမှုသည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-Nature) ဖြစ်သည်” (“Impermanence is Buddha-Nature”) ဟု ဆိုခဲ့ကြသည်။
သုညတနှင့် ပတ်သက်၍ နောက်ထပ်ဖတ်ရှုရန် —
The Link Between Non-Duality and Emptiness (မဒွိတ (Non Dual) နှင့် သုညတအကြား ဆက်နွယ်မှု) နှင့် The non-solidity of existence (ဖြစ်တည်မှု၏ မတင်းမာမခိုင်မြဲမှု)------------------
Zen Master Dogen သည် မပြောင်းလဲသော ဗြဟ္မန် (Brahman) တစ်ခုကို လက်မခံပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာဆရာတစ်ဦးအနေဖြင့် သူသည် မပြောင်းလဲသော အတ္တ-ဗြဟ္မန် (atman-brahman) အယူကို ပြတ်ပြတ်သားသား ပယ်ချသည်။
ကျွန်ုပ်၏ ဆရာ Thusness/John Tan က ၂၀၀၇ ခုနှစ်တွင် Zen Master Dogen အကြောင်း ပြောခဲ့သကဲ့သို့ — “Dogen သည် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ကို အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်သိမြင်ထားသော ဇင်ဆရာကြီးတစ်ပါးဖြစ်သည်။”၊ “Dogen အကြောင်း ဖတ်ကြည့်ပါ… သူဟာ အမှန်တကယ် ဇင်ဆရာကြီးတစ်ပါးပါ… [Dogen သည်] အမှန်တကယ် သိသဘောပေါက်သော ဇင်ဆရာ အနည်းငယ်ထဲက တစ်ဦးဖြစ်သည်။”၊ “ဗုဒ္ဓ၏ အခြေခံအကျဆုံး သင်ကြားချက်များကို ဖတ်သည့်အခါတိုင်း အလွန်နက်ရှိုင်းကြောင်း မြင်ရသည်။ နားလည်ပြီဟု လုံးဝ မပြောပါနှင့်။ အထူးသဖြင့် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း သည် ဗုဒ္ဓဘာသာအတွင်း အနက်ရှိုင်းဆုံး အမှန်တရားဖြစ်သည်။ ၎င်းကို နားလည်ပြီးပြီ၊ သို့မဟုတ် ကိုယ်တိုင် အတွေ့အကြုံရပြီးပြီဟု မပြောပါနှင့်။ ဒွိမဲ့အတွေ့အကြုံ ရှိလာပြီး နှစ်အနည်းငယ် ကြာသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ မနားလည်နိုင်သေးပါ။ အဲဒီအနီးဆုံးသို့ ရောက်ခဲ့သော ဇင်ဆရာကြီးတစ်ပါးမှာ Dogen ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ကာလဆိုင်ရာ ဖြစ်ပျက်ပြောင်းလဲမှုကို ဗုဒ္ဓသဘာဝ အဖြစ် မြင်သည်၊ ပြောင်းလဲပျောက်ကွယ်နေသည့် အရာများကို ဓမ္မ ၏ အသက်ရှိ အမှန်တရားနှင့် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ၏ အပြည့်အဝ ပေါ်လွင်မှုအဖြစ် မြင်သည်။”
“လှေပေါ် စီးနေစဉ် ကမ်းခြေကို ကြည့်လျှင် ကမ်းခြေက ရွေ့နေသည်ဟု ထင်နိုင်သည်။ သို့သော် မျက်စိကို လှေပေါ်သို့ နီးနီးကပ်ကပ် ထားကြည့်လျှင် လှေကသာ ရွေ့နေကြောင်း မြင်ရသည်။ ထိုနည်းတူ၊ ရှုပ်ထွေးသော စိတ်ဖြင့် အရာများစွာကို စစ်ဆေးကြည့်သောအခါ သင်၏ စိတ်နှင့် သဘာဝသည် တည်မြဲနေသည်ဟု ထင်နိုင်သည်။ သို့သော် အတွင်းကျကျ လေ့ကျင့်ပြီး ကိုယ်ရှိနေရာသို့ ပြန်လာသောအခါ မပြောင်းလဲသော အတ္တ ဟူ၍ ဘာမျှ မရှိကြောင်း ရှင်းလင်းလာမည်။”
• Dogen
“တောင်များ၊ မြစ်များ၊ မြေပြင်အဖြစ်ရှိသော စိတ်သည် တောင်များ၊ မြစ်များ၊ မြေပြင်တို့မှ မတစ်ပါး အခြားမဟုတ်။ ထပ်တိုးသော လှိုင်း သို့မဟုတ် ကမ်းလှိုင်း၊ လေတိုက်ခတ်မှု သို့မဟုတ် မီးခိုးအငွေ့ ဟူ၍ အပိုတစ်စုံတစ်ခု မရှိ။ နေ၊ လ၊ ကြယ်များအဖြစ်ရှိသော စိတ်သည်လည်း နေ၊ လ၊ ကြယ်များမှ မတစ်ပါး အခြားမဟုတ်။”
• Dogen
“ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature)။ Dōgen အတွက် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) သို့မဟုတ် busshō (佛性) ဆိုသည်မှာ အမှန်တရားတစ်ခုလုံး၊ ‘အရာခပ်သိမ်း’ (悉有) တစ်ရပ်လုံးပင် ဖြစ်သည်။ Shōbōgenzō ထဲတွင် Dōgen က ‘တစ်စုံတစ်ရာဖြစ်နေမှု (whole-being)’ သည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ဖြစ်သည်’ ဟု ရေးထားပြီး၊ အသက်မရှိသည့် အရာများ (ကျောက်များ၊ သဲများ၊ ရေ) ပင် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ၏ ဖော်ပြမှုများဖြစ်ကြောင်း ဆိုထားသည်။ ဗုဒ္ဓသဘာဝ ကို တည်မြဲသော၊ အရာဝတ္ထုဆန်သော အတွင်းစိတ် အတ္တ သို့မဟုတ် အခြေခံမြေပြင် တစ်ခုအဖြစ် မြင်သော အမြင်မှန်သမျှကို သူ ပယ်ချခဲ့သည်။ Dōgen သည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ကို ‘ကျယ်ပြန့်သော သုညတ’၊ ‘လောက၏ ဖြစ်ပေါ်လာမှု’ ဟူ၍ ဖော်ပြပြီး ‘အနိစ္စကိုယ်တိုင်ပင် အတ္တသဘောကင်းသော ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ဖြစ်သည်’ ဟု ရေးထားသည်။ [42] Dōgen အဆိုအရ — ထို့ကြောင့် မြက်ပင်၊ သစ်ပင်၊ ထူထပ်သော ခြုံပင်နှင့် သစ်တောတို့၏ မတည်မြဲခြင်းကိုယ်တိုင်ပင် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ဖြစ်သည်။ လူတို့နှင့် အရာဝတ္ထုတို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်တို့၏ မတည်မြဲခြင်းကိုယ်တိုင်ပင် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ဖြစ်သည်။ သဘာဝ၊ မြေများ၊ တောင်များ၊ မြစ်များသည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ဖြစ်ကြသောကြောင့် မတည်မြဲကြသည်။ အထွတ်အထိပ် ပြည့်စုံသော အဘိဉာဏ်တော်လည်း မတည်မြဲသောကြောင့် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ဖြစ်သည်။ [43] Takashi James Kodera က Dōgen ၏ ဗုဒ္ဓသဘာဝ အပေါ် နားလည်မှု၏ အဓိကရင်းမြစ်မှာ Nirvana Sutra ထဲရှိ စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို သတ္တဝါအားလုံးတွင် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ရှိသည်ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နားလည်ခဲ့ကြောင်း ရေးသည်။ [41] သို့သော် Dōgen က ထိုစာပိုဒ်ကို ကွဲပြားစွာ ဖြေဆိုဖော်ပြခဲ့ပြီး ဤသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည် — အားလုံး (一切) သည် သတ္တဝါများ (衆生) ဖြစ်ကြပြီး၊ အရာအားလုံး (悉有) သည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (佛性) ဖြစ်ကြသည်။ တထာဂတ (Tathagata; 如来) သည် အမြဲတည်သည် (常住)၊ မရှိလည်း ရှိသည် (無/有)၊ ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်သည် (變易)။ [41] Kodera က ‘ရိုးရိုးထုံးတမ်းအရ ဖတ်လျှင် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ကို သတ္တဝါအားလုံးအတွင်းရှိ တည်မြဲသော အနှစ်ဓာတ် အဖြစ် နားလည်သော်လည်း၊ Dōgen က အရာခပ်သိမ်းသည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ယခင်ဖတ်နည်းတွင် ဗုဒ္ဓသဘာဝ သည် မပြောင်းလဲသော အလားအလာ တစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း၊ နောက်ဖတ်နည်းတွင် ၎င်းသည် လောကရှိ အရာခပ်သိမ်း၏ အစဉ်အမြဲ ဖြစ်ထွန်းပျက်သုဉ်းနေသော အမှန်တကယ် ဖြစ်ပေါ်မှု ဖြစ်သည်’ ဟု ရှင်းပြသည်။ [41] ထို့ကြောင့် Dōgen အတွက် ဗုဒ္ဓသဘာဝ သည် အရာအားလုံး၊ ‘အရာခပ်သိမ်း’ ၏ စုစုပေါင်းတစ်ရပ်လုံးကို ပါဝင်စေပြီး၊ မြက်၊ သစ်ပင်၊ မြေပြင်ကဲ့သို့ အသက်မရှိသည့် အရာများပင် ပါဝင်သည် (Dōgen အတွက် ထိုအရာများလည်း ‘စိတ်’ ဖြစ်သည်)။ [41] - https://en.wikipedia.org/wiki/Dōgen#Buddha-nature”
John Tan က နှစ်များစွာ ကြိုတင်က ဤသို့ ရေးခဲ့သည် —
“သင်နဲ့ Andre တို့ ပြောနေသည်မှာ တည်မြဲမှု နဲ့ အနိစ္စ ဆိုင်ရာ ဒဿနအယူအဆများပဲ ဖြစ်တယ်။ Dogen က အဲဒါကို မဆိုလိုဘူး။ Dogen က ‘အနိစ္စသည် ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ဖြစ်သည်’ လို့ ဆိုတာက ဗုဒ္ဓသဘာဝ (Buddha-nature) ကို အပြောင်းအလဲမြန်သော ဖြစ်ရပ်များ တို့ထဲမှာ တိုက်ရိုက် သက်သေခံဖို့ — တောင်တွေ၊ သစ်ပင်တွေ၊ နေရောင်တောက်ပမှု၊ ခြေလှမ်းသံတို့ရဲ့ ဒရမ်သံစည်းချက် ထဲမှာ — စူပါ အသိတရား တစ်ခုရှိတဲ့ အံ့ဖွယ်ကမ္ဘာ တစ်ခုထဲမှာ မဟုတ်ဘဲ — အဲဒီ ခဏသာတည်သော ဖြစ်ရပ်များ ကိုယ်တိုင်ထဲမှာ သက်သေခံဖို့ ပြောတာ ဖြစ်တယ်။”
http://books.google.com.sg/books?id=H6A674nlkVEC&pg=PA21&lpg=PA21
Zen Master Dogen ၏ Bendowa မှ
မေးခွန်း ၁၀:
“တချို့က ဤသို့ ဆိုကြသည် — မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေခြင်းအကြောင်း စိုးရိမ်မနေပါနှင့်။ မွေးသေမှ လျင်မြန်စွာ လွတ်မြောက်နိုင်မည့် နည်းလမ်းတစ်ခု ရှိသည်။ ၎င်းမှာ ‘စိတ်-သဘာဝ’ ၏ ထာဝရ မပြောင်းလဲနိုင်မှု၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဆုပ်ကိုင်နားလည်ခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိကအဆိုမှာ ဤသို့ ဖြစ်သည် — ကိုယ်ခန္ဓာသည် တစ်ခါမွေးလာလျှင် မလွဲမသွေ သေမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ စိတ်-သဘာဝ သည် ဘယ်တော့မှ မပျက်စီးပါ။ မွေးသေထဲ၌ ကူးပြောင်းမနေသော ထို စိတ်-သဘာဝ သည် ကိုယ့်ခန္ဓာအတွင်း၌ ရှိကြောင်း သိမြင်လာနိုင်လျှင်၊ ၎င်းကို မိမိ၏ အခြေခံသဘာဝအဖြစ် ယူမည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ယာယီပုံစံတစ်ခုသာဖြစ်ပြီး ဤနေရာတွင် သေကာ အခြားနေရာတွင် မဆုံးမသတ် ပြန်မွေးနေသည်။ သို့သော် စိတ်သည် အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် တစ်လျှောက် မပြောင်းလဲ၊ မလှုပ်မယှက် တည်ရှိသည်။ ဤအချက်ကို သိခြင်းဖြင့် မွေးသေမှ လွတ်မြောက်သည်။ ဤအမှန်တရားကို သိမြင်သောအားဖြင့် ယခင်က လည်ပတ်နေခဲ့သော သံသရာလည်ပတ်မှု ကို အပြီးတိုင် ရပ်တန့်စေသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ သေဆုံးသောအခါ မူလသဘာဝ၏ သမုဒ္ဒရာထဲသို့ ဝင်ရောက်မည်။ ထိုသမုဒ္ဒရာထဲတွင် မူလထံသို့ ပြန်ရောက်သောအခါ ဗုဒ္ဓဘိုးဘွားဆရာများ (Buddha-patriarchs) တို့၏ အံ့သြဖွယ် ဂုဏ်တော်ကို ပိုင်ဆိုင်လာမည်။ သို့သော် လက်ရှိဘဝတွင် ဤအရာကို နားလည်နိုင်သော်လည်း လက်ရှိ ခန္ဓာကိုယ်ပိုင် ဖြစ်တည်မှု၌ ယခင်ဘဝများမှ မှားယွင်းသော ကံဝိပါက်များ ပါဝင်နေသဖြင့် သင်သည် ပညာရှိတို့နှင့် တူညီမည် မဟုတ်။ ဤအမှန်တရားကို မနားမလည်သူများသည် မွေးသေနွံ့ထဲတွင် အစဉ်လည်ပတ်နေရမည်။ ထို့ကြောင့် စိတ်-သဘာဝ ၏ မပြောင်းလဲနိုင်မှု၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နှောင့်နှေးခြင်းမရှိဘဲ သိရန်သာ လိုအပ်သည်။ ရည်ရွယ်ချက်မရှိဘဲ ထိုင်နေခြင်းဖြင့် တစ်ဘဝလုံးကို ဖြုန်းတီးနေရာမှ ဘာရလာမည်နည်း?”
“ဤဖော်ပြချက်ကို သင် ဘယ်လို ထင်သလဲ။ ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓတို့နှင့် ဆရာအဆက်အနွယ်များ၏ လမ်းနှင့် အနှစ်သာရအားဖြင့် ကိုက်ညီသလော?”
အဖြေ ၁၀:
“သင် အခုလေးတင် Senika အယူမှား၏ အမြင်ကို ရှင်းပြလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဓမ္မ (Buddha Dharma) လုံးဝ မဟုတ်ပါ။
ဤအယူမှားအရ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်းတွင် ဝိညာဏ်ဆန်သော ဉာဏ်တစ်ရပ် ရှိသည်။ အခွင့်အခါများ ပေါ်လာသည့်အခါ ထိုဉာဏ်သည် ချက်ချင်းပင် နှစ်သက်မှုနှင့် မနှစ်သက်မှု၊ ကောင်းကျိုးနှင့် ဆိုးကျိုး၊ နာကျင်မှုနှင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်၊ ဒုက္ခနှင့် ပျော်ရွှင်မှုတို့ကို ခွဲခြားသိမြင်တတ်သည် — ၎င်းအားလုံးသည် ထို ‘ဝိညာဉ်ဆန်သော အနှစ်ဓာတ်ဆန်သော ဉာဏ်ရည်’ ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ သို့သော် ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီးသွားသောအခါ ဤဉာဏ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာမှ ခွဲထွက်ပြီး အခြားနေရာတစ်ခုတွင် ပြန်မွေးယူသည်။ ဤနေရာ၌ ပျက်သွားသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း အခြားနေရာတွင် အသက်ရှိနေသဖြင့် ၎င်းသည် မပြောင်းလဲဘဲ မပျက်စီးနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ Senika အယူမှား၏ ရပ်တည်ချက် ဖြစ်သည်။
သို့သော် ဤအမြင်ကို သင်ယူပြီး ဗုဒ္ဓဓမ္မ (Buddha Dharma) အဖြစ် ပြသဖို့ ကြိုးစားခြင်းသည် ကျိုးနေသော အိမ်မိုးဖုတ်တစ်ချပ်ကို ရွှေရတနာဟု ထင်ကာ ဖက်တွယ်ထားခြင်းထက်တောင် ပိုမို မိုက်မဲသည်။ ထိုကဲ့သို့ မိုက်မဲ၍ စိတ်မကောင်းဖွယ်သော လွဲမှားမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သောအရာ မရှိ။ T'ang dynasty မှ Hui-chung ကလည်း ၎င်းကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ သတိပေးခဲ့သည်။
‘စိတ်က တည်နေပြီး ရုပ်ပုံက ပျက်သွားသည်’ ဟူသော ဤမှားယွင်းသော အမြင်ကို ဗုဒ္ဓတို့၏ အံ့ဖွယ်ဓမ္မ (Dharma of the Buddhas) နှင့် တန်းတူထားယူခြင်းသည် အဓိပ္ပါယ်ရှိသလော။ ထိုသို့ မွေးသေ၏ အခြေခံအကြောင်းကို ကိုယ်တိုင် ဖန်တီးနေစဉ် ‘ကျွန်ုပ် မွေးသေမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီ’ ဟု ထင်နေခြင်းသည် မည်မျှ ဆိုးရွားလိုက်သနည်း။ ထိုအရာကို ဗုဒ္ဓမဟုတ်သော မှားယွင်းသည့် အမြင်ဟုသာ သိထားပြီး ၎င်းကို နားမထောင်ပါနှင့်။
ကျွန်ုပ်သည် ဤကိစ္စ၏ သဘာဝအရ၊ ထို့ထက်ပို၍ ကရုဏာစိတ်ကြောင့် သင့်ကို ဤမှားယွင်းသော အမြင်မှ ကယ်တင်လိုစိတ်ဖြင့် ဤသို့ ပြောနေရသည်။ ဗုဒ္ဓဓမ္မ (Buddha Dharma) သည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်သည် တစ်ခုတည်းဖြစ်ကြောင်း၊ အနှစ်ဓာတ် နှင့် ပုံသဏ္ဍာန် သည် နှစ်ခု မဟုတ်ကြောင်း ပုံမှန်သဘောတရားအဖြစ် သင်ကြားကြောင်း သင်သိရမည်။ ဤအရာကို အိန္ဒိယနှင့် တရုတ် နှစ်နေရာလုံးတွင် နားလည်ထားကြသောကြောင့် သံသယ ဝင်စရာ မရှိ။ ထို့ပြင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ မပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်သည် အရာအားလုံးကို ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ မပြောင်းလဲကြောင်း သင်ကြားသည်ဟု ထပ်မံပြောရဦးမည်လော။
ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အပြောင်းအလဲသဘော သင်ကြားချက်ကလည်း အရာအားလုံးသည် အနှစ်ဓာတ် နှင့် ပုံသဏ္ဍာန် ခွဲခြားမှုမရှိဘဲ ပြောင်းလဲနေကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သော် ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်သွားပြီး စိတ်သာ တည်နေသည်ဟု မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း။ ထိုသို့ဆိုခြင်းသည် အမှန်ဓမ္မနှင့် ဆန့်ကျင်လိမ့်မည်။
ထို့အပြင် မွေးသေနေခြင်းကိုယ်တိုင်သည် နိဗ္ဗာန် ဖြစ်ကြောင်း သင် အပြည့်အဝ သိမြင်ရမည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မွေးသေမှ သီးခြားသော နိဗ္ဗာန် အကြောင်းကို ဘယ်တော့မှ မပြောပါ။ အမှန်စင်စစ် စိတ်ကို ကိုယ်ခန္ဓာမှ သီးခြားကာ မပြောင်းလဲဟု ယူဆသောအခါ ၎င်းသည် မွေးသေကင်းသော ဗုဒ္ဓဉာဏ် (Buddha-wisdom) အဖြစ် မှားယွင်းယူရုံသာမက၊ ထိုသို့ ခွဲခြားစိတ်ကူးနေသော စိတ်ကိုယ်တိုင်လည်း မပြောင်းလဲနိုင်သော အရာ မဟုတ်ဘဲ ထိုအချိန်တွင်ပင် မွေးသေထဲ လည်ပတ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ မျှော်လင့်ချက်ကင်းသော အခြေအနေ မဟုတ်လော။
ဗုဒ္ဓဓမ္မ (Buddha Dharma) သည် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်၏ တစ်ခြားမဟုတ်မှုကို အစဉ်တစိုက် ထိန်းသိမ်းထားကြောင်းကို သင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း စဉ်းစားရမည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာ မွေးဖွားပြီး ပျက်သွားလျှင် စိတ်တစ်ခုတည်းက ကိုယ်ခန္ဓာမှ ခွဲထွက်ကာ မွေးခြင်းမရှိ၊ သေခြင်းမရှိဟု မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ တစ်ခါတုန်းက ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ် တစ်ခုတည်းဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ခါတွင် မတစ်ခုတည်း ဖြစ်သွားမည်ဆိုလျှင် ဗုဒ္ဓ၏ သင်ကြားချက်သည် အလွတ်သက်သက်ဖြစ်ပြီး မမှန်ကန်တော့ပါ။ ထို့ပြင် မွေးသေကို စွန့်လွှတ်ရမည့် အရာတစ်ခုအဖြစ် ယူဆနေခြင်းက ဗုဒ္ဓဓမ္မ (Buddha Dharma) ကိုယ်တိုင်ကို ပယ်ချသလို ဖြစ်သည်။ ဤသို့သော အတွေးအခေါ်မှ သတိထား ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များက “စိတ်-သဘာဝ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်” ဟု ခေါ်သောအရာသည် သဘောတရားအားလုံးကို လွှမ်းခြုံထားသော ကြီးမား၍ အလုံးစုံကျယ်ပြန့်သည့် သဘောဖြစ်ပြီး စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို ပါဝင်လွှမ်းခြုံထားကာ အနှစ်ဓာတ် နှင့် ပုံသဏ္ဍာန် ကို မခွဲဘဲ၊ မွေးခြင်း သေခြင်းကို မစဉ်းစားဘဲ ရှိနေကြောင်း နားလည်ရမည်။ ဗောဓိသိမြင်မှုနှင့် နိဗ္ဗာန် အပါအဝင် စိတ်-သဘာဝ မဟုတ်သည့်အရာ မရှိပါ။ စကြဝဠာအတွင်းရှိ ဓမ္မအားလုံး၊ ‘အနန္တများပြားသော ပုံသဏ္ဍာန်များ ထူထပ်၍ နီးကပ်စွာ’ ဟု ခေါ်သည့် အရာပေါင်းစုံတို့သည် ဤ စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) ထဲတွင် တူညီကြသည်။ အရာအားလုံးကို ချွင်းချက်မရှိ ထည့်သွင်းထားသည်။
ထို ဓမ္မများအားလုံးသည် လမ်းသို့ ဝင်ရာ ‘ဝင်ပေါက်’ များ၊ ‘ဝင်ပေါက်’ များအဖြစ် လုပ်ဆောင်သော်လည်း ၎င်းတို့အားလုံးသည် စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind) နှင့် တူညီကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးက ဤ ဓမ္မဝင်ပေါက်များအကြား မတူညီမှုမရှိကြောင်း သင်ကြားသော်၊ ၎င်းသည် စိတ်-သဘာဝ ကို နားလည်ထားကြောင်း ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤ ဓမ္မ တစ်ခုတည်း [စိတ်တစ်ခုတည်း (One Mind)] ထဲတွင် ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်ကို ခွဲခြားခြင်း၊ မွေးသေနှင့် နိဗ္ဗာန် ကို သီးခြားထားခြင်း မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးသည် မူလကတည်းက ဗုဒ္ဓ၏ သားသမီးများ ဖြစ်ကြသောကြောင့် ဗုဒ္ဓမဟုတ်သော အမြင်များ ပစ်ချသည့် ရူးမိုက်သူတို့၏ စကားကို မနားထောင်သင့်။”
------------------
ပန်းက ဘယ်မှာလဲ? (Where is the flower?)
Yin Ling · မူရင်း Facebook post (Original Facebook post)
ဒီမနက် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်းနဲ့ သုညတကို စဉ်းစားဆင်ခြင်နေခဲ့တယ်၊ မနေ့က မိတ်ဆွေတစ်ယောက်နဲ့ ပြောဆိုခဲ့တာကို ဆက်ပြီးတော့... ကျွန်မရဲ့ စူးစမ်းမေးမြန်းမှုက ဒီလို ဖြစ်လာတယ် —
**
ပန်းတစ်ပွင့်ကို မြင်ရင် ဒီလို မေးကြည့်ပါ — ပန်းဟာ ငါ့စိတ်ထဲမှာလား? ငါ့စိတ်နဲ့ သီးခြား အပြင်ဘက်မှာလား? စိတ်နဲ့ အပြင်ဘက်ကြားထဲမှာလား? ဘယ်မှာလဲ? ပန်းက ဘယ်မှာလဲ? (Where is the flower?) 🤨
အသံတစ်ခုကို ကြားရင် ဒီလို မေးကြည့်ပါ — ဒီအသံက ငါ့နားထဲမှာလား? ငါ့စိတ်ထဲမှာလား? ငါ့ဦးနှောက်ထဲမှာလား? ရေဒီယိုထဲမှာလား? လေထဲမှာလား? ငါ့စိတ်နဲ့ သီးခြား ခွဲထွက်နေလား? သူ့ဟာသူ လွတ်လပ်စွာ လွင့်မျောနေလား? ဘယ်မှာလဲ? 🤨
စားပွဲတစ်လုံးကို ထိမိတဲ့အခါ ဒီလို မေးကြည့်ပါ — ဒီထိတွေ့မှုက ငါ့လက်ချောင်းထဲမှာလား? စားပွဲထဲမှာလား? ကြားလွတ်နေရာထဲမှာလား? ငါ့ဦးနှောက်ထဲမှာလား? ငါ့စိတ်ထဲမှာလား? စိတ်နဲ့ သီးခြားခွဲထွက်နေလား? ဘယ်မှာလဲ? 🤨
ဆက်ရှာနေပါ။ မြင်ပါ၊ ကြားပါ၊ ထိတွေ့ခံစားပါ။ စိတ်က ကျေနပ်ဖို့ ရှာကြည့်ဖို့ လိုတယ်။ မဟုတ်ရင် မသိမသာ မောဟထဲမှာပဲ ဆက်နေမယ်။
*
အဲဒီနောက် သင် မြင်လာပါလိမ့်မယ် — အတ္တ ဆိုတာ တစ်ခါမှ မရှိခဲ့ဖူးပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အတ္တ ဟု ဆိုရာမှာ ဤ ‘လောက’ အတွင်း သို့မဟုတ် အပြင်၊ ဘယ်နေရာမှာမဆို ထိုင်နေသော သီးခြားလွတ်လပ်၊ တစ်ခုတည်း၊ အနှစ်ဓာတ်ရှိသည့် အရာတစ်ခုကို ဆိုလိုသည်။
အသံတစ်ခု ပေါ်လာဖို့အတွက် နား၊ ရေဒီယို၊ လေ၊ လှိုင်းများ၊ စိတ်၊ သိမြင်မှု စသဖြင့် အရာအများကြီး အတူတကွ ရောက်လာရမယ်။ တစ်ခုခုပျက်သွားရင် အသံ မရှိတော့ဘူး။
-ဒါက အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်းပါ။
ဒါပေမဲ့ အဲဒါက ဘယ်မှာလဲ? သင် ကြားနေရတာ တကယ်တော့ ဘာလဲ? အော်ကက်စထရာတစ်ခုလို ဒီလောက် ပြတ်သားလှပေမယ့် — ဘယ်မှာလဲ?! 🤨
-ဒါဟာ သုညတပါ။
အားလုံးဟာ မာယာဆန်သော ပေါ်ထွန်းမှုလိုပဲ။ ရှိသလိုဖြစ်သော်လည်း တကယ်တည်နေသည့် အရာအဖြစ် မရှိပါ။ ပေါ်လွင်နေသော်လည်း သုညတပဲ။
ဒါပဲ — အမှန်တရား၏ သဘာဝ။
ကြောက်စရာ မလိုခဲ့ပါဘူး။ သင်က ဒါအားလုံးကို တကယ်အရှိအဖြစ် မှားယွင်းထင်ခဲ့တာသာ ဖြစ်တယ်။
ထပ်မံကြည့်ရှုရန်: My Favourite Sutra, Non-Arising and Dependent Origination of Sound (ကျွန်ုပ်အနှစ်သက်ဆုံး သုတ္တန် — အသံ၏ မဖြစ်ပေါ်ခြင်းနှင့် အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်း)
အမှီပြုဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့် မဖြစ်ပေါ်ခြင်း (Non-Arising due to Dependent Origination)
အနှစ်သာရနှင့် ပေါ်ပေါက်သဘော
Zen Master Sheng Yen:
ဒုတိယအဆင့်ထဲ ရောက်နေချိန်တွင် “ငါ” မရှိတော့သလို ခံစားရပေမယ့် စကြဝဠာ၏ အခြေခံအနှစ်သာရ သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးအမှန်တရား (Supreme Truth) ကတော့ ရှိနေသေးသည်။ ပေါ်ပေါက်သမျှ မတူညီသည့် အရာအားလုံးကို ထိုအခြေခံအနှစ်သာရ သို့မဟုတ် အမြင့်ဆုံးအမှန်တရား (Supreme Truth) ၏ ဖြန့်ကျက်မှုအဖြစ် သင်သိမြင်သော်လည်း အခြေခံအနှစ်သာရနှင့် အပြင်ပေါ်ပေါက်သမျှတို့၏ ဆန့်ကျင်ဖက်ထားမှုကတော့ ကျန်နေသေးသည်။
.
.
.
Chan (Zen) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီးသူတစ်ဦးက အခြေခံအနှစ်သာရနှင့် ပေါ်ပေါက်သမျှကို တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆန့်ကျင်နေသော အရာနှစ်ခုလို မမြင်တော့ဘူး။ လက်တစ်ဖက်၏ လက်ဖမိုးနဲ့ လက်ဖဝါးလိုတောင် ပုံမဖော်နိုင်ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပေါ်ပေါက်သမျှကိုယ်တိုင်က အခြေခံအနှစ်သာရပဲ ဖြစ်ပြီး၊ ပေါ်ပေါက်သမျှမှ သီးခြားကာ အခြေခံအနှစ်သာရလို့ ရှာဖွေတွေ့ရှိစရာ မရှိတော့လို့ပဲ။ အဆက်မပြတ် ပြောင်းလဲနေပြီး တည်မြဲသော ပုံသဏ္ဍာန်မရှိသော ပေါ်ပေါက်သမျှ၏ အမှန်မဟုတ်သဘောထဲမှာပင် အခြေခံအနှစ်သာရ၏ အမှန်သဘော ရှိနေသည်။ ဒါပဲ အမှန်တရား ဖြစ်သည်။
------------------
------------------အပ်ဒိတ်: 2/9/2008
Thusness/PasserBy ၏ sgForums မှ ကောက်နုတ်ချက်:
AEN က ကျွန်ုပ် ဖော်ပြရန် ကြိုးစားနေသော အရာနှင့် ပတ်သက်သည့် အလွန်ကောင်းသော ဝက်ဘ်ဆိုက်တစ်ခုကို တင်ထားသည်။ ဗီဒီယိုများကို သေချာကြည့်ပါ။ ဖော်ပြရန် လွယ်ကူစေရန်၊ ထိုဗီဒီယိုများအတွင်း ဆွေးနွေးထားသည့် အကြောင်းအရာကို နည်းလမ်း၊ အမြင် နှင့် အတွေ့အကြုံ ဟူ၍ ခွဲပြမည် —
1. နည်းလမ်း ဆိုသည်မှာ လူအများ သိကြသည့် အတ္တကို စုံစမ်းမေးမြန်းခြင်း ပင် ဖြစ်သည်။
2. ယခု ကျွန်ုပ်တို့တွင် ရှိနေသည့် အမြင် သည် ဒွိတဆန်သော ဖြစ်သည်။ အရာအားလုံးကို သိသူနှင့် သိခံ ခွဲခြားမှုဖြင့် မြင်နေကြသည်။
3. အတွေ့အကြုံ ကိုလည်း အောက်ပါအတိုင်း ထပ်မံခွဲနိုင်သည် —
3.1 အားကောင်းသော ကိုယ်ပိုင်အတ္တ-အမှတ်သညာ အာရုံခံစားချက်တစ်ခု။
3.2 အယူအဆပြုခြင်းကင်းသော အကန့်အသတ်မဲ့ အတွေ့အကြုံ တစ်ခု။
ဤအရာသည် လေ့ကျင့်သူ က အယူအဆပြုခြင်း၊ အညွှန်းများ နှင့် သင်္ကေတများမှ ကိုယ်ကိုယ်ကို လွတ်မြောက်စေသဖြင့် ဖြစ်သည်။ စိတ်သည် အမည်တပ်ခြင်း နှင့် သင်္ကေတများ အားလုံးမှ ဆက်တိုက် ခွာထွက်နေလာသည်။
3.3 အရာအားလုံးထဲသို့ ပျော်ဝင်သွားသည့် အကန့်အသတ်မဲ့ အတွေ့အကြုံ တစ်ခု။
အယူအဆကင်းမှု အခြေအနေသည် ပိုကြာရှည်လာသည်။ ထိုကာလသည် စိတ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် ၏ သင်္ကေတဆိုင်ရာ ချိတ်ဆက်မှု ကို ပျော်ဝင်စေဖို့ လုံလောက်လောက်ရှည်သဖြင့် အတွင်းနှင့် အပြင် ခွဲခြားမှုသည် ယာယီ ရပ်ဆိုင်းသွားသည်။
3.2 နှင့် 3.3 ၏ အတွေ့အကြုံများသည် လောကီထက်ကျော်လွန်သော ဖြစ်ပြီး တန်ဖိုးကြီးလှသည်။ သို့သော် ထိုအတွေ့အကြုံများကို “အဆုံးစွန်၊ မပြောင်းလဲသော၊ သီးခြားလွတ်လပ်သော” ဟူသော အရာဝတ္ထုတစ်ခုအဖြစ် ဖမ်းဆုပ် လုပ်လိုက်ခြင်းကြောင့် မကြာခဏ လွဲမှားအနက်ဖော်ခြင်း၊ ဖောက်ပြန်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။ ထို အရာဝတ္ထုတစ်ခုအဖြစ် ဖမ်းဆုပ်ထားသော အတွေ့အကြုံ ကို ဗီဒီယိုများအတွင်း ပြောသူက အတ္တ၊ ဘုရားသခင် သို့မဟုတ် ဗုဒ္ဓသဘာဝ ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းကို အယူအဆကင်းမှု ၏ အားအနည်းအလိုက် “I AM” အတွေ့အကြုံ ဟုလည်း ခေါ်သည်။
3.2 နှင့် 3.3 ကို ကြုံဖူးသော လေ့ကျင့်သူ များသည် အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) နှင့် သုညတ ၏ သင်ကြားချက်ကို လက်ခံရန် ခက်ခဲလေ့ရှိသည်။ ထိုအတွေ့အကြုံများသည် စွန့်ပစ်လိုက်ဖို့ မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ပြတ်သားလွန်း၊ အမှန်တကယ်လို ထင်ရလွန်း၊ အလွန်ပီတိချမ်းသာဖွယ် လွန်းနေသည်။ သူတို့ အလွန်အကျွံ လွှမ်းမိုးခံကြရသည်။
ဆက်မသွားခင် အရင်မေးမယ် — ဘာကြောင့် ဒီအတွေ့အကြုံတွေကို လွဲမှားဖောက်ပြန်ထားတယ်လို့ သင်ထင်သလဲ?
(အရိပ်အမြွက် — ယခု ကျွန်ုပ်တို့တွင် ရှိနေသည့် အမြင် သည် ဒွိတဆန်သော ဖြစ်သည်။ အရာအားလုံးကို သိသူနှင့် သိခံ ခွဲခြားမှု ဖြင့် မြင်နေကြသည်။)
------------------
တရားထိုင်ဆန်သော ပီတိချမ်းသာမှု၊ ပျော်ရွှင်မှု၊ ပီတိတက်ကြွမှု အမျိုးအစား အမျိုးမျိုး ရှိသည်။
သမထ တရားထိုင်ခြင်း ကဲ့သို့ပင် ဈာန် အခြေအနေ တစ်ခုချင်းစီသည် အာရုံစူးစိုက်မှု အဆင့်တစ်ခုနှင့် သက်ဆိုင်သော ပီတိချမ်းသာမှု အဆင့်တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ သဘာဝအပေါ် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု မှ ပေါ်လာသော ပီတိချမ်းသာမှု သည်တော့ ထိုအရာနှင့် မတူသည်။
ဒွိတဆန်သော စိတ် တစ်ခုက ခံစားရသော ပျော်ရွှင်မှုနှင့် လေ့ကျင့်သူ တစ်ဦးက ခံစားရသော ပျော်ရွှင်မှုသည် မတူပါ။ “I AMness” သည် အဆက်မပြတ် အယူအဆအတွေးများ ပွားနေသော ဒွိတဆန်သော စိတ် ၏ ပျော်ရွှင်မှုထက် ပိုမိုမြင့်မားသော ပျော်ရွှင်မှုတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ ၎င်းမှာ “ရုပ်သဏ္ဍာန်မဲ့ခြင်း၊ အနံ့မဲ့ခြင်း၊ အရောင်မဲ့ခြင်း၊ အင်္ဂါရပ်မဲ့ခြင်း နှင့် အတွေးကင်းမှု” ကို အတွေ့အကြုံရခြင်းမှ ပေါ်လာသော ပီတိချမ်းသာမှု အခြေအနေ — ‘လောကီကျော်လွန်မှု’ အခြေအနေနှင့် ဆက်စပ်နေသော ပီတိချမ်းသာမှု အဆင့်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
2021 အပ်ဒိတ် — ကိုးကားချက်များ ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားသည်:
Thusness, 2009:
“...ချက်ချင်းပင် ဖြစ်ပေါ်လာသော၊ အကြောင်းပြချက်မလိုသော ချက်ချင်းသဘောပေါက်ထွန်းလင်းသိမြင်မှု တစ်ခုပေါ်လာပြီး သင်က မငြင်းနိုင်၊ မလှုပ်ခတ်နိုင်သော အရာတစ်ခုကို နားလည်သွားသည် — ထို ယုံကြည်ချက် သည် အလွန်အင်အားကြီးမားသောကြောင့် ဗုဒ္ဓ ကိုယ်တိုင်ပင် ဤ သိမြင်အောင်မြင်မှု မှ သင့်ကို မလှည့်ပတ်စေနိုင်တော့ပါ၊ အကြောင်းမှာ လေ့ကျင့်သူ က ထိုအရာ၏ အမှန်တရားကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ‘“သင်”’ ၏ တိုက်ရိုက်၍ မလှုပ်ခတ်နိုင်သော ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ဖြစ်သည်။ ဤသည်ပင် Zen Satori ကို သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ဖို့ လေ့ကျင့်သူ တစ်ဦး မဖြစ်မနေ ရှိရမည့် သိမြင်အောင်မြင်မှု ဖြစ်သည်။ အဘယ်ကြောင့် ထို လေ့ကျင့်သူ များသည် ဤ ‘“I AMness”’ ကို စွန့်လွှတ်ပြီး အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ၏ သင်ကြားချက်ကို လက်ခံရန် အလွန်ခက်ခဲကြသည်ကို သင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်လာမည်။ အမှန်တွင် ဤ ‘သက်သေခံသူ’ ကို စွန့်လွှတ်ရခြင်းမဟုတ်၊ ရှုထောင့်ကို ပိုမို နက်ရှိုင်းစွာ သန့်စင်၍ ကျွန်ုပ်တို့၏ ထင်လင်းသော သဘာဝ ၏ မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်မှု၊ အခြေမရှိသဘော နှင့် အပြန်အလှန်ဆက်နွယ်မှု ကိုပါ ထည့်သွင်းသိမြင်လာရခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ Rob ပြောသကဲ့သို့ — ‘အတွေ့အကြုံကို ထိန်းထား၊ ဒါပေမယ့် အမြင် ကို သန့်စင် လုပ်ပါ။’”
– https://www.awakeningtoreality.com/2009/09/realization-and-experience-and-non-dual.html
၂၄ ဧပြီ ၂၀၂၀
John Tan: “I AM” ထဲမှာ အရေးအကြီးဆုံး အတွေ့အကြုံ က ဘာလဲ။ “I AM” ထဲမှာ ဘာဖြစ်ရမလဲ။ “ဖြစ်နေသည်” ဆိုတာတောင် မရှိဘူး — “ငါ” ပဲ... အပြည့်အဝ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှုသာ ရှိပြီး “ငါ” တစ်ခုတည်းပဲ ဟုတ်တယ်မလား?
Soh Wei Yu: သိမြင်အောင်မြင်မှု၊ ဖြစ်နေမှု ဖြစ်ကြောင်း သေချာမှု... ဟုတ်ပါတယ်၊ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု ပဲ၊ သံသယကင်းသော “ငါ” သို့မဟုတ် ဖြစ်တည်မှု ၏ အာရုံ ပဲ။
John Tan: အပြည့်အဝ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု ပဲ “ငါ” ဆိုတာ ဘာလဲ?
Soh Wei Yu: ပဲ “ငါ”၊ ပဲ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု အတ္တသဘော ပဲ။
John Tan: ဒီ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု က အရာအားလုံးကို ပဲ ငါ ထဲသို့ စုပ်ယူတယ်၊ ဖယ်ထုတ် လုပ်တယ်၊ ထည့်သွင်း လုပ်တယ်။ ဒီ အတွေ့အကြုံ ကို ဘာလို့ ခေါ်သလဲ။ ဒီ အတွေ့အကြုံ က မဒွိတ (Non Dual) ပဲ။ အမှန်တော့ ဒီ အတွေ့အကြုံ အတွင်းမှာ အပြင် လည်း မရှိ၊ အတွင်း လည်း မရှိ၊ စောင့်ကြည့်သူ လည်း မရှိ၊ သိမြင်ခံရသော လည်း မရှိ။ သက်သက် အပြည့်အဝ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု အဖြစ် “ငါ” ပဲ။
Soh Wei Yu: နားလည်ပြီ။ ဟုတ်တယ်၊ “I AM” ကိုတောင် မဒွိတ (Non Dual) လို့ ဆိုနိုင်တယ်။
John Tan: အဲဒါက မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ ၏ ပထမအဆင့်ပဲ။ ကျွန်ုပ်တို့က အဲဒါကို တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု အတွင်းရှိ သန့်ရှင်းသော အတွေး အတွေ့အကြုံ လို့ ခေါ်တယ်။ အတွေးနယ်ပယ် ပဲ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ မသိကြဘူး... အဆုံးစွန် အမှန်တကယ်ဖြစ်မှု လို့ပဲ ဆက်ဆံထားလိုက်ကြတယ်။
Soh Wei Yu: ဟုတ်တယ်… အဲဒီတုန်းက မင်း “အယူအဆကင်းသော အတွေး” လို့ ပြောခဲ့တာကို ငါတော့ ထူးဆန်းသလိုပဲ ခံစားမိတယ်။
John Tan: ဟုတ်တယ်။
– https://www.awakeningtoreality.com/2018/10/differentiating-i-am-one-mind-no-mind.html မှ ကောက်နုတ်ချက်
“‘အတ္တ’ ၏ အာရုံ သည် ဝင်ပေါက် အချက် နှင့် ထွက်ပေါက် အချက် အားလုံးတွင် ပျော်ဝင်သွားရမည်။ ပထမဆုံး ပျော်ဝင်သည့် အဆင့်တွင် ‘အတ္တ’ ၏ ပျော်ဝင်ခြင်းသည် အတွေးနယ်ပယ် နှင့်သာ သက်ဆိုင်သည်။ ဝင်ပေါက်သည် စိတ်အဆင့်တွင် ဖြစ်သည်။ အတွေ့အကြုံ သည် ‘“AMness”’ ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အတွေ့အကြုံ ရရှိသောအခါ လေ့ကျင့်သူ တစ်ဦးသည် လောကီထက်ကျော်လွန်သော အတွေ့အကြုံ ကြောင့် လွှမ်းမိုးသွားနိုင်ပြီး၊ ၎င်းကို ဖက်တွယ်ကာ အလွန်သန့်စင်ဆုံး အသိစိတ် အဆင့်ဟု မှားယွင်းထင်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုအရာသည် အတွေးနယ်ပယ် နှင့် ဆက်စပ်သော ‘အတ္တမရှိခြင်း (Anatta)’ အခြေအနေ တစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း မသိသေးပေ။”
– John Tan၊ ဆယ်စုနှစ်ကျော် မီက
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၇ ရက် အပ်ဒိတ် — ကိုးကားချက်များ ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားသည်:
ခဏခဏပြောင်းလဲသည့် ဖြစ်ရပ်များမှ သီးခြားထားလိုက်သော အဆုံးစွန်အမှန်တရား သည် theprisonergreco ထံ ကျွန်ုပ်၏ ပို့စ် ၂ ခုတွင် “နောက်ခံ” ဟု ကျွန်ုပ် ညွှန်ပြထားခဲ့သည့်အရာပဲ ဖြစ်သည်။
84. RE: အဆုံးစွန် အမှန်တရား ရှိသလား? [Skarda 4 of 4]
၂၇ မတ် ၂၀၀၉မင်္ဂလာပါ theprisonergreco၊
ပထမဆုံး “နောက်ခံ” ဆိုတာ တကယ် ဘာလဲ။ အမှန်တော့ ၎င်း မရှိပါ။ ၎င်းသည် ပြီးဆုံးသွားပြီးသား “မဒွိတ (Non Dual)” အတွေ့အကြုံ တစ်ခု၏ ပုံရိပ်တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။ ဒွိတဆန်သော စိတ် သည် ၎င်း၏ ဒွိတဆန်သော နှင့် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော စဉ်းစားခြင်း ယန္တရား ၏ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကြောင့် “နောက်ခံ” ကို တီထွင်ဖန်တီးသည်။ အထောက်အကူတစ်ခုခု မရှိဘဲ ၎င်း “နားမလည်” နိုင်၊ “အလုပ်မလုပ်” နိုင်ဘူး။ ထို “ငါ” အတွေ့အကြုံ သည် အပြည့်အဝ မဒွိတ (Non Dual) ရှေ့ပြင် အတွေ့အကြုံ ပဲ ဖြစ်သည်။
နောက်ခံ အကြောင်းအရာ ကို မာယာ ဟု နားလည်သွားသောအခါ ခဏသာတည်ခြင်း ဖြစ်ရပ်များ အားလုံးသည် တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု အဖြစ် ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ဖော်ပြလာသည်။ ၎င်းသည် သဘာဝအလျောက် “Vipassana သဘောဆန်” တစ်လျှောက်လုံး ဖြစ်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကွန်ပျူတာ၏ ရှူးရှဲသံမှ MRT train ၏ တုန်ခါမှုအထိ၊ ခြေထောက် မြေကြီးထိမိသည့် ခံစားမှု အထိ — အတွေ့အကြုံအားလုံးသည် အလွန်ရှင်းလင်းပြတ်သားသော ဖြစ်ပြီး “I AM” ထက် မနည်းသော “I AM” ပင် ဖြစ်သည်။ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု သည် အပြည့်အဝ ပစ္စုပ္ပန်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်၊ ဘာမှ ငြင်းဆိုထားခြင်း မရှိပါ :-) ထို့ကြောင့် သိသူ-သိခံ ကွဲကွာမှု ပျောက်သွားသောအခါ “I AM” သည် အခြား အတွေ့အကြုံ များအားလုံးနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။ ပေါ်ပေါက်လာသော အသံတစ်ခုနှင့် ဘာမျှ မကွာပါ။ ဒွိတဆန်သော နှင့် ကိုယ်ပိုင်တည်ရှိသကဲ့သို့ ယူထားသော သဘောထားအလေ့အထများ လှုပ်ရှားလာသည့်အခါ အဲဒီအရာကို နောက်မှပဲ တည်ငြိမ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော နောက်ခံ အဖြစ် စိတ်က ထပ်ဖန်တီးထားတာ ဖြစ်သည်။
ပထမဆုံး ‘ငါ-သဘော’ အဆင့်၊ အသိတရားကို မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ရိုက် ကြုံရသည့် အဆင့်သည် စက်လုံးတစ်လုံး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အမှတ်တစ်ခုလိုပဲ — မင်းက ၎င်းကို ဗဟို လို့ ခေါ်လိုက်သည်။ မင်း အမှတ်အသား ထားလိုက်သည်။
နောက်ပိုင်းတွင် စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အခြားအမှတ်များကိုလည်း အမှတ်အသားထားကြည့်သောအခါ ထိုအမှတ်များတွင်လည်း တူညီသော လက္ခဏာများ ရှိကြောင်း မင်း သိလာသည်။ ၎င်းသည် အစပိုင်း အတွေ့အကြုံ ၏ မဒွိတ (Non Dual) ပဲ ဖြစ်သည်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ၏ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု တည်ငြိမ်သွားသောအခါ စက်လုံး၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ မည်သည့်အမှတ်ကိုမဆို မင်း လွတ်လပ်စွာ ညွှန်ပြနိုင်သည် — အမှတ်အားလုံးက ဗဟို တစ်ခုစီပဲ၊ ထို့ကြောင့် ‘တစ်ခုတည်းသော’ ဗဟို ဟူ၍ မရှိတော့။ ‘တစ်ခုတည်းသော’ ဗဟို မတည်ရှိတော့ — အမှတ်အားလုံးက ဗဟို ဖြစ်ကြသည်။
ထို့နောက် လေ့ကျင့်မှု သည် ‘အာရုံစူးစိုက်မှုအခြေပြု’ မှ ‘အားထုတ်မှုမလိုခြင်း’ သို့ ရွေ့လျားသွားသည်။ သို့သော်လည်း ဤ အစပိုင်း မဒွိတ (Non Dual) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ပြီးနောက်တောင် ငုပ်လျှိုးနေသော သဘောထားအလေ့အထများ ကြောင့် “နောက်ခံ” သည် နှစ်အနည်းငယ်အထိ အခါအားလျော်စွာ ပြန်ပေါ်လာနေဦးမည်...
86. RE: အဆုံးစွန် အမှန်တရား ရှိသလား? [Skarda 4 of 4]
၂၇ မတ် ၂၀၀၉ပိုမိုတိကျစွာ ပြောရမည်ဆိုလျှင် “နောက်ခံ” အသိစိတ် ဟု ခေါ်နေသည့်အရာသည် ထို မူလပကတိသန့်ရှင်းသော ဖြစ်ပျက်မှု ပဲ ဖြစ်သည်။ “နောက်ခံ” တစ်ခုနဲ့ “မူလပကတိသန့်ရှင်းသော ဖြစ်ပျက်မှု” တစ်ခု သီးခြားစီ မရှိပါ။ မဒွိတ (Non Dual) ၏ အစပိုင်းအဆင့်တွင် မရှိသည့် ခွဲခြားမှုတစ်ခုကို “ပြင်” လုပ်ရန် စိတ်၏ အလေ့အထက ကြိုးစားနေသေးတတ်သည်။ “အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) သည် အဆင့်တစ်ခု မဟုတ်ဘဲ ဓမ္မတံဆိပ်တစ်ရပ်ပဲ” ဟု သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်သွားသောအခါမှသာ ယင်းသည် ပိုမို ရင့်ကျက်လာသည် — ကြားရာတွင် အမြဲ အသံများသာ၊ မြင်ရာတွင် အမြဲ အရောင်များနှင့် ပုံသဏ္ဍာန်များသာ၊ တွေးရာတွင် အမြဲ အတွေးများ သာ ရှိသည်။ အမြဲတမ်း၊ အစကတည်းက ဒီလိုပဲ ဖြစ်နေသည်။ :-)
အဆုံးစွန်သဘောအပေါ် တိုက်ရိုက် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ရပြီးနောက် မဒွိတ (Non Dual) ဝါဒီ အများအပြားသည် အဆုံးစွန်သဘောကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ဖက်တွယ်နေကြသည်။ ၎င်းသည် စက်လုံးမျက်နှာပြင်ပေါ်ရှိ အမှတ်တစ်ခုကို ဖက်တွယ်ကာ “တစ်ခုတည်းသော ဗဟို” ဟု ခေါ်လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) (သိသူဘက်၏ ပထမဆုံး ချွတ်လွတ်မှု) အပေါ် အတွေ့အကြုံဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ရှင်းလင်းသော Advaitins များတောင် ထို သဘောထားအလေ့အထ များမှ မလွတ်ကြသေးပေ။ သူတို့သည် ရင်းမြစ် တစ်ခုဆီသို့ ပြန်လည်ကျသွားဆဲ ဖြစ်သည်။
ငုပ်လျှိုးသဘောထား များ အလုံအလောက် မပျော်ဝင်သေးသမျှ ရင်းမြစ် ကို အညွှန်း ပြန်လုပ်ခြင်းသည် သဘာဝကျသည်။ သို့သော် ၎င်းကို ဘာဖြစ်သည်ဆိုတာ မှန်ကန်စွာ နားလည်ရမည်။ ဒါ လိုအပ်သလား။ ၎င်း ဘယ်မှာရှိသည်ကိုတောင် မသိနိုင်သေးလျက် ရင်းမြစ် အတွင်း မည်သို့ အနားယူနိုင်မည်နည်း။ ထို နားခိုရာနေရာ သည် ဘယ်မှာလဲ။ ဘာကြောင့် ပြန်ကျသွားရသနည်း။ အဲဒါက စိတ်၏ အခြား မာယာ တစ်ခုပဲ မဟုတ်လော။ “နောက်ခံ” သည် ရင်းမြစ် ကို ပြန်အမှတ်ရဖို့ သို့မဟုတ် ပြန်လည်အတည်ပြုဖို့ ဖြစ်သော အတွေး အခိုက်အတန့် တစ်ခုသာ ဖြစ်သည်။
ဒါ လိုအပ်သည်ဟု မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အတွေး အခိုက်အတန့် တစ်ခုစာတောင် ခွဲနေဖို့ မဖြစ်နိုင်ပေ။ ဗဟို တစ်ခုအဖြစ် အတွေ့အကြုံကို ဖမ်းဆုပ်ပြီး ခိုင်မာအောင် လုပ်ချင်သည့် သဘောထားအလေ့အထ သည် အလုပ်လုပ်နေသော စိတ်၏ အလေ့အထတစ်ရပ်သာ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကမ္မဆန်သော သဘောထားအလေ့အထ တစ်ခုပဲ ဖြစ်သည်။ ဤအရာကို သိမြင်ပါ! Adam ထံ ကျွန်ုပ် “One-Mind” နှင့် “No-Mind” ၏ ကွာခြားချက်ကို ပြောခဲ့သည့် အဓိပ္ပါယ်က ဒီလိုပဲ။
– John Tan, 2009 (https://www.awakeningtoreality.com/2009/04/emptiness-as-viewless-view.html)
Soh က နှစ်များစွာ အကြာက ဒီလို ရေးခဲ့သည် —
“I AM” နှင့် ပတ်သက်၍ — ခဏတာ မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ သို့မဟုတ် အတည်ပြုသိမြင်မှု ရှိပြီးသော်လည်း အမြင် နှင့် အမြင်ဘောင်သည် ‘သိသူနှင့် သိခံ ဒွိတ’ နှင့် ‘ကိုယ်ပိုင်အနေနှင့် တည်ရှိမှု’ ပေါ်တွင်ပင် အခြေခံနေသေးသည်။ သို့သော် AtR အတွက် ၎င်းကိုလည်း အရေးကြီးသော သိမြင်အောင်မြင်မှု တစ်ရပ်ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး Zen, Dzogchen, Mahamudra နှင့် Thai Forest Theravada ဆရာများစွာတို့ကဲ့သို့ပင် အရေးကြီးသော ကနဦး ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သို့မဟုတ် သိမြင်အောင်မြင်မှု တစ်ခုအဖြစ် သင်ကြားထားသည်။ AtR လမ်းညွှန် ထဲတွင်လည်း ဤအကြောင်းအရာနှင့် ပတ်သက်သည့် ကောက်နုတ်ချက်အချို့ ရှိသည် —
2011
John Tan: “I AM” ဆိုတာ ဘာလဲ။ PCE လား။ (Soh: PCE = pure consciousness experience၊ စင်ကြယ်သော သိစိတ်အတွေ့အကြုံ) စိတ်ခံစားမှု ရှိသလား။ ခံစားမှု ရှိသလား။ အတွေး ရှိသလား။ ခွဲခြားမှု ရှိသလား၊ သို့မဟုတ် အပြည့်အဝ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု ပဲလား။ ကြားရာ၌ အသံပဲ ရှိသည် — ထိုအသံ၏ တိုက်ရိုက်သော၊ အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းသော အလင်းလက်မှုသာ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် “I AM” ဆိုတာ တကယ် ဘာလဲ။
Soh Wei Yu: အဲဒါနဲ့ အတူတူပါပဲ။ သန့်ရှင်းသော အယူအဆကင်းသော အတွေး တစ်မျိုးသာ ဖြစ်တယ်။
John Tan: ‘ဖြစ်နေမှု’ ဆိုတာ ရှိသလား။
Soh Wei Yu: မရှိပါဘူး။ နောက်မှသာ အဆုံးစွန် ကိုယ်ပိုင်အတ္တသဘော တစ်ခုကို နောက်မှ ပေါ်လာသောအတွေး အနေနဲ့ ဖန်တီးထားတာပါ။
John Tan: ဟုတ်တာပဲ။ ရှုပ်ထွေးမှုကို ဖြစ်စေတာက ထို အတွေ့အကြုံ ကို ကြုံပြီးနောက် အနက်လွဲခြင်းပဲ။ အဲဒီ အတွေ့အကြုံ ကိုယ်တိုင်ကတော့ သန့်ရှင်းအသိစိတ် အတွေ့အကြုံ ပဲ ဖြစ်တယ်။ မသန့်စင်တာ ဘာမှ မရှိဘူး။ ဒါကြောင့်ပဲ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှု ဆိုတဲ့ ခံစားချက်လို ပေါ်လာတာပါ။ “မှားယွင်းသော အမြင်” ကြောင့်သာ အဲဒါကို မှားဖမ်းမိတာဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် အဲဒါသည် အတွေးနယ်ပယ် နှင့် ဆက်စပ်နေသော သန့်ရှင်းအသိစိတ် အတွေ့အကြုံ တစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်။ အသံ၊ အရသာ၊ ထိတွေ့မှု စတာတွေ မဟုတ်သေးဘူး။ PCE ဆိုတာ မြင်ရာ၊ ကြားရာ၊ မြည်းရာတို့ အပါအဝင် ကြုံတွေ့သမျှအရာတိုင်း၏ တိုက်ရိုက်သန့်ရှင်းသော အတွေ့အကြုံကို ဆိုလိုတာပါ...
အသံထဲမှာ၊ ထိတွေ့မှု ထဲမှာ၊ အရသာထဲမှာ၊ မြင်ကွင်းထဲမှာ အတွေ့အကြုံ၏ အရည်အသွေးနဲ့ အနက်ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။ သူက အာရုံတံခါးများအတွင်းရှိ အလွန်တောက်ပသန့်ရှင်းသော ကြည်လင်ပြတ်သားမှု ကို တကယ် ကြုံပြီးပြီလား။ ကြုံပြီးပြီဆိုရင် “အတွေး” ကရော ဘယ်လိုလဲ။ အာရုံအားလုံး ပိတ်သွားသောအခါ ကျန်နေသော သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ — အဲဒါက ဘာလဲ။ နောက်ပြီး အာရုံများ ဖွင့်ထားချိန်မှာလည်း အဲဒါကို ရှင်းလင်းစွာ နားလည်ထားဖို့လိုတယ်။ ရှင်းလင်းသော နားလည်မှုမရှိဘဲ မနှိုင်းယှဉ်ပါနဲ့။
2007
Thusness: “I AMness” ကို နိမ့်သော ဗောဓိသိမြင်မှု အဆင့် တစ်ခုလို့ မထင်ပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံ အရဆိုရင် အတူတူပဲ၊ ကွာတာက ကြည်လင်ပြတ်သားမှု မဟုတ်ဘဲ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ပဲ ဖြစ်တယ်။ အတွေ့အကြုံ မဟုတ်ဘူး။ ဒါကြောင့် “I AMness” ကို ကြုံဖူးတဲ့သူနဲ့ မဒွိတ (Non Dual) ကို ကြုံဖူးတဲ့သူဟာ အတွေ့အကြုံ အရတော့ အတူတူပါပဲ၊ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု သာ မတူတာပါ။
AEN: နားလည်ပါပြီ။
Thusness: မဒွိတ (Non Dual) ဆိုတာ အချိန်တိုင်း တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ၏ အတွေ့အကြုံ ရှိနေခြင်း၊ သို့မဟုတ် အချိန်တိုင်းရှိနေသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ၏ အတွေ့အကြုံကို ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ဖြင့် ထိုးဖောက်မြင်ခြင်းပဲ ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအတွေ့အကြုံကို တားနေတဲ့အရာက အတ္တ ၏ မာယာ ပဲ၊ “I AM” ဆိုတာက အဲဒီ ပုံပျက်သွားတဲ့ အမြင် ပဲ။ အတွေ့အကြုံ ကိုယ်တိုင်ကတော့ အတူတူပဲ။ Longchen၊ Jonls တို့ကို ငါ အမြဲပဲ “ဒီ အတွေ့အကြုံ မှာ ဘာမှ မမှားဘူး” လို့ ပြောနေတာ မင်း မမြင်ဘူးလား။ ငါပြောတာက ဒါဟာ အတွေးနယ်ပယ် ဘက်သို့ ဘက်လွဲ ဖြစ်နေတယ်ဆိုတာပဲ။ ထို့ကြောင့် မခွဲထုတ်နဲ့၊ ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတာကိုပဲ သိထား။
ငါ အမြဲပြောတာက လွဲနေတာက အတွေ့အကြုံ ၏ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို အနက်လွဲတာပဲ၊ အတွေ့အကြုံ ကိုယ်တိုင် မဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် “I AMness” က ကျွန်ုပ်တို့ကို မြင်မိဖို့ တားထားတယ်။
2009
Thusness: Hokai ရဲ့ ဖော်ပြချက်နဲ့ “I AM” ဟာ တူညီသော အတွေ့အကြုံ ပဲဆိုတာ မင်း သိလား။ ငါ ပြောတာက ခန္ဓာကိုယ်၊ စိတ်၊ စကား ကို တစ်ခုတည်းအဖြစ် သာသနာကျင့်တဲ့ Shingon လေ့ကျင့်မှု အကြောင်းပါ။ ရှေ့ပြင် ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။ နောက်ခံ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ကျန်တာက အဲဒီတစ်ခုပဲ ဆိုလိုတာ။ ဒီလိုပဲ “I AM” ဟာ နောက်ခံ မရှိဘဲ အသိစိတ် ကို တိုက်ရိုက် ကြုံရတဲ့ အတွေ့အကြုံ ပဲ။ ဒါကြောင့်ပဲ “I-I” သို့မဟုတ် “I AM” လို့ ရိုးရိုးပဲ ပြောကြတာ။
AEN: လူတွေက နောက်ခံ အသိစိတ် က ရှေ့ပြင် ဖြစ်လာတာလို့ ဖော်ပြတာတွေ ငါကြားဖူးတယ်... ဒါဆို အသိစိတ် က ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သတိထားနေတာပဲ ကျန်ပြီး၊ အဲဒါလည်း “I AM” အတွေ့အကြုံ နဲ့တူသလိုပဲ မဟုတ်လား။
Thusness: ဟုတ်တယ်၊ ဒါကြောင့်ပဲ အသိတရား ၎င်းကို သတိသိမြင်ခြင်းအတ္တ နှင့် ၎င်းအဖြစ်အတ္တ လို့ ဖော်ပြတာ။
AEN: ဒါပေမယ့် မင်းက “I AM” လူတွေဟာ နောက်ခံ တစ်ခုထဲ ပြန်ကျသွားတယ်လို့လည်း ပြောခဲ့တယ်မဟုတ်လား။ နောက်ခံ ထဲ ပြန်ကျသွားတာ = နောက်ခံ က ရှေ့ပြင် ဖြစ်လာတာလား။
Thusness: ဒါကြောင့်ပဲ ငါ “မှားနားလည်ထားတာ” လို့ ပြောတာ၊ နောက်ပြီး အဲဒါကို အဆုံးစွန် လို့ ဆက်ဆံထားကြတာပဲ။
AEN: နားလည်ပါပြီ။ ဒါပေမယ့် Hokai ဖော်ပြထားတာလည်း မဒွိတ (Non Dual) အတွေ့အကြုံ ပဲ မဟုတ်လား။
Thusness: ငါ မင်းကို အကြိမ်ကြိမ် ပြောထားတယ် — အတွေ့အကြုံ က မှန်ပေမယ့် နားလည်မှု က မှားတယ်။ ဒါကြောင့်ပဲ ဒါဟာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ဖြစ်ပြီး ပညာမျက်စိ ဖွင့်ခြင်းပဲ။ “I AM” အတွေ့အကြုံ ကိုယ်တိုင်မှာ ဘာမှ မမှားဘူး။ ငါ “အဲဒီ အတွေ့အကြုံ မှာ အမှားရှိတယ်” လို့ ပြောဖူးလား။ အဆင့် ၄ ထဲမှာတောင် ငါ ဘာပြောထားလဲ။ အသံက “I AM” နဲ့ တိတိကျကျ တူညီတဲ့ အတွေ့အကြုံ ရှိတယ်... တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု အဖြစ်ပဲ။
AEN: နားလည်ပါပြီ။
“I AM” ဟာ သမာဓိ အတွင်းရှိ ထင်လင်းသော အတွေး တစ်ခုဖြစ်ပြီး “I-I” အဖြစ် ပေါ်လာတယ်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ဟာ ထို ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို ဝင်ပေါက်များ နှင့် ထွက်ပေါက်များ ၆ ခုလုံးသို့ တိုးချဲ့သွားခြင်းဖြင့် ထိုအရာကို သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။”
– John Tan, 2018
2010
Thusness: ဒါပေမယ့် အဲဒါကို မှားနားလည်ထားတာကတော့ တခြားကိစ္စပါ။ သက်သေခံခြင်း ကို မင်း ငြင်းနိုင်လား။ ဖြစ်နေမှု ဖြစ်ကြောင်း သေချာမှုကို မင်း ငြင်းနိုင်လား။
AEN: မငြင်းနိုင်ပါဘူး။
Thusness: ဒါဆို အဲဒီမှာ ဘာမှ မမှားဘူး။ ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင် ရှိနေမှုကို ကိုယ် ဘယ်လို ငြင်းနိုင်မလဲ။ ရှိနေမှုကို အလုံးစုံ ဘယ်လို ငြင်းနိုင်မလဲ။ အလယ်အလတ် မရှိဘဲ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ ကို တိုက်ရိုက် ကြုံရတာမှာ ဘာမှ မမှားဘူး။ ထိုတိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံပြီးနောက် မင်းရဲ့ နားလည်မှု၊ မင်းရဲ့ အမြင်၊ မင်းရဲ့ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို သန့်စင် လုပ်ရမယ်။ အတွေ့အကြုံပြီးနောက် မှန်ကန်သော အမြင် ကနေ ခွာထွက်ပြီး မှားယွင်းသော အမြင် ကို မပြန်တည်ဆောက်ရဘူး။ မင်း သက်သေခံသူ ကို မငြင်းဘူး — အဲဒီအပေါ်ရှိ မင်း၏ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို သန့်စင် လုပ်တာပဲ။
မဒွိတ (Non Dual) ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။ အယူအဆကင်းသော ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။ အလိုအလျောက် ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဘာလဲ။ ‘ပုဂ္ဂိုလ်မဲ့သဘော’ ဆိုတာ ဘာလဲ။ ထင်လင်းမှု ဆိုတာ ဘာလဲ။ မင်း ဘယ်တုန်းကမှ မပြောင်းလဲသော အရာတစ်ခုကို တကယ် မကြုံဖူးဘူး။ နောက်ပိုင်း အဆင့် မှာ မဒွိတ (Non Dual) ကို ကြုံလာသည့်အခါတောင် နောက်ခံ တစ်ခုကို ပြန်ဖမ်းချင်တဲ့ သဘောထားအလေ့အထ ရှိနေသေးတတ်တယ်... အဲဒါက TATA ဆောင်းပါး မှာ ဖော်ပြထားသလို TATA ကို တိုက်ရိုက် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ထဲ တိုးတက်သွားမှုကို တားဆီးမယ်။ အဲဒီအဆင့်ကို သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ပြီးနောက်တောင် ပြင်းထန်မှု ၏ အဆင့်များကလည်း မတူနိုင်သေးတယ်။
TADA ဟာ မဒွိတ (Non Dual) ထက် ပိုပါတယ်... အဲဒါက အဆင့် ၅–၇ ပါ။ အဓိကက အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု နဲ့ သုညတ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို ပေါင်းစပ်တက်သွားခြင်းပဲ။ ခဏသာတည်ခြင်း အတွင်း ထင်ရှားတောက်ပမှု ကို မြင်နိုင်လာခြင်း၊ အသိတရား ၏ “အရသာသဏ္ဌာန်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံ” ကို ပုံသဏ္ဍာန်များ အဖြစ် ခံစားသိနိုင်လာခြင်းဟာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။ ပြီးတော့ သုညတ လာတယ်။ ထင်လင်းမှု နဲ့ သုညတ ရဲ့ ပေါင်းစည်းမှု ပဲ။
Thusness: သက်သေခံခြင်း ကို မငြင်းနဲ့ — အမြင် ကိုပဲ သန့်စင် လုပ်။ ဒါ အလွန်အရေးကြီးတယ်။ အခုထိတော့ မင်း သက်သေခံမှု ၏ အရေးပါမှုကို မှန်ကန်စွာ အလေးထားလာနိုင်ပြီ။ အရင်တုန်းက မင်းဟာ ဤ သက်သေခံမှု တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို ငြင်းနေသလို လူတွေထင်ခဲ့ကြတယ်။ မင်း ငြင်းနေတာက ပုဂ္ဂိုလ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ အရာဝတ္ထုတင်သဘောပြုလုပ်ခြင်း နဲ့ အရာဝတ္ထုတစ်ခုအဖြစ် ဖမ်းဆုပ်ခြင်း ကိုသာ ဖြစ်ပြီး၊ အဲဒါကြောင့်ပဲ နောက်ထပ် တိုးတက်ကာ ကျွန်ုပ်တို့၏ သုညတကို သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်နိုင်မှာ။ ဒါပေမယ့် ငါ MSN မှာ မင်းကို ပြောတာတွေကို အမြဲမတင်နဲ့။ မကြာခင် ငါ ဂိုဏ်းခေါင်းဆောင် တစ်ယောက်လို ဖြစ်သွားမယ်။
AEN: နားလည်ပါပြီ။
Thusness: အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ဆိုတာ ရိုးရိုး သာမန် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု မဟုတ်ဘူး။ ပြည့်စုံသော ပွင့်လင်းထင်ရှားမှု အဆင့်ကို ရောက်လာနိုင်တဲ့အခါ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို မင်း သိလာမယ်။ အယူအဆကင်းမှု၊ ကြည်လင်ပြတ်သားမှု၊ ထင်လင်းမှု၊ ပွင့်လင်းထင်ရှားမှု၊ ပွင့်လင်းမှု၊ ကျယ်ပြန့်ပြီး အကန့်အသတ်မဲ့မှု၊ အတွေးကင်းမှု၊ နေရာကန့်သတ်မရှိမှု... ဒီဖော်ပြချက်အားလုံးက အဲဒီအခါမှာ အဓိပ္ပါယ်နီးပါး မရှိတော့ဘူး။
၁၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၀၈
Thusness: ဟုတ်တယ်။ အမှန်တော့ လေ့ကျင့်မှု ဆိုတာ ဒီ အသိတရား (‘Jue’; 觉) ကို ငြင်းပယ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။ မင်းရှင်းပြပုံက ‘အသိတရား မရှိတော့ဘူး’ လို့ ဖြစ်နေသလိုပဲ။ လူတွေက မင်း ဖော်ပြချင်တာကို အခါအားလျော်စွာ လွဲနားလည်တတ်ကြတယ်။ တကယ်တော့ ဒီ အသိတရား (‘Jue’) ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ပြီး၊ အခိုက်အတန့်တိုင်းမှာ အားထုတ်မှု မလိုဘဲ အတွေ့အကြုံရနိုင်အောင် လုပ်ဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် လေ့ကျင့်သူ တစ်ယောက်က အဲဒါဟာ ‘“အဲဒီအရာ”’ မဟုတ်ဘူးလို့ ကြားလိုက်တာနဲ့ ချက်ချင်း စိုးရိမ်သွားတတ်တယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အဲဒါဟာ သူတို့အတွက် အဖိုးအတန်ဆုံး အခြေအနေ ဖြစ်လို့ပဲ။ ရေးထားသည့် အဆင့် အားလုံးက ဒီ အသိတရား (‘Jue’) အကြောင်းပဲ။
သို့သော် အသိတရား ဟာ တကယ် ဘာလဲဆိုတာကို မှန်မှန်ကန်ကန် မကြုံရသေးဘူး။ မှန်မှန်ကန်ကန် မကြုံရသေးလို့ပဲ “မင်းထိန်းထားချင်နေတဲ့ အသိတရား ဟာ အဲဒီလိုပုံစံနဲ့ မတည်ရှိဘူး” လို့ ကျွန်ုပ်တို့ ပြောတာ။ ဒါဟာ အသိတရား မရှိဘူးဆိုလိုတာ မဟုတ်ဘူး။
၂၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၂၀
William Lam: ဒါက အယူအဆကင်းသော ပဲ။
John Tan: ဟုတ်တယ်၊ အယူအဆကင်းသော ပဲ။ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ဆိုတာ အယူအဆဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံ မဟုတ်ဘူး၊ တိုက်ရိုက် ဖြစ်ရမယ်။ နောက်ပြီး မင်းက သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ တစ်ခုကို ခံစားတယ်။ လူတွေက “မင်း မမွေးခင် ဘယ်သူလဲ” လို့ မေးရင်၊ မင်းက အဲဒီ “ငါ” ကို — မင်းကိုယ်တိုင်ကို — တိုက်ရိုက် အတည်ပြုသိမြင်တယ်။ ပထမဆုံးအကြိမ် အဲဒီ “ငါ” ကို အတည်ပြုသိမြင် လုပ်လိုက်တဲ့အခါတော့ မင်း အလွန်ပျော်သွားမှာပဲ။ ငယ်စဉ်ကလည်း အဲဒီလိုပဲ — “ဝါး... ဒီ ‘ငါ’ ကို ငါ အတည်ပြုသိမြင်လိုက်ပြီ” လို့ ထင်ပြီး မိမိ ဉာဏ်အလင်းရသူ ဖြစ်သွားပြီလို့ သဘောထားတတ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးက ဆက်သွားသေးတယ်။
ဒါဟာ မင်း မတူညီသော အရာတစ်ခုကို ပထမဆုံး မြည်းစမ်းမိတဲ့အချိန်ပဲ။ အဲဒါက အတွေးများ မတိုင်မီ ဖြစ်တယ်၊ အတွေးများ မရှိဘူး။ စိတ်က အလုံးစုံ ငြိမ်သက်နေတယ်။ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်မှု ကို ခံစားတယ်၊ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ကို ခံစားတယ်၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် သိတယ်။ မမွေးခင်ကလည်း ဒီ “ငါ” ပဲ၊ မွေးပြီးနောက်ကလည်း ဒီ “ငါ” ပဲ၊ နှစ်ပေါင်း ၁၀၊၀၀၀ ကြာပြီးနောက်လည်း ဒီ “ငါ” ပဲ၊ နှစ်ပေါင်း ၁၀၊၀၀၀ မတိုင်မီကလည်း ဒီ “ငါ” ပဲ။ ဒါကြောင့် အဲဒီအရာကို အတည်ပြုသိမြင် လုပ်လိုက်တဲ့အခါ စိတ်ဟာ အဲဒါပဲ ဖြစ်နေပြီး ကိုယ့်ရဲ့ အစစ်အမှန် ဖြစ်နေမှု ကို အတည်ပြုသိမြင် လုပ်နေသဖြင့် မသံသယတော့ဘူး။
Kenneth Bok: တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု က ဒီ “I AM” လား။
John Tan: တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ဟာ “I AM” နဲ့ တူတာပဲ။ ဟုတ်တယ်၊ တခြားလူတွေ သဘောမတူနိုင်ပေမယ့် တကယ်တော့ သူတို့ ညွှန်ပြနေတာ တူညီတဲ့ အရာပဲ။ အတည်ပြု လုပ်နေတာလည်း အဲဒီအတူတူပဲ... ဇင် ထဲမှာတောင် အတူတူပဲ။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်း အဆင့် မှာတော့ ငါ အဲဒါကို အတွေးနယ်ပယ် တစ်ခုသာလို့ ယူဆတယ်။ ဆိုလိုတာက ဝင်ပေါက်ခြောက်ပါး နှင့် ထွက်ပေါက်ခြောက်ပါး ထဲမှာ...
အဲဒီအချိန်မှာ မင်း အမြဲ “ငါက အသံမဟုတ်ဘူး၊ ငါက ပေါ်ထွန်းလာမှု မဟုတ်ဘူး၊ ငါက ဒီ ပေါ်ထွန်းလာမှု အားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်က အတ္တ ပဲ” လို့ ပြောနေတယ်မဟုတ်လား။ ထို့ကြောင့် အသံတွေ၊ ခံစားမှု တွေ၊ အားလုံးဟာ လာပြီး ပျောက်သွားတယ်၊ အတွေးတွေ လာပြီး ပျောက်သွားတယ်၊ အဲဒါတွေက ငါ မဟုတ်ဘူး — ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား။ ဒီဟာကပဲ အဆုံးစွန် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်တယ်။ အတ္တ က အဆုံးစွန် ကျွန်ုပ် ပဲ။ ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား။
William Lam: ဒါဆို “I AM” အဆင့် ဟာ မဒွိတ (Non Dual) လား။ အယူအဆကင်းသော ဆိုပေမယ့် မဒွိတ (Non Dual) လား။
John Tan: အယူအဆကင်းသော ပါ။ ဟုတ်တယ်၊ မဒွိတ (Non Dual) လည်း ဖြစ်တယ်။ ဘာကြောင့် မဒွိတ (Non Dual) လဲဆိုတော့ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ ဒွိတ လုံးဝ မရှိလို့ပဲ။ အတ္တ ကို ကြုံနေတဲ့အချိန်မှာ ဒွိတ ရှိမနေပါဘူး၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မင်းဟာ သန့်ရှင်းသော ခံစားချက် ၏ ဖြစ်တည်မှု အဖြစ် “အဲဒီအရာ” ကို တိုက်ရိုက် အတည်ပြုသိမြင် လုပ်နေတဲ့အတွက်ပဲ။ ဒါကြောင့် အဲဒီအချိန်မှာ ငါ လုံးဝပဲ ရှိတယ်၊ တခြား ဘာမှ မရှိဘူး၊ ပဲ “ငါ” ပဲ။ တခြား ဘာမှ မရှိဘူး၊ အတ္တ ပဲ။ မင်းတို့ထဲက အများစုဟာ ဒီ “I AM” ကို ကြုံဖူးကြမယ်လို့ ငါ ထင်တယ်။
ပြီးတော့ မင်းတို့က ဟိန္ဒူဘာသာ (Hinduism) ဆီ သွားကြမယ်၊ သူတို့နဲ့ သီချင်းဆိုမယ်၊ တရားထိုင်ခြင်း လုပ်မယ်၊ သူတို့နဲ့ အိပ်မယ် — ဟုတ်တယ်မဟုတ်လား။ အဲဒါတွေက လူငယ်ဘဝကာလတွေပဲ။ ငါလည်း သူတို့နဲ့ တရားထိုင်ခြင်း လုပ်တယ်၊ နာရီနဲ့ချီ လုပ်တယ်၊ အတူစားတယ်၊ အတူ ဒရမ် တီးတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သူတို့က ဒီလိုပဲ သင်ကြားတယ်၊ နောက်ပြီး ဒီ အဖွဲ့ထဲက လူတွေ အားလုံးက တူညီသော ဘာသာစကားတစ်မျိုးပဲ ပြောနေကြတာကို မင်း တွေ့ရတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီ အတွေ့အကြုံ က ပုံမှန် အတွေ့အကြုံ မဟုတ်ဘူး။ ငါ 17 နှစ်တုန်းက ပထမဆုံး ကြုံလိုက်တဲ့အခါ “ဝါး... ဒါ ဘာလဲ” လို့ ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒါက အယူအဆကင်းသော ဖြစ်တယ်၊ မဒွိတ (Non Dual) ဖြစ်တယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီ အတွေ့အကြုံ ကို ပြန်ဝင်ဖို့ အလွန်ခက်တယ်။ အလွန်အလွန်ခက်တယ်၊ တရားထိုင်ခြင်း ထဲမှာ မဟုတ်ရင် အဲဒီအရာကို ပြန်မရလွယ်ဘူး၊ အကြောင်းမှာ မင်းက ဆက်နွယ်သဘောရှိသော နဲ့ ပေါ်ထွန်းလာမှုများ ကို ငြင်းပယ်ထားလို့ပဲ။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ပြီးမှသာ နောက်ကွယ် အတ္တ ပျောက်သွားတဲ့အခါ နောက်ခံ မရှိဘဲ အသံကြားရခြင်း၏ အတွေ့အကြုံဟာ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု နဲ့ တိတိကျကျ တူညီသော အရသာပဲဆိုတာ မင်း သိလာတယ်။ “I AM” တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု အရသာပဲ။ မင်း အခု ဒီ ထင်ရှားပြတ်သားသော ပေါ်ထွန်းလာမှုများ ထဲမှာ တိုက်ရိုက်နေရတဲ့အခါလည်း အဲဒီ အတွေ့အကြုံ က “I AM” အတွေ့အကြုံ ပဲ။
အတ္တ အာရုံ မရှိဘဲ ခံစားမှု ကို တိုက်ရိုက် ခံစားနေရသည့်အခါလည်း အဲဒီ အတွေ့အကြုံ ဟာ “I AM” ၏ အရသာနဲ့ တိတိကျကျ တူညီတယ်။ အဲဒါ မဒွိတ (Non Dual) ပဲ။ အဲဒီနောက်မှ မင်း “တကယ်တော့ အရာအားလုံးဟာ စိတ် ပဲ” လို့ သိလာတယ်။
William Lam: အဲဒီ ပေါ်ထွန်းလာမှုကိုယ်တိုင်က မင်းလား။ အသံကိုယ်တိုင်က မင်းလား။
John Tan: ဟုတ်တယ်။ အဲဒါက အတွေ့အကြုံ ပဲ။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ မင်း သိလာတယ် — အစကတည်းက မင်းကို ဖုံးကွယ်နေတာက “ဘာဆိုတာ” ပဲ။ “I AM” အတွေ့အကြုံ ထဲမှာ ရှိနေသူတစ်ယောက်၊ သန့်ရှင်းသော တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု အတွေ့အကြုံ ကို ကြုံနေသူတစ်ယောက်ဟာ အမြဲတမ်း အိပ်မက်တစ်ခု ရှိတယ်။ “တစ်နေ့နေ့မှာ ငါ အချိန်ပြည့် ဒီ အခြေအနေ ထဲမှာ အမြဲနေနိုင်ရင် ကောင်းမယ်” လို့ ပြောတတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် နှစ် 20 ကြာပြီးနောက် “ဘာကြောင့် ငါ အမြဲ တရားထိုင်ခြင်း လုပ်နေဖို့ လိုနေရတာလဲ” လို့ မေးရမယ်။ မင်း တစ်နေ့နေ့မှာ သန့်ရှင်းသော အသိစိတ် အဖြစ် အသက်ရှင်နိုင်မယ်လို့ အမြဲ အိပ်မက်မက်ထားတဲ့အရာကို တကယ် မရနိုင်ဘူး။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ပြီးမှသာ နောက်ကွယ် အတ္တ ပျောက်သွားတဲ့အခါ...
သာမန် နိုးနေသည့်အခြေအနေထဲမှာတောင် အားထုတ်မှု မလိုတော့ဘူး။ “I AM” အဆင့် အတွင်း မင်းထင်ထားတဲ့ “ငါ ရမယ်” ဆိုတဲ့အရာကို အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ပြီးမှသာ မင်း တကယ်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီနောက်တောင် ထိုးဖောက်ရမယ့် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု တွေ ရှိသေးတယ်။ ဆက်နွယ်သဘောရှိသော နဲ့ ပေါ်ထွန်းလာမှုများ ကို တိုက်ရိုက် ကြုံရသည့်အခါ အရာအားလုံးဟာ အလွန် ရုပ်ဝတ္ထုဆန် ဖြစ်သွားတယ်။ အဲဒီကစပြီး ငါ ဒီအရာကို မေးတယ် — ရုပ်ဝတ္ထုဆန် ဆိုတာ တကယ် ဘာလဲ။ ရုပ်ဝတ္ထုဆန်မှု နဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အယူအဆတွေကို မင်း ဖြုတ်ချတတ်ရမယ်။
အဲဒီနောက်မှ ငါ သိလာတယ် — ကျွန်ုပ်တို့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပြီး တွေးခေါ်တဲ့အခါမှာ ရှိနှင့်ပြီးသား သိပ္ပံဆိုင်ရာ အယူအဆများ နဲ့ ယုတ္တိဗေဒကိုပဲ အသုံးပြုနေကြတယ်၊ နောက်ပြီး အသိစိတ် ကို အမြဲ ညီမျှခြင်း ထဲက ထုတ်ထားတယ်။ မင်းရဲ့ အယူအဆ က အမြဲ ရုပ်ဝါဒီဆန်သော လွန်းနေတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့က ညီမျှခြင်း တစ်ခုလုံးထဲက အသိစိတ် ကို အမြဲ ဖယ်ထုတ်ထားကြတယ်။
– ၂၀၂၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၈ AtR (Awakening to Reality) အစည်းအဝေး ၏ စာသားမှတ်တမ်း (https://docs.google.com/document/d/16QGwYIP_EPwDX4ZUMUQRA30lpFx40ICpVr7u9n0klkY/edit)
“စိတ် ၏ တိုက်ရိုက် သိမြင်အောင်မြင်မှု ဟာ ပုံသဏ္ဍာန် မရှိ၊ အသံမရှိ၊ အနံ့မရှိ စသဖြင့် ဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ ပုံသဏ္ဍာန်များ၊ အသံများ၊ အနံ့များ တွေဟာပဲ စိတ် ဖြစ်တယ်၊ တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ဖြစ်တယ်၊ ထင်လင်းမှု ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်လာတယ်။ ပိုနက်တဲ့ သိမြင်အောင်မြင်မှု မရှိသေးရင်တော့ လူတစ်ယောက်ဟာ “I AM” အဆင့် ထဲမှာပဲ ရပ်တန့်သွားပြီး ပုံသဏ္ဍာန်ကင်းသော စတာတွေကို ဖက်တွယ်နေတတ်တယ်။ အဲဒါ Thusness အဆင့် 1 ပဲ။ “I-I” သို့မဟုတ် “I AM” ဟာ နောက်ပိုင်းမှာ မူလပကတိသန့်ရှင်းသော အသိစိတ် ၏ အဆင့်အပိုင်း တစ်ခု၊ ‘အာရုံတံခါး’ တစ်ခုပဲ ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်လာတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ အဲဒါဟာ အရောင်၊ အသံ၊ ခံစားမှု၊ အနံ့၊ ထိတွေ့မှု၊ အတွေး တို့ထက် ဘာမှ ပိုအထူးမဟုတ်၊ ပို အဆုံးစွန် မဟုတ်ကြောင်း မြင်လာတယ်။ အဲဒီအရာအားလုံးဟာ သူ့ရဲ့ တက်ကြွသော အသက်ဝင်မှု နဲ့ ထင်လင်းမှု ကို ထုတ်ဖော်ပြကြတယ်။ “I AM” ၏ အရသာတူညီသောအရာကို ယခု အာရုံအားလုံးသို့ တိုးချဲ့မြင်လာပြီ။ အခုချိန်မှာတော့ မင်း အဲဒါကို မခံစားသေးဘူး၊ စိတ် သို့မဟုတ် စိတ်တံခါး ၏ ထင်လင်းမှု ကိုသာ အတည်ပြုသိမြင် လုပ်ထားတာပဲ။ ဒါကြောင့် မင်းအလေးပေးနေတာက ပုံသဏ္ဍာန်ကင်းသော၊ အနံ့မရှိသော စတာတွေဘက်ပဲ ဖြစ်နေတယ်။ အတ္တမရှိခြင်း (Anatta) ပြီးနောက်တော့ မတူတော့ဘူး — အရာအားလုံးဟာ တူညီသော ထင်လင်းပြီး သုညတ၏ အရသာ ပဲ။”
– Soh, 2020
John Tan: အသိစိတ် က “I AM” ၏ သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ (Pure Sense of Existence) ကို ကြုံနေစဉ် ဖြစ်တည်မှု (Beingness) ၏ အတွေးကင်းသော လောကီထက်ကျော်လွန်သော အခိုက်အတန့်ကြောင့် လွှမ်းမိုးသွားပြီး၊ ထို အတွေ့အကြုံ ကို မိမိ၏ အလွန်သန့်စင်သော ကိုယ်ပိုင်အတ္တသဘော အဖြစ် ဖက်တွယ်တတ်တယ်။ ဒီလိုလုပ်လိုက်တာနဲ့ သိမ်မွေ့သော သက်သေခံသူ တစ်ခုကို ဖန်တီးလိုက်ပြီး “သန့်ရှင်းသော ဖြစ်တည်မှုအရသာ (Pure Sense of Existence)” ဟာ အတွေးနယ်ပယ် နှင့် ဆက်စပ်နေသော သန့်ရှင်းသော အသိစိတ် ၏ အဆင့်အပိုင်း တစ်ခုသာ ဖြစ်ကြောင်း မမြင်နိုင်တော့ဘူး။ အဲဒါက တခြား အာရုံ-အရာဝတ္ထုများမှ ပေါ်လာသော သန့်ရှင်းသော အသိစိတ် ၏ အတွေ့အကြုံကို တားဆီးနေသော ကမ္မဆိုင်ရာ အခြေအနေ အဖြစ် ပြန်လည် လုပ်ဆောင်တတ်တယ်။
အဲဒါကို အခြား အာရုံတံခါးများသို့ တိုးချဲ့လိုက်လျှင် ကြားသူ မရှိဘဲ ကြားရခြင်း၊ မြင်သူ မရှိဘဲ မြင်ရခြင်း ဖြစ်လာတယ် — သန့်ရှင်းသော အသံ-အသိစိတ် (Pure Sound-Consciousness) ၏ အတွေ့အကြုံသည် သန့်ရှင်းသော မြင်မှု-အသိစိတ် (Pure Sight-Consciousness) နှင့် အခြေခံအားဖြင့် အလွန် မတူကွဲပြားတယ်။ အမှန်တကယ် ပြောရရင် ‘ငါ’ ကို စွန့်လွှတ်ပြီး “သုညတ သဘာဝ” နဲ့ အစားထိုးနိုင်ရင် အသိစိတ် ကို နေရာကန့်သတ်မဲ့ အဖြစ် ကြုံရတယ်။ အခြား အခြေအနေ တစ်ခုက တခြား အခြေအနေ ထက် ပိုသန့်တယ်ဆိုတာ မရှိဘူး။ အရာအားလုံးဟာ အရသာတစ်မျိုးတည်း (One Taste) — တည်ရှိမှု-ထင်ရှားမှု ၏ အမျိုးမျိုးသော ပေါ်ထွန်းမှုပုံစံများ — ပဲ။
၁၀ ဇူလိုင် ၂၀၀၇
Thusness: X က အရင်တုန်းက “yi jue” (အသိတရားကို အားကိုး) လုပ်သင့်ပြီး “yi xin” (အတွေးများ ကို အားကိုး) မလုပ်သင့်ဘူးလို့ ပြောတတ်တယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ အသိတရား (‘Jue’) က ထာဝရတည်တံ့ပြီး အတွေးများ က အနိစ္စ ဖြစ်လို့ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်မျိုးပဲ... အဲဒီလိုမျိုး။ ဒါ မမှန်ဘူး။ ဒါဟာ Advaita သင်ကြားမှုပဲ။
AEN: နားလည်ပါပြီ။
Thusness: အခု ဗုဒ္ဓဘာသာ ထဲမှာ နားလည်ဖို့ အခက်ခဲဆုံးက ဒီအရာပဲ။ မပြောင်းလဲမှုကို ကြုံရတာက မခက်ဘူး။ ဒါပေမယ့် အနိစ္စ ကို ကြုံနေစဉ် မမွေးဖွားသော သဘာဝ ကို သိနိုင်တာကပဲ ပညာဉာဏ် (prajñā; prajna) ဖြစ်တယ်။ ဗုဒ္ဓ က မပြောင်းလဲမှုအခြေအနေကို မသိဘူးလို့ ထင်ရင် မှားမယ်။ ဒါမှမဟုတ် ဗုဒ္ဓ က “မပြောင်းလဲမှု” လို့ ပြောတဲ့အခါ အဲဒါကို မပြောင်းလဲသော နောက်ခံ တစ်ခုကို ရည်ညွှန်းတာလို့ ထင်ရင်လည်း မှားမယ်။ မဟုတ်ရင် ငါ ဘာကြောင့် နားလည်မှုလွဲခြင်း နှင့် အဓိပ္ပာယ်ကောက်လွဲခြင်း အကြောင်းကို အဲဒီလောက် အလေးထား ပြောနေဦးမလဲ။
နောက်ပြီး “ငါ မပြောင်းလဲမှုကို မကြုံဖူးဘူး” လို့ ထင်တာလည်း လွဲတာပဲ။ မင်း သိရမယ့်အရာက အနိစ္စ အပေါ် ထိုးထွင်းသိမြင်မှု ကို ဖွံ့ဖြိုးစေပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းမှာ မမွေးဖွားသော ကို သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ရမယ်ဆိုတာပဲ။ အဲဒါကပဲ ပညာဉာဏ် (prajñā; prajna) ဖြစ်တယ်။ တည်မြဲမှု ကို ‘မြင်’ လို့ မမွေးဖွားသော လို့ ပြောလိုက်ရုံနဲ့တော့ အလေ့အထဆက်လက်သက်ရောက်မှု ပဲ။ ဗုဒ္ဓ က တည်မြဲမှု လို့ ပြောတဲ့အခါ အဲဒါကို မရည်ညွှန်းဘူး။ အလေ့အထဆက်လက်သက်ရောက်မှု ကို ကျော်လွန်ဖို့ဆိုရင် မင်းက အချိန်အတော်ကြာ အယူအဆမဖုံးလွှမ်းဘဲ တိုက်ရိုက်ရှိနေနိုင်ရမယ်။ ပြီးတော့ အနိစ္စ ကိုယ်တိုင်ကို ကြုံရမယ်၊ ဘာကိုမှ အညွှန်း မတပ်ဘဲ။
တံဆိပ်များက ဗုဒ္ဓ ကိုယ်တိုင်ထက်တောင် ပိုအရေးကြီးတယ်။ ဗုဒ္ဓ ကိုတောင် မှားနားလည်လိုက်ရင် သတ္တဝါဆန်သွားတယ်။ Longchen က closinggap နှင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း အကြောင်း စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းတဲ့ စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ် ရေးထားတယ်။
AEN: ဟုတ်တယ်၊ ငါ အဲဒါ ဖတ်ဖူးတယ်။ kyo ၏ ပြန်ကြားချက်ကို သူ ရှင်းပြထားတာ ကို ပြောတာလား။
Thusness: အဲဒီ ပြန်ကြားချက် က အလွန်အရေးကြီးတယ်။ နောက်ပြီး ခဏသာတည်သောအရာများ နဲ့ အစုငါးပါး ကို ဗုဒ္ဓသဘာဝ အဖြစ် Longchen တကယ် သိမြင်အောင်မြင်မှု လုပ်ထားကြောင်းကိုလည်း ပြတယ်။ မမွေးဖွားသော သဘာဝ အတွက် အချိန်တန်ပြီ။ မြင်ရဲ့လား — “I AM” ကနေ မဒွိတ (Non Dual) သို့၊ ဖြစ်နေမှု (Isness) သို့၊ ပြီးတော့ ဗုဒ္ဓ သင်ကြားထားသည့် အလွန်အခြေခံဆုံး အရာဆီအထိ အဆင့်တွေကို တကယ် ဖြတ်သန်းဖူးမှ ဒီလို သိလာနိုင်တာ။ အဲဒါကို မင်း မြင်လား။
AEN: ဟုတ်ပါတယ်။
Thusness: လူတစ်ယောက် အတွေ့အကြုံ ပိုများလာလေလေ၊ ဗုဒ္ဓ က အခြေခံဆုံး သင်ကြားချက်ထဲမှာ ပြောထားသည့် အရာတွေဟာ ပိုမှန်တယ်ဆိုတာ ပိုမြင်လာလေလေ။ Longchen က ကြုံခဲ့သမျှဟာ ဗုဒ္ဓ သင်ကြားချက်ကို ဖတ်လို့ရလာတာ မဟုတ်ဘူး — သူတကယ် ကြုံခဲ့လို့ပဲ။
AEN: နားလည်ပါပြီ။
ထပ်မံကြည့်ရှုရန်:
Wrong Interpretation of I AM as Background (I AM ကို နောက်ခံအဖြစ် မှားယွင်းနားလည်ခြင်း)
.png)
